Берзанските пазари во Азија и Европа беа поплавени поради тарифите што ги воведе американскиот претседател Доналд Трамп, по што Пекинг возврати со контрамерки.

Од објавувањето на царините на Трамп - 10 отсто за увезената стока од сите земји, со повисоки стапки за клучните партнери како Кина, ЕУ и Виетнам - глобалните пазари изгубија трилиони долари во вредност.

Европските берзи се на најниско ниво во последните 16 месеци. Паѓаат дури и акциите на одбранбените компании, како што е производителот на оружје Рајнметал, чии акции паднаа за речиси 24 отсто. Во однос на банките, Barclays падна за 8 проценти, NatWest 7 отсто, итн. Значителен пад денеска забележа и Загрепската берза, пишуваат хрватските медиуми.

И додека европските берзи се на најниско ниво во последните 16 месеци, австралиската берза заврши на најниското ниво од крајот на 2023 година.

Особено е драматично во Азија. Берзата во Хонг Конг падна за цели 13,22 отсто. Ова е најлошиот ден за таа берза во последните 28 години. Освен Хонг Конг, најтешко погоден пазар е Тајван. Еден аналитичар на БиБиСи ја нарече ситуацијата во Азија крвопролевање.

Голдман Сакс ја зголеми својата проценка за ризикот од рецесија во САД во следната година од 35 на 45 отсто, истовремено намалувајќи ја својата прогноза за економски раст. JPMorgan сега проценува дека има 60 отсто шанси за рецесија и во САД и на глобално ниво.

Бркиќ: Можна е и депресија

Како кризата на берзите или нивниот колапс ќе се одрази врз просечниот човек, некој што не поседува акции? Тоа прашање Индекс.хр му го поставиле на економскиот аналитичар Лука Бркиќ.

„Очигледно, малиот човек може да каже дека ништо не му се менува директно, нема акции и не го интересира раст или пад. Но, по ѓаволите е како што е, не можете да бидете заштитени во систем кој е поврзан преку меѓународна размена на капитал.

Ако берзите паѓаат, а паѓаат, изгубија 6.000 милијарди долари од вредност за овие неколку дена, во крајна линија тоа доведува до пад на производството, со што може да се очекуваат отпуштања и социјални проблеми. Ако се случат вакви грди сценарија, ќе ги сносите последиците иако немате хартија од вредност чија вредност паѓа“, рече тој.

Тој вели дека ќе има верижна реакција.

„Веќе гледаме дека цената на нафтата паѓа, што значи дека се очекува пад на производството. Тоа значи дека се заканува рецесија. Светската економија сè уште дише релативно добро, но ако продолжиме да доаѓаме до овој пад, тоа ќе доведе до инфлација. На подолг рок може да дојде до рецесија или, во уште полош случај, депресија.

Можна е и обратна насока, што е уште полошо, односно дефлација, што значи пад на општото ниво на цените, но значи и голем пад на платите. Поверојатно е средниот пат, тоа е стагфлацијата, каде што имате повисоко ниво на невработеност и инфлација, а стагфлациската должничка криза е најголемата болест на економскиот систем“, рече Бркиќ.

Индекс.хр

Фото: ЕПА