Војната во Украина влијае на залихите на храна ширум светот. Голем дел од светското производство на жито доаѓа од регионот. Каде се сега проблемите со снабдувањето - и дали војната може да влијае на безбедноста на храната во ЕУ?

Домаќинствата ширум светот ги чувствуваат последиците од војната во Украина. Основните намирници значително поскапеа. Впрочем, регионот на Црното Море е житница на светот - 29 отсто од светскиот извоз на пченица доаѓа од Русија и Украина, 19 отсто од пченката и дури 78 отсто од светскиот извоз на сончогледово масло.

Војната го наруши производството на храна и предизвика и инфлација. Русија го забрани извозот на житни култури, а прашање е дали годинава ќе има жетва во Украина.

Организацијата на ОН за храна и земјоделство (ФАО) предупреди дека цените на храната во март 2022 година достигнаа светски рекорд. Во рамките на ЕУ цените на храната, алкохолот и тутунот во јануари пораснале за 3,5 отсто, а во февруари за уште 4,1 отсто.

„Важно е да се разбере дека оние кои се навистина најтешко погодени се во сиромашните земји. Во земји кои се навистина зависни од увозот од Украина, како што се Блискиот Исток и Северна Африка“, рече Ариел Брунер, земјоделски експерт во BirdLife.

„Во Европа, од друга страна, главниот проблем е високата инфлација. Цените ќе растат, но се работи само за блиска иднина“, додаде Брунер.

ЕУ беше клучен партнер за Русија и Украина кога станува збор за земјоделските производи: 3,7 отсто од извозот на ЕУ и 1,4 отсто од земјоделскиот увоз на ЕУ доаѓа од трговијата со Русија.

Додека ЕУ извезуваше соја, какао, маслодајна репка и мед, маслодајна репка, пченица, добиточна храна и ѓубрива доаѓаа од Русија. 36 отсто од увозот на жито во Европската унија доаѓа од Украина. Во 2021 година ЕУ извезла земјоделски производи во Украина во вредност од три милијарди евра.

И покрај овие бројки, Европската комисија претпоставува дека ЕУ може да ја поднесе загубата на трговските партнери. Во соопштението од Брисел се вели дека „ЕУ главно се снабдува со храна со високи земјоделски вишоци. Европскиот внатрешен пазар може да апсорбира шокови“.

На почетокот на април, комисијата објави пакет мерки, исто така, насочени кон поддршка на земјоделците од ЕУ во зголемувањето на производството на пченица, пченка и семе од репка.

„ЕУ има извозен вишок на земјоделски производи“, изјави за Дојче веле Сомер Акерман, млад земјоделец и климатски активист од Финска. „Сепак, војната за агресија на Путин води до инфлација, како во цената на енергијата, така и со горивото. Тоа влијае и на производството и извозот на земјоделски производи“, додаде тој.

Поскапува голем дел од она што е потребно за земјоделството. Цените на ѓубривата вртоглаво растат. Земјоделците ширум Европа се претпазливи. Некои веќе демонстрираат во Франција и Грција, барајќи поддршка од ЕУ за купување ѓубрива. Комисијата вети дека ќе издвои повисоки субвенции за да ги ублажи зголемените цени на ѓубривата и горивата.

На Ариел Брунер му е јасно дека војната откри и фундаментални проблеми во сегашниот земјоделски систем.

„Големата зависност од фосилните горива е очигледно проблем. Дури сега некои земјоделци сфаќаат дека треба да се откажат од вештачките азотни ѓубрива и повеќе да практикуваат органско земјоделство. Проблемот е што многу земјоделци се повеќе се фокусираат на еден производ наместо да одгледуваат многу различни. „Нашиот систем е заглавен и земјоделците се најранливи во системот. Тие страдаат од геополитички земјотреси како што се војните или, се разбира, климатските промени, кои се најголемата реална закана за производството на храна“, рече тој.

ЕУ сега сака да соработува со ОН за доставување хуманитарна помош до погодените региони. Европскиот парламент неодамна, исто така, повика на зголемено производство во ЕУ - а со тоа и поддршка за земјите кои треба да компензираат за тесните грла за снабдување поврзани со војната.

Извор: информер