Проектот за брза железница, за кој со години се зборува како долгорочен план, полека се оформува и би можел трајно да го промени начинот на патување и трговија во Југоисточна Европа.

Станува збор за железнички коридор што би поврзал некои од клучните градови во регионот и би овозможил значително побрзо патување од Белград до Скопје, Солун и Егејското Море, објавува Блиц.

Вредноста на проектот се мери во милијарди евра, а неговата важност ги надминува границите на транспортот, бидејќи би можел да има силно влијание врз економијата, логистиката и развојот на целиот регион.

Од Белград до Солун за помалку од шест часа

Една од главните цели на проектот е железничкиот транспорт да стане конкурентен со патниот и воздушниот транспорт.

По завршувањето на сите планирани делници, возовите што ќе развиваат брзина до 200 километри на час би можеле да превезуваат патници од Белград до Скопје за помалку од три часа.

Патувањето до Солун би траело помеѓу пет и шест часа, што би било значително побрзо од патувањето со автомобил во текот на летната сезона, кога часовите чекање на граничните премини мора да се земат предвид во времето на возење.

Милијарди евра за регионалниот проект

Финансиската структура на проектот е една од најсложените на Балканот.

Неговата имплементација е поддржана од европски финансиски институции како што се Европската банка за обнова и развој (ЕБРД) и Европската инвестициска банка (ЕИБ), со грантови од Европската Унија.

Дел од инвестицијата е поврзана и со кинеската иницијатива „Појас и пат“, преку која Кина во последните години инвестира значителни средства во транспортната инфраструктура низ целиот свет.

Работи на неколку правци

Имплементацијата на проектот е поделена во неколку фази.

Фокусот на Србија е на југот од земјата

По изградбата и модернизацијата на железницата до Унгарија, вниманието е насочено кон правецот од Ниш до границата со  Македонија.

Оваа делница се смета за клучна за поврзување на централниот Балкан со Егејското Море.

 Македонија се соочува со својот најголем предизвик

Делот од трасата низ Северна Македонија е еден од технички најсложените сегменти поради нејзиниот планински терен.

Затоа се планирани нови тунели, вијадукти и модернизација на постојните железнички линии долж Коридорот 10.

Грција ја прилагодува мрежата на брзиот сообраќај

Во исто време, Грција работи на подобрување на железничката инфраструктура помеѓу Солун и Атина за да овозможи поголеми брзини и поефикасни врски со остатокот од европската мрежа.

Повеќе од само патување по море

Проектот има многу пошироко геополитичко и економско значење.

Пристаништето Пиреја, едно од најголемите медитерански пристаништа и важна влезна точка за стоки од Азија, стана клучен логистички центар за европскиот пазар во последниве години.

Брзата железница би им овозможила на стоките што пристигнуваат со брод од Азија да стигнат до централна Европа многу побрзо отколку што е случај преку традиционалните поморски патишта до пристаништа како што се Ротердам или Хамбург.

Затоа овој коридор сè повеќе се нарекува новата транспортна „крвност“ на Балканот.

Можен раст на инвестициите и цените на недвижностите

Експертите проценуваат дека градовите лоцирани по трасата на идната брза железница би можеле да привлечат нови инвестиции.

Тие гледаат особен потенцијал во развојот на логистички центри, индустриски зони и капацитети за складирање во градови како Ниш, Лесковац, Куманово и Скопјe.

Се очекува и зголемување на вредноста на недвижностите во близина на железничките станици, бидејќи побрзите врски би им овозможиле на луѓето да живеат во еден град, а да работат во друг.

Чекор кон позелен транспорт

Во последниве години, Европската Унија силно го охрабруваше развојот на железничкиот транспорт како алтернатива на автомобилите и авионите.

Префрлањето на дел од патничкиот и товарниот транспорт на електрични возови треба да придонесе за намалување на емисиите на јаглерод диоксид и постигнување на климатските цели.

Токму затоа овој проект игра важна улога во процесот на зелена транзиција на европскиот транспортен систем.