Политичарите од Аргентина, Боливија и Чиле размислуваат за соработка за контрола на извозот на литиум. Сепак, критичарите веруваат дека тоа е тешко да се спроведе.

Јужноамериканскиот регион се смета за литиумски триаголник, со најголеми наоѓалишта во светот, веднаш до Австралија и Кина: Аргентина (потенцијал 19 милиони тони), Боливија (21 милион) и Чиле (10 милиони).

Во тие три земји постои политичка желба да се формира некаков литиум ОПЕК, по моделот на земјите извознички на нафта. Бразил (0,5 милиони тони) и Мексико (1,7 милиони тони) би можеле да се приклучат на таа алијанса.

Литиумот е една од најбараните суровини во светот, бидејќи е неопходен за производство на батерии за електрични автомобили или паметни телефони.

Целта е индустријализацијата

Интересот на земјите кои се богати со оваа суровина е јасен: „Ние не сакаме само да бидеме земја што извезува литиум карбонат, туку и да можеме да учествуваме во производството до батеријата“, рече пред неколку недели пред аргентинскиот министер за технологија, наука и иновации Даниел Флимус. Според политичарите, во тоа треба да помогне прекуграничната соработка. Но, тоа не е толку лесно.

„Почетната точка не е иста во Аргентина, Боливија и Чиле. Во Боливија производството е во државна сопственост, во Чиле е мешано, а во Аргентина е приватно“, вели Мигел Ј. Митре, шеф на компанијата за литиум Ligreen S.A. , во интервју за ДВ. од аргентинската провинција Хухуј, во пограничната област со Чиле. Така, постојат многу различни економски и политички пристапи за производство на литиум.

Различни рамковни услови

А Мартин Казимерски од Универзитетот во Буенос Аирес е скептичен: „Главната причина лежи во различните политики и правни рамки кои ги регулираат пазарите на национално ниво. Додека во Боливија постои проект со посебна улога на националната држава, Чиле е извозен лидер со модел кој го поддржува извозниот приватен капитал, но и задржувајќи дел од приходот.“

Во двете земји, литиумот е прогласен за „стратешки ресурс“. Тоа значи дека националната држава има целосна контрола врз суровината. Аргентина има пофедерален систем. Овде провинциите директно преговараат со компаниите“, вели Казимиерски за ДВ.

Во игра влегуваат и спецификите на пазарот. За разлика од нафтата, во моментов нема меѓународна референтна цена за литиумот. И големи ресурси постојат во другите делови на светот: тоа би било конкуренција за јужноамерикански или латиноамерикански сојуз.

Неопходен е заеднички проект

За да обезбеди обединета рамка, Аргентина ќе мора да го прогласи литиумот за стратешки ресурс. Казимиерски смета дека тоа е малку веројатно, бидејќи би довело до конфликт со покраинските власти. „Би било неопходно трите земји, кои во моментов имаат сосема различни модели, да постигнат договор за заеднички проект.

Дополнително, постојат политички и историски разлики како што е Боливија за претензии за области во северниот дел на Чиле. Натамошниот технолошки развој, кој би можел да го намали уделот на литиум во батериите на среден рок, зборува против плановите за спојување. Технологиите како што се горивни ќелии имаат за цел да ги заменат електричните батерии во многу од нивните функции, особено во областа на тешките возила.

Претприемачите сакаат побрзо темпо

Аргентинскиот литиумски претприемач Мигел Ј. Митре посакува побрзо темпо, бидејќи има ограничена временска рамка за оптимално економско искористување на потенцијалот: „Во моментов, потенцијалот е далеку од исцрпен“.

Во Боливија владата малку доцни, што е последица на внатрешно-политичките превирања во земјата. На церемонијата по повод почетокот на изградбата на автопатот, кој треба да обезбеди подобра врска со соленото езеро Ујуни, богато со литиум, претседателот Луис Арсе уште еднаш зборуваше за целите на боливиската политика: „Не сакаме само да продаваме суровини, сакаме да произведуваме и готов производ, кој би го извезувале во целиот свет“.

Арсе вети дека наскоро ќе има напредок: „Малку по малку, индустријализацијата на литиумот ќе стане реалност“.

(Дојче веле, Блиц бизнис.рс)