Војната на Блискиот Исток отстрани помеѓу 12 и 13 милиони барели нафта дневно од пазарот. Иако цените на нафтата се намалија во последните денови со надеж за можен договор меѓу САД и Иран, лидерите во енергетската индустрија предупредуваат дека пазарот сè уште не го почувствувал целосното влијание на тримесечниот конфликт што ги наруши глобалните текови на снабдување со енергија. Извршниот директор на „Шеврон“, Мајк Вирт, проценува дека притисокот врз цените на нафтата ќе биде поизразен во јуни и јули, бидејќи глобалните залихи постепено ќе се намалуваат, според „Фајненшл тајмс“. Според него, пазарот досега успеал да ги апсорбира нарушувањата благодарение на релативно високите залихи на сурова нафта, интервенциите од стратешките резерви на САД и континуираните залихи од земјите под санкции, како што се Иран, Русија и Венецуела. Но, овие заштити слабеат. Цената на нафтата е намалена за 10 проценти

„Амортизерите на пазарот постепено исчезнуваат“, предупреди Вирт на инвестициската конференција организирана од Бернштајн банка минатата недела, истакнувајќи дека способноста на пазарот да издржи нерамнотежата помеѓу понудата и побарувачката е многу помала денес отколку што беше на почетокот на кризата.

„Во текот на следните неколку недели, веројатно ќе видиме како овие притисоци директно се прелеваат во физичките цени, и очекувам дополнителен притисок нагоре како што се движиме кон јуни и секако јули“, рече Вирт. Неговите коментари доаѓаат откако цената на суровата нафта Брент падна за околу 10 проценти во изминатата недела, главно поради оптимизмот дека Вашингтон и Техеран би можеле да постигнат договор за прекин на конфликтот и да дозволат повторно отворање на Ормутскиот теснец. Тоа е еден од најважните енергетски коридори во светот, низ кој минува околу една петтина од глобалната сурова нафта.

И покрај оптимизмот на финансиските пазари, сè поголем број аналитичари и раководители во енергетиката веруваат дека последиците од конфликтот би можеле да бидат потрајни. Војната отстрани помеѓу 12 и 13 милиони барели нафта дневно од пазарот, а враќањето на претходните нивоа на понуда може да трае со месеци. Слични проценки даде и шефот на државната нафтена компанија Аднок во Абу Даби, Султан ал-Џабер, кој верува дека дури и во случај на брзо политичко решение, нормализацијата на сообраќајот низ Ормутскиот теснец нема да биде брза. Според неговата проценка, ќе бидат потребни најмалку четири месеци за да се вратат 80 проценти од предвоениот сообраќај, додека целосна нормализација не може да се случи до 2027 година. Оштетена инфраструктура

Дополнителен проблем е обемната штета на енергетската инфраструктура на Блискиот Исток. Трошоците за обнова на нафтените и гасните капацитети би можеле да достигнат десетици милијарди долари, што дополнително ќе ги зголеми трошоците за производство и транспорт на енергија.

Вирт очекува дека сегашната криза ќе го промени начинот на кој владите пристапуваат кон енергетската безбедност. Тој верува дека многу земји, по искуствата со пандемијата, војната во Украина и конфликтот со Иран, ќе се обидат да ги зголемат стратешките резерви на нафта за да бидат поотпорни на идните нарушувања. Таквата политика би значела дополнителна побарувачка на пазарот и нов притисок врз цените.

Сепак, тој предупредува дека постои и ризик од спротивното. Доколку високите цени на енергијата траат предолго, тие би можеле да ја забават економската активност или дури и да ги турнат некои економии во рецесија. Во тој случај, слабеењето на побарувачката би можело делумно да го ублажи порастот на цените на нафтата.