Речиси едно од пет работни места во Европската Унија (19%) може да се класифицира како ранливо, според новиот извештај на Еврофонд. Ранливо е ако обезбедува недоволен приход, ако има несигурност на работното место или недостаток на права на работното место. Во извештајот „ Вработување и услови за работа на најранливите работници: Одговор на постојаниот предизвик на јавните политики“, анализирано е нивото на ранливост меѓу земјите-членки во периодот од 2009 до 2021 година.

Неславен рекорд, највисоко ниво на ранливост на работната сила во ЕУ е забележано во Шпанија. Извештајот покажува дека 29% од вработените биле под прагот во барем еден од трите споменати фактори. Високо ниво на ранливост е регистрирано и во Португалија (25%), Луксембург (25%) и Италија (24%). Најниски стапки се забележани во Унгарија (17%), Малта (18%) и Бугарија (18%).

„На ниво на целата Европска Унија, ранливоста на вработеноста се зголеми по финансиската криза од 2007-2008 година, првенствено поради зголемувањето на бројот на принудни привремени и скратено работно време работни места. Од 2016 година, трендот е во постојан пад и денес е под нивото забележано пред кризата. Иако сè уште постојат значителни разлики во степенот и природата на ранливоста меѓу земјите-членки“, се вели во соопштението на Еврофонд.

Што кого мачи?

Не сите сегменти на ранливост се доминантни во сите земји. Во Германија и Австрија и во некои други земји од Централна и Источна Европа, се забележува во извештајот, главниот проблем е недоволниот приход. Во медитеранските и нордиските земји, несигурноста при вработување е доминантна.

Недостатокот на права на работното место учествуваше со најмал дел од вкупната ранливост на вработувањето во повеќето земји-членки. Сепак, најголем дел е забележан во Грција.

„Податоците јасно покажуваат дека нестандардните форми на вработување сами по себе не значат дека работникот е во ранлива положба. Ризикот се зголемува кога таквите форми на работа се принудни или кога неколку нестандардни карактеристики на вработувањето се испреплетени во исто време“, се забележува во извештајот.

Демографските фактори, исто така, влијаат на ранливоста. Поради разликите и стереотипите, жените, младите работници, мигрантите и лицата родени во странство, членовите на ромската заедница, лицата со попреченост и ЛГБТ се во поголем проблем.

„Така, жените продолжуваат да се соочуваат со тешкотии во усогласувањето на деловните и семејните обврски. Мигрантите честопати се соочуваат со пречки што произлегуваат од законските прописи и признавањето на професионалните квалификации“, покажа студијата.

Искуството е предност

Ова истражување дојде до заклучок дека искуството оди рака под рака со работниците.

„Секоја година работно искуство ја намалува веројатноста работникот да биде во ранлива позиција за еден процентен поен. Во текот на дваесетгодишна кариера, ова значи вкупно намалување на ризикот за дури 20 процентни поени“, соопшти Еврофонд.

Речиси едно од пет работни места во Европската Унија (19%) може да се класифицира како ранливо, според новиот извештај на Еврофонд. Ранливо е ако обезбедува недоволен приход, ако има несигурност на работното место или недостаток на права на работното место. Во извештајот „ Вработување и услови за работа на најранливите работници: Одговор на постојаниот предизвик на јавните политики“, анализирано е нивото на ранливост меѓу земјите-членки во периодот од 2009 до 2021 година.

Неславен рекорд, највисоко ниво на ранливост на работната сила во ЕУ е забележано во Шпанија. Извештајот покажува дека 29% од вработените биле под прагот во барем еден од трите споменати фактори. Високо ниво на ранливост е регистрирано и во Португалија (25%), Луксембург (25%) и Италија (24%). Најниски стапки се забележани во Унгарија (17%), Малта (18%) и Бугарија (18%).

„На ниво на целата Европска Унија, ранливоста на вработеноста се зголеми по финансиската криза од 2007-2008 година, првенствено поради зголемувањето на бројот на принудни привремени и скратено работно време работни места. Од 2016 година, трендот е во постојан пад и денес е под нивото забележано пред кризата. Иако сè уште постојат значителни разлики во степенот и природата на ранливоста меѓу земјите-членки“, се вели во соопштението на Еврофонд.

Што кого мачи?

Не сите сегменти на ранливост се доминантни во сите земји. Во Германија и Австрија и во некои други земји од Централна и Источна Европа, се забележува во извештајот, главниот проблем е недоволниот приход. Во медитеранските и нордиските земји, несигурноста при вработување е доминантна.

Недостатокот на права на работното место учествуваше со најмал дел од вкупната ранливост на вработувањето во повеќето земји-членки. Сепак, најголем дел е забележан во Грција.

„Податоците јасно покажуваат дека нестандардните форми на вработување сами по себе не значат дека работникот е во ранлива положба. Ризикот се зголемува кога таквите форми на работа се принудни или кога неколку нестандардни карактеристики на вработувањето се испреплетени во исто време“, се забележува во извештајот.

Демографските фактори, исто така, влијаат на ранливоста. Поради разликите и стереотипите, жените, младите работници, мигрантите и лицата родени во странство, членовите на ромската заедница, лицата со попреченост и ЛГБТ се во поголем проблем.

„Така, жените продолжуваат да се соочуваат со тешкотии во усогласувањето на деловните и семејните обврски. Мигрантите честопати се соочуваат со пречки што произлегуваат од законските прописи и признавањето на професионалните квалификации“, покажа студијата.

Искуството е предност

Ова истражување дојде до заклучок дека искуството оди рака под рака со работниците.

„Секоја година работно искуство ја намалува веројатноста работникот да биде во ранлива позиција за еден процентен поен. Во текот на дваесетгодишна кариера, ова значи вкупно намалување на ризикот за дури 20 процентни поени“, соопшти Еврофонд.

Работниците кои се ранливи во неколку категории се во најлоша позиција. Мултидимензионалната ранливост води кон послаб квалитет на работата, послаби можности за напредување, ограничен пристап до обука, помала автономија во донесувањето одлуки и непредвидлив приход.

Секако е утешно што ранливоста на работа не значи полошо здравје. Барем физички.

„Кога станува збор за физичкото здравје, не се пронајдени значајни разлики помеѓу ранливите и другите вработени. Сепак, последиците врз менталното здравје се поизразени - работниците кои се соочуваат со повеќедимензионална ранливост почесто пријавуваат симптоми на анксиозност и депресија, иако пријавуваат помалку стрес поврзан со работата“, се вели во извештајот.

Идни политики

Затоа, во извештајот се вели дека квалитетот на работните места треба да се зачува, а истовремено да се зајакне конкурентноста. Се очекува идните политики да вклучуваат интегрирани решенија што ги вклучуваат факторите поврзани со работата, како и со поединецот.

„Регулаторната рамка треба да продолжи да овозможува флексибилност за работодавачите и вработените, но и да спречува злоупотреба на атипични форми на работа. И соодветно да ги регулира договорите без загарантиран број на работни часови. Ефективното спроведување на прописите бара зајакнување на капацитетот на трудовите инспекции, обезбедување достапни механизми за поднесување жалби и редовно следење на усогласеноста со прописите“, е еден од заклучоците.

Во исто време, дигитализацијата и вештачката интелигенција го менуваат светот на работата.

„Потребна е континуирана ревизија на регулаторната рамка за да се заштити квалитетот на работните места, а во исто време да се поттикне иновацијата. Ова треба да биде придружено со законодавни и политички мерки, како и со подигање на свеста. Со цел борба против дискриминацијата поврзана со личните карактеристики и обезбедување еднаков пристап до квалитетни работни места“, е исто така пораката на извештајот.