Златото е познато како безбедно засолниште, средство кон кое луѓето „бегаат“ во време на криза, кога се очекува дека парите, но и другите видови средства како што се акциите или обврзниците, ќе изгубат вредност.

Во тоа време, примарна грижа на инвеститорите не е профитот, бидејќи инвестирањето во злато не носи никаков поврат, туку зачувување на вредноста.

Сепак, работите не функционираа така во изминатиот месец. Имено, од 1 март, токму моментот кога САД и Израел го нападнаа Иран, цената на златото оди надолу. Иако војната на Блискиот Исток обично повлекува некаков вид нафтен шок, односно зголемување на цената на нафтата, што и се случи, пазарите не реагираа со купување злато, туку напротив - со продажба.

Цената на една фина унца злато (28,35 грама) вредеше 5.310 долари на 2 март, по што следеше пад на 4.426 долари на 23 март, што е пад од речиси 20 проценти. Цената на златото малку се опорави на 4.550 долари во последните два дена.

Она што ја прави оваа ситуација различна од претходните е тоа што цената на златото постигна речиси невиден раст во последната година. Во текот на 2025 година, златото порасна за дури 65 проценти, достигнувајќи историски рекорд од 5.417 долари на 28 јануари оваа година.

Всушност, цената на златото расте речиси континуирано од крајот на септември 2022 година. Од најниската вредност тогаш до 29 јануари оваа година, златото доби на вредност дури 240 проценти.

Никола Стакиќ, универзитетски професор и портфолио менаџер, истакнува дека во претходниот период цената на златото пораснала дури и повеќе од вредноста на технолошките акции, што е невообичаено, пренесува Данас.рс.

„Природата на оваа криза ги принуди централните банки, инвестициските фондови, особено од Блискиот Исток, да ликвидираат, или продаваат, злато за да го компензираат падот на приходите од петродоларите“, објаснува нашиот соговорник.

Златото е сè уште безбедно засолниште, но според него, на краток рок, сите сакаат да обезбедат готовина, бидејќи вредноста на финансиските средства, како што се акциите, обврзниците и некои стоки на берзата, паѓа.

„Покрај тоа, тие ја користат можноста да заработат од профитот што го оствариле од претходното зголемување на цената на златото, бидејќи огромниот раст на златото во периодот пред оваа криза не треба да се игнорира“, забележува Стакиќ.

Во оваа ситуација, интересно е што неколку фактори предизвикуваат пад на цената на златото.

Михаило Ѓурѓевиќ, потпретседател на Senzal Global Equity Fund, истакнува дека ова е природна корекција по големото зголемување на цената, но дека дејствуваат и неколку други фактори.

„На пример, Полската централна банка објави дека повеќе нема да купува злато, туку ќе го продава за да купи оружје. Доколку цената на нафтата продолжи да расте, некои други централни банки исто така ќе бидат принудени да продаваат злато за да купат нафта. Златото не се купува за да се чува засекогаш, туку за да се зачува вредноста на активата, но се продава и кога се потребни средства“, забележува тој.

Од друга страна, инвеститорите бараат инвестиции со повисоки приноси. Ѓурѓевиќ истакнува дека доларот зајакнал, како и дека приносите на американските обврзници се зголемиле, па сега инвеститорите инвестираат во оваа актива.

Тој истакнува дека златото сè уште се смета за „воен актив“, што претставува заштита од колапс на целиот систем.

Во време кога се предвидува криза, златото е засолниште, но кога ќе се случи некој настан, како што е сегашната војна во Иран, тогаш се продава за да се обезбедат пари.

„Тешко е да се каже како ќе продолжи цената на златото. Тоа зависи од понатамошниот развој на настаните. На пример, ако војната заврши сега и цените на нафтата се смират и ако тензиите меѓу САД и Кина престанат, цената на златото би паднала. Но, ако конфликтите продолжат, тогаш би можела и да порасне“, проценува Ѓурѓевиќ.