Инцидентот со авионот на „Рајанер“ кој леташе од Солун и мораше итно да се врати назад поради оштетување на моторот и скршен прозорец предизвика големо внимание во јавноста, но и отвори низа прашања – како дошло до дефектот, дали патниците биле во реална опасност и дали нискобуџетните авиокомпании се подеднакво безбедни како и големите превозници.

За да ги разјасни околностите, воздухопловниот експерт Петар Војновиќ од порталот „Танго Сикс“ во гостување за „Еуроњуз Србија“ објасни што најверојатно се случило за време на летот, кој се одвивал на височина од околу 4.000 метри.

Според него, фотографиите и видеата по слетувањето укажуваат дека проблемот најверојатно настанал поради сериозен механички дефект во моторот за време на искачувањето на авионот.

„Се одвоила една лопатка во делот на компресорот на предниот дел од моторот. Тој дел е изработен од титаниум и се движи со огромна брзина. Моторите се дизајнирани така што ваквите делови треба да останат во внатрешноста на заштитната обвивка, но истрагата треба да покаже зошто во овој случај дошло до пробивање“, објасни Војновиќ.

Како што посочи, металниот дел под дејство на огромната центрифугална сила ја пробил обвивката на моторот и го оштетил прозорецот на авионот кој се наоѓал во линијата на ударот. Тоа предизвикало пукање на стаклото и нагла промена на притисокот во кабината, позната како експлозивна декомпресија.

Дали патникот навистина бил извлечен од авионот?

Една од најголемите дилеми во јавноста беше дали патникот покрај оштетениот прозорец навистина бил „вшмукан“ кон надвор.

Според Војновиќ, таквите описи се претерани и повеќе личат на филмски сцени отколку на реална ситуација.

„Од снимките од кабината се гледа дека патникот останал на своето седиште. При вакви ситуации воздухот навистина силно се движи кон надвор, но тоа не значи дека човек може автоматски да биде извлечен од авионот“, објасни тој.

Тој додаде дека при нагла декомпресија најважно е патниците да останат смирени и да ги следат упатствата на екипажот. Авионот е конструиран да издржи вакви ситуации, а системите за безбедност веднаш реагираат.

Што се случува кога ќе падне притисокот во кабината?

При губење на притисокот, автоматски се активираат маските со кислород, а пилотите започнуваат итно спуштање на височина каде што условите се безбедни за патниците.

„Авионот има независни системи за кислород, а процедурите се направени така што екипажот има доволно време да реагира“, вели експертот.

Тој нагласи дека ваквите ситуации се дел од редовната обука на пилотите, кои на секои шест месеци во симулатори вежбаат различни сценарија – од дефекти на мотор до губење на притисок во кабината.

Сигурносниот појас е клучен и во текот на целиот лет

Иако патникот во овој случај се здобил со повреди, вклучително и повреди на главата и изгореници од силното струење на воздухот, Војновиќ посочи дека инцидентот повторно покажува колку е важен сигурносниот појас.

„Појасот не служи само при полетување и слетување. Тој е најважна заштита и при турбуленции или неочекувани ситуации во воздух“, нагласи тој.

Според него, правилата за подигнати масички, обезбедување на багажот и почитување на процедурите не се формалност, туку мерки кои можат да спасат животи.

Дали нискобуџетните компании се помалку безбедни?

На прашањето дали пониската цена на билетите значи и помала безбедност, Војновиќ категорично одговори дека нема таква поврзаност.

„Нискобуџетно се однесува на деловниот модел, а не на безбедносните стандарди. Сите авиокомпании – без разлика дали станува збор за Рајанер, Виз Ер, Луфтханза или Ер Србија – мора да ги исполнуваат истите строги правила и регулативи“, објасни тој.

Според него, „Рајанер“ има еден од подобрите безбедносни биланси во европската авијација и нема несреќа со фатални последици во својата историја.

„Во авијацијата нема простор за импровизација. Моторите, одржувањето и обуката на екипажите се области во кои сите компании мора да исполнуваат високи стандарди“, додава експертот.

Иако инцидентот со авионот над Македонија изгледаше драматично, воздухопловните експерти потсетуваат дека авионскиот сообраќај и понатаму останува еден од најбезбедните начини на транспорт.

Техничките дефекти од ваков тип се исклучително ретки, а строгите процедури и обуката на екипажите се токму причината зошто и во најсериозни ситуации најчесто нема трагичен исход.