ЕДНА ЕВРОПСКА ЗЕМЈА ВОВЕДЕ РЕВОЛУЦИЈА ВО РАБОТАТА: Еве што значи моделот „80-90-100“
Од 1 јануари 2026 година, Словенија воведе нов работен модел наречен „80-90-100“, кој носи значајни промени за постарите работници и за оние со долго работно искуство.
Тоа е дел од поширока реформа на пазарот на трудот, чија цел е да се задржат искусните вработени на работа, со подобра рамнотежа помеѓу работата и приватниот живот.
Новиот систем вклучува три клучни елементи:80 отсто од работното време - вработениот работи пократко работно време (на пр. четири дена во неделата или шест часа на ден),
90 отсто од платата - прима речиси целосна плата и покрај тоа што работи помалку време,
100 отсто придонеси - пензиското и здравственото осигурување се плаќаат како да е вработен со полно работно време.
Со други зборови, работниците добиваат повеќе слободно време без значително губење на приходот или идните пензиски права.
Кој има право на овој режим?
Следните лица ќе имаат право на моделот „80-90-100“:
работници постари од 58 години, или
оние со најмалку 35 години работен стаж.
Аплицирањето не е автоматско - предвиден е договор помеѓу работникот и работодавачот, што овозможува прилагодување кон потребите на компанијата и спецификите на работното место.
Пофлексибилни форми на работа
Вработените ќе можат да изберат како да организираат скратено работно време, вклучувајќи:
еден слободен ден во неделата,
продолжен викенд,
или пократок работен ден во текот на целата недела.
Оваа флексибилност е особено важна за физички понапорни работни места и сектори со големо оптоварување за вработените.
Зошто се воведува оваа мерка?
Словенечката влада наведува неколку клучни причини:
стареењето на работната сила и недостатокот на квалификувани работници,
потребата да се задржи искуството на постарите вработени подолго во компаниите,
намалување на боледувањата и отсуството од работа,
зголемување на вкупната продуктивност.
Моделот „80-90-100“ беше замислен како компромис помеѓу интересите на работниците, работодавачите и јавните финансии.
Проценките покажуваат дека новата мерка ќе има и буџетски трошок, бидејќи државата покрива дел од разликата во придонесите. Сепак, властите веруваат дека дел од трошоците ќе бидат компензирани преку подолг престој на работниците во работен однос и помал притисок врз пензискиот систем.foto freepik.com/senivpetro
