Веќе една година тврдам дека зголемувањето на инфлацијата ќе биде континуирано, дека неговите причини вклучуваат не само лоши политики, туку и негативни шокови во понудата и дека обидот на централните банки да се борат со него ќе предизвика остар економски пад, пишува еминентниот американски економист Нуриел Рубини.

Кога ќе дојде до рецесија, предупредив, таа ќе биде тешка и долготрајна, со широко распространети финансиски тешкотии и должнички кризи. Без разлика на нивните храбри говори, централните банкари, фатени во замката на долгот, сè уште можат да ја избегнат и да се задоволат со инфлација над целната сума.

Секое портфолио на ризични акции и помалку ризични обврзници со фиксен приход ќе изгуби пари на обврзници поради повисоката инфлација и инфлаторните очекувања. Каква смисла имаат овие предвидувања? Прво, „привремениот“ тим очигледно загуби од „постојаниот“ тим во дебатата за инфлација. Заедно со претерано лабавите монетарни, фискални и кредитни политики, негативните шокови на понудата предизвикаа зголемување на цените до умерено.

Карантините поради пандемијата на коронавирус доведоа до тесни грла во снабдувањето и недостиг на работна сила. Кинеската политика за „нулта стапка“ за КОВИД-19 создаде уште повеќе проблеми за глобалните синџири на снабдување. Руската инвазија на Украина предизвика шокови на енергетскиот и на другите пазари.

Поширок режим на санкции - не само употребата на американскиот долар и другите валути како оружје - дополнително ја балканизираше глобалната економија, со ограничувања за преместување на бизнисот во пријателски земји и миграцијата што го забрзува трендот на деглобализација.

Сите сега признаваат дека овие постојани негативни шокови на понудата придонесоа за инфлацијата, а Европската централна банка, Британската централна банка (БОЕ) и Федералните резерви на САД (ФЕД) полека признаваат дека постепеното забавување на растот ќе биде исклучително тешко да се постигне.

Претседателот на ФЕД Џером Пауел сега зборува за „меко слетување“ со „неколку проблеми“. Во меѓувреме, сценариото за тешко слетување станува консензус на пазарните аналитичари, економистите и инвеститорите.

Многу потешко е да се постигне постепено забавување на растот во услови на стагфлациски негативни шокови на понудата отколку кога економијата се „прегрее“ поради вишокот на побарувачка. Од Втората светска војна ФЕД не постигна блага рецесија со инфлација над 5% (во моментов над 8%) и невработеност под 5% (моментално 3,7%).

И ако остриот пад е сигурно за САД, тоа е уште поверојатно во Европа, поради рускиот енергетски шок, забавувањето на економскиот раст на Кина и Европската централна банка што заостанува уште повеќе зад кривата на каматните стапки на ФЕД.

Дали сме веќе во рецесија? Сè уште не, но САД објавија негативен раст во првата половина од годината, а повеќето напредни показатели за економската активност во развиените економии укажуваат на нагло забавување на растот што дополнително ќе се влоши, со затегнување на монетарната политика.

Извор: Project Sindicate