Бранислав Симоновиќ од Институтот за општа и физичка хемија во соседна Србија изјави дека експлоатацијата на литиум е можност што Србија не смее да ја пропушти бидејќи тоа е метал кој е многу баран во Европа и светот, а Србија го поседува.

„Тоа е можност што се појавува еднаш во сто години. Неискористувањето на нешто што е многу барано во светот и во Европа денес, кое има пазар, кое има широка примена, а ние имаме можност да го постигнеме тоа, би било исклучително лошо за Србија“, изјави Симоновиќ за тамошните медиуми.

Зборувајќи за аргументите на оние кои се против експлоатацијата на литиум, Симоновиќ изјави дека ова се измислени приказни кои не се засновани и не се темелат на наука.

„Сите овие се измислени приказни, а да не зборуваме за лаги, ширени за да се создаде паника и незадоволство. Имав можност да ги побијам сите невистини што се шират за експлоатацијата на литиум во неколку мои статии“, рече Симоновиќ.

Тој истакна дека некои луѓе изјавиле дека ако литиум се ископува во долината Јадра, сулфурните гасови ќе се прошират сè до Белград, а во врска со ова, тој изјави дека ова е без никаква основа, бидејќи воопшто нема да има сулфурни гасови, ниту пак ќе има кисели дождови.

„Литиумот, меѓу другото, се добива и од минералот сподумен со екстракција на сулфурна киселина на 250 степени. Кај нас, литиумот треба да се екстрахира на 90 степени со сулфурна киселина, а на 90 степени сулфурната киселина практично не испарува, или испарува помалку од водата на 0 степени. Затоа, нема опасност од приказната за ширење на сулфурните гасови што ќе се шират низ долината Јадро, сè до Шабац, па сè до Белград. Таму нема да има сулфурни гасови, бидејќи на 90 степени сулфурната киселина испарува помалку од водата на 0 степени“, објаснува Симоновиќ.

Тој додава дека станува збор за подземна експлоатација каде што рудата би се вадела од длабочина од 350 до 650 метри.

„Затоа, ништо на површината нема да се почувствува од она што се случува на 350 до 650 метри под површината на земјата. Тие зборуваа за тоа како ќе бидат уништени изворите на вода, што нема апсолутно никаква смисла, бидејќи кој и да копа, кој и да рудари таму долу, мора да создаде заштита, бидејќи ако се стигне до кој било извор, таа вода би го поплавила тој рудник и експлоатацијата не би била можна. Можноста за такво нешто е исклучена“, рече Симоновиќ.

Тој истакна дека фактот што некои инженери велат дека „илјадници тони сулфурна боја ќе бидат истурени во реката Јадара“ и дека наведуваат дека „литиумот е исклучително токсичен“ е сосема бесмислен.

„Сулфурната киселина ќе се користи за екстракција на литиум и бор, бидејќи овој минерал, јадарит, е богат со литиум и бор, и тој целосно ќе се претвори во сулфати. Нема прашање дека сулфурната киселина ќе престане да се произведува. Покрај тоа, приказната за тоа како литиумот е исклучително токсичен - се зборува за микрограми, за милионити делови од грам литиум кои се токсични. За третман на некои ментални болести, таканаречени биполарни нарушувања, разни мании, литиумот се користи во дози од 600 до 2.400 милиграми“, рече Симоновиќ.

Тој додаде дека приказната за Србија што го губи суверенитетот затоа што сопственикот во областа на експлоатацијата на литиум би бил странец е исто така бесмислена приказна.

„Кај нас, приказната за литиумот е преведена на политичката арена, наместо да се дозволи науката и професијата да го кажат своето мислење за сите можни последици и сите можни придобивки“, нагласи Симоновиќ.

Во овој поглед, тој изјави дека Европа вовела регулативи што целосно штитат од рударство, експлоатација и готовиот производ.

„Секој производ има таканаречен дигитален пасош. Сè што му претходело на производството на тој производ е евидентирано во тој пасош“, рече Симоновиќ.

Запрашан да коментира за фактот дека администрацијата на претседателот на Соединетите Американски Држави (САД) Доналд Трамп ги претвори критичните минерали во апсолутен приоритет на државната политика, Симоновиќ рече дека побарувачката за литиум ќе продолжи да расте.

„Производството на електрична енергија од таканаречени обновливи извори, како што се ветерни турбини или сончеви панели, бара складирање на таа енергија за да може да се користи дури и кога нема сонце, на пример ноќе, и затоа е потребно да се произведуваат акумулатори, или батерии што ќе ја складираат таа енергија произведена во текот на денот за да може да се користи ноќе, а за тоа се користат литиумски батерии“, рече Симоновиќ.

Тој додаде дека станува збор за батерии со голем капацитет што се полнат во текот на денот за да можат да се празнат ноќе.

„Побарувачката за литиум ќе расте не само поради електричните автомобили, туку и поради преминот кон обновливи извори на енергија што бараат складирање на енергија“, рече Симоновиќ.

Тој истакна дека нашиот капацитет од 58.000 тони литиум карбонат годишно би бил доволен за да ги задоволи потребите на Европа.

„Денес, Европа троши околу 58.000 тони литиум, а сега помислете каква загуба е за Србија што не успева практично да ја снабди цела Европа со литиум“, рече Симоновиќ.

Фото: Принтскрин/Икс