Нешто што ретко се случува во политиката на Западен Балкан се случи пред два дена, премиерот на Македонија Зоран Заев поднесе оставка по дебаклот на локалните избори во Скопје. Необична ситуација, но и показна вежба како се урива кула од карти, која меѓу другото се гради и неисполнети ветувања, но која може да има влијание и на целиот регион.

Ова е само навидум приказна која се однесува само на Македонија. Всушност, ова е политичка бајка која започна со добри намери и големи ветувања, но сето тоа заврши со тажен крај. Барем засега за Заев, пишува српски „Блиц“.

Во нејзиниот центар се Заев, но делумно и Европската Унија, бидејќи овој политичар веќе неколку години работи на почетокот на преговорите со Брисел, се додава понатаму во анализата.

„Како дел од жестокиот спор со Грција за името, кој траеше 27 години, тој постигна болен договор и го смени името во Северна Македонија. На истиот ден кога, на крајот на јануари 2019 година, 81 пратеник гласаа за промена на Уставот, тој им даде ветување на граѓаните дека „овозможува отворање на вратите на НАТО и ЕУ за Република Македонија“.

Во март минатата година таа и официјално стана членка на НАТО, а Заев малку опуштено чекаше пред вратата на Брисел, но потоа почна да го фаќа паника бидејќи се појасно беше дека ќе остане затворен.

Во меѓувреме, тие беа дополнително закочени од Бугарија, која ја презеде улогата на злобната маќеа, а го прекина отворањето на преговорите поради спорот за јазикот и народните херои.

Заев направи се, и повеќе отколку што се бараше од него, но ЕУ не успеа да собере сили и да преговара поради внатрешните проблеми - кавгите за проширувањето и страдањата со корона вирусот.

Тоа сега делумно дојде за наплата, а Заев не застана само на премиерскиот кабинет кога поднесе оставка“, се додава во текстот на Блиц.рс.

Тој ја напушти и функцијата лидер на Социјалдемократскиот сојуз на Македонија (СДСМ).

- Ја преземам одговорноста за овој развој на настаните. Честитки до сите напредни граѓани кои се изборија за силна Македонија. Посебна почит им оддавам на моите напредни луѓе. Сакам новите градоначалници да им служат на граѓаните одговорно и чесно. Горд сум што ја внесовме државата во НАТО и разочаран сум, бидејќи мнозинството од народот во парламентот ги избра оние што сакаа да убиваат – рече Заев.

„Тој мислеше на десничарската опозициска ВМРО-ДПМНЕ, која за време на кампањата ја поддржа новоизбраната градоначалничка и независна кандидатка Данела Арсовска. Останува да се види дали кризата ќе се реши со нови избори или ќе се именува нов премиер без да се оди на избори.

Лидерот на водечката македонска опозициска партија ВМРО-ДПМНЕ, Христијан Мицкоски, ја застапуваше првата опција, нагласувајќи дека не треба да си замине само премиерот Зоран Заев, туку и „заевизмот“.

Во пресрет на оставката и дали Заев ќе заигра и во друг филм, прашање е како и дали кризата ќе се одрази на Западен Балкан? Дали е ова показна вежба и за ЕУ? Заев е потписник и жесток поддржувач на организацијата „Отворен Балкан“, па се отвора полемика и дали тоа ќе влијае на нејзиното функционирање?

Зборувајќи за сето тоа, Драган Шутановац за Блиц вели дека заминувањето на Заев е лошо за државата што ја водеше, но и за целиот регион.

-Иако на прв поглед се чини дека оставката на Заев е политички добредојдена бидејќи оставки на оваа област не се поднесуваат и по изгубените војни, сепак мислам дека оставката е многукратно полоша за Северна Македонија и за македонското општество воопшто и за целиот регион. Заев е човек кој успеа да го реши деценискиот конфликт меѓу Скопје и Атина, да ја отвори вратата за полноправно членство во НАТО, да развие добрососедски односи во регионот и конечно да биде стабилен партнер на исклучително вредниот Отворен Балкан (Мал Шенген) проект - потсетува Шутановац.

За жал, поради односот на Бугарија, но и поради индолентниот однос на ЕУ кон „македонското“ прашање, неговата влада, додава тој, доживеала неколку нокаути пред конечно да биде нокаутирана.

- Целосното неразбирање на струите на Западен Балкан, справување со себе, влечење проблеми наместо барање решенија, ја остави ЕУ на Северна Македонија и со тоа Заева да се бори како Дон Кихот. Лично сум убеден дека Заев ја донел оваа одлука поради револтот, но познавајќи ги интересите мислам дека е многу можно тоа да не биде крај на неговата кариера - истакнува Шутановац.

Оваа оставка секако нема да им се допадне на американските партнери, кои постојано нагласуваат дека ЕУ треба да иницира позитивни процеси кон Северна Македонија.

На тоа не потсетува и Сузана Грубјешиќ од Центарот за надворешна политика.

- Македонската влада и граѓаните испиле неколку горчливи апчиња за ветувањето за европска иднина - промена на името, Уставот, значајни отстапки за Албанците, за да останат во чекалната на ЕУ, со бугарско вето од причини кои тешко се објаснуваат во 21ви век. Тоа е лоша порака за сите останати во регионот бидејќи се покажува дека реформите и посветеноста не се доволни ниту за почеток на преговорите со ЕУ. Овој изборен резултат е директна последица на неисполнетите европски ветувања - истакнува Грубјешиќ за Блиц, се наведува.

Марко Савковиќ, извршен директор на белградскиот Фонд за политичка извонредност, исто така вели дека тоа може да има последици за регионот.

-Ова покажува колку е кревка поддршката на која сметаат реформистите. Ова НЕ е показна вежба на ЕУ, бидејќи не е крива ЕУ што нема отворање преговори, туку конкретни членки на ЕУ. Мора да престанеме со практиката да ја обвинуваме ЕУ. Нејзините тела, Комисијата и Парламентот дадоа позитивно мислење и повикаа на отворање на преговорите, неколку пати - забележува Савковиќ.

Што се однесува до „Отворен Балкан“, Савковиќ додава дека верува оти соработката со новата Влада, која сепак треба да ја води СДСМ, ќе продолжи.

- Лошо е поради тајмингот на најавениот собир во Белград, тоа е точно, но ќе видиме дали Северна Македонија сепак ќе биде претставена на некое ниво - вели Савковиќ, се заклучува во анализата на Блиц која може да ја прочитате тука.

Фото: официјален профил Зоран Заев/Фејсбук