Додека Европа бара начини да ја намали зависноста од кинеските суровини, Босна и Херцеговина сè повеќе се појавува на мапата на потенцијални идни добавувачи на еден од најважните критични минерали денес - антимонот.

Геолошките проценки укажуваат на околу 200.000 тони антимон во Босна и Херцеговина.

Антимонот е стратешки метал важен за воената индустрија, батериите и електрониката.

Австралиските и канадските компании веќе инвестираат во истражувања во близина на Сребреница и Вареш.

Тоа е метал кој е претежно непознат за пошироката јавност, но кој игра важна улога во воената индустрија, производството на муниција, електроника, батерии, полупроводници и материјали отпорни на пожар.

Токму поради својата стратешка важност, Европската Унија интензивно бара нови извори на снабдување во последните години, пишува BiznisInfo.ba.

Според претходна студија објавена во научната литература, постојните геолошки податоци укажуваат на потенцијал од околу 200.000 тони антимон во Босна и Херцеговина.

Авторите на истражувањето наведуваат дека понатамошното истражување и експлоатација би можеле да ја стават Босна и Херцеговина меѓу важните европски производители на овој минерал.

Започнати конкретни проекти

Уште поинтересен е заклучокот од нивната анализа, според кој БиХ, доколку ги развие идентификуваните ресурси, би можела да стане водечки производител на антимон во Европа и меѓу десетте најголеми во светот.

Таквото сценарио веќе не е само предмет на научна анализа.

На неколку локации во Босна и Херцеговина веќе се започнати специфични истражувачки проекти, поддржани од меѓународни рударски компании.

Што е антимон?

Антимонот е метал кој најчесто се користи како додаток на други метали за зголемување на нивната цврстина и отпорност.

Неговата примена е особено значајна во производството на муниција, воени системи, електронски компоненти, батерии, соларни панели и специјални легури.

Исто така, се користи во производството на материјали отпорни на пожар, што го прави важен за градежната и автомобилската индустрија.

Поради растечките геополитички тензии и брзиот развој на наменската индустрија, побарувачката за антимон брзо расте во последниве години.

Антимонот е метал кој најчесто се користи како додаток на други метали за зголемување на нивната цврстина и отпорност

Антимонот е метал кој најчесто се користи како додаток на други метали за зголемување на нивната цврстина и отпорност

Кина доминира на пазарот

Глобалниот пазар моментално е доминиран од Кина, која контролира поголем дел од светското производство и преработка на антимон.

Ова претставува голем проблем за европските земји кои се обидуваат да ја намалат својата зависност од увозот на стратешки суровини.

Токму поради оваа причина Европската Унија се фокусираше на развој на сопствени извори на критични минерали во последниве години, меѓу кои е и антимонот.

Важноста на антимонот стана очигледна за пошироката јавност откако Кина, најголемиот светски производител, го ограничи својот извоз, ставајќи го овој метал во центарот на глобалниот трговски конфликт меѓу Пекинг и Западот. Во овој контекст, интересот за рударскиот потенцијал на земјите од Западен Балкан, вклучувајќи ја и Босна и Херцеговина, расте.

Naučne analize izdvajaju nekoliko perspektivnih lokaliteta u BiH, među kojima su Srebrenica, Rupice kod Vareša, Čemernica kod Fojnice i Podhrusanj kod Čajniča.https://t.co/Qp7jcaY9dw

— politickiba (@politickiba) June 21, 2026

Најперспективните наоѓалишта се наоѓаат во четири области

Научниците ги издвоија Сребреница, Рупице кај Вареш, Чемерница кај Фојница и Подхрушањ кај Чајнич меѓу најперспективните области со антимон во Босна и Херцеговина.

Особено е интересно што нови истражувања од меѓународни рударски компании се одвиваат во областа на Сребреница и Вареш.

Ова значи дека научните проценки за потенцијалот на антимонот сè повеќе се совпаѓаат со интересот на инвеститорите во областа.

Австралијците истражуваат површина од 80 квадратни километри

Еден од најинтересните проекти моментално го развива австралиската компанија Regener8 Resources. Компанијата неодамна го заврши преземањето на проектот Сребреница Север, кој вклучува дури 80 квадратни километри истражувачки простор.

Во таа област се планираат современи геолошки истражувања фокусирани на сребро, бакар, цинк, олово и антимон. Компанијата наведува дека поголемиот дел од областа не е систематски модернизиран повеќе од половина век. Иако проектот е само во почетна фаза, тој е еден од најголемите нови истражувачки потфати во рударскиот сектор во Босна и Херцеговина.

Уште посериозен проект се развива во близина на Сребреница. Можеби уште позначаен проект го води канадската компанија Тера Балканика. За разлика од Реџенер8, Тера веќе спроведува истражувачко дупчење на проектот Виогор-Жаник во близина на Сребреница и објавува конкретни резултати.

Компанијата неодамна објави дека открила минерализација на сребро-антимон со висок степен на содржина, со присуство на цинк, олово и злато, на локалитетите Чумавиќи и Брежани.

Во таа област се планираат современи геолошки истражувања фокусирани на сребро, бакар, цинк, олово и антимон. Компанијата наведува дека поголемиот дел од областа не е систематски модернизиран повеќе од половина век. Иако проектот е само во почетна фаза, тој е еден од најголемите нови истражувачки потфати во рударскиот сектор во Босна и Херцеговина.

Уште посериозен проект се развива во близина на Сребреница

Можеби уште позначаен проект го води канадската компанија Тера Балканика. За разлика од Регенер8, Тера веќе спроведува истражувачко дупчење на проектот Виогор-Жаник во близина на Сребреница и објавува конкретни резултати.

Компанијата неодамна објави дека открила минерализација на сребро-антимон со висок степен на содржина, со присуство на цинк, олово и злато, на локациите Чумавиќи и Брежани.

Претседателот на компанијата Александар Мишковиќ неодамна изјави дека Тера сака да стане еден од ретките добавувачи на критични метали, особено антимон, за европскиот пазар.

Можеби најважната информација е дека компанијата планира да ја направи првата прелиминарна проценка на ресурсите уште следната година.

Ова би можело да ги обезбеди првите современи проценки за количината на руда во оваа област и да го покаже вистинскиот потенцијал на рударскиот округ Сребреница.

Покрај Сребреница, научниците гледаат голем потенцијал и во областа Рупица кај Вареш. Иако денешните активни рударски проекти во Вареш се поврзани главно со сребро, цинк и олово, научната работа на Рупица ја става меѓу најперспективните полиња на антимон во Босна и Херцеговина.

Предноста на Вареш е фактот дека таму веќе постои активна рударска инфраструктура, што би можело да го олесни можното производство на антимон во иднина доколку се потврдат значителни количини од овој метал.

Трката штотуку започнува

Комбинацијата од геолошки потенцијал, растечката побарувачка за критични минерали и доаѓањето на меѓународни компании за истражување покажува дека Босна и Херцеговина би можела да стане важен производител на антимон, можеби најголемиот во Европа.

Доколку се потврдат проценките на геолозите, антимонот би можел да стане еден од најважните минерални ресурси на Босна и Херцеговина и да отвори нова развојна перспектива за домашниот рударски сектор.