Данок на богатите! Тоа го побара група милијардери и милионери од светските лидери на овогодинешниот Светски економски форум во Давос, како начин за борба против социјалната нееднаквост. Но, постои политички отпор.

- Изненадени сме што не успеавте да одговорите на едно едноставно прашање што го поставуваме три години: кога ќе ги оданочувате екстремно богатите? – стои во отвореното писмо на иницијативата наречена „Горд што плаќам повеќе“.

Потписниците бараат повисоки даноци за супербогатите. Интересно е што повеќето од потписниците се меѓу најбогатите луѓе во светот. Во иницијативата има најмалку 260 милијардери и милионери кои велат дека овие чекори мора да се преземат „за да се реши драматичното зголемување на социјалната нееднаквост“.

Тие велат дека е достигната „пресвртна точка“, по која „цената на нашиот ризик за економската, социјалната и еколошката стабилност е тешка - и расте секој ден. Накратко, ни треба акција сега“.

Тие додаваат дека нивната потрага по поправедни даноци претставува „враќање во нормала“, тврдејќи дека оданочувањето на богатите „ќе го претвори екстремното и непродуктивно приватно богатство во инвестиција за нашата заедничка демократска иднина“.

Милијардери: „Веруваме дека мора да бидеме повеќе оданочени“

„Секој момент на доцнење вградува опасна економска состојба, ги загрозува нашите демократски норми и им ја префрла парите на нашите деца и внуци“, пишуваат потписниците, меѓу кои се и наследничката Валери Рокфелер, Абигејл Дизни и Марлен Енгелхорн, австриска државјанка чиј предок е Фридрих Енгелхорн, основачот на германската  хемиска компанија БАСФ.

„Ние не само што сакаме да нè оданочуваат повеќе, туку веруваме дека мора да бидеме повеќе оданочени“.

Енгелхорн, која го критикуваше фактот дека Австрија нема данок на наследство, неодамна се најде на насловните страници кога рече дека сака да прераспредели 25 милиони евра (27 милиони долари) од нејзиното наследено богатство.

– Наследив богатство, а со тоа и моќ, без да направам ништо – изјави таа на новинарите, а за тоа пишува и Телеграф Бизнис.

Јазот меѓу богатите и сиромашните продолжува да се зголемува низ целиот свет. Според извештајот за светската нееднаквост за 2022 година, околу 38 отсто од глобалното зголемување на богатството помеѓу 1995 и 2021 година отишло на врвот 1 процент. Само 2 отсто отидоа во долната половина, или 4 милијарди најсиромашни луѓе во светот. И по избувнувањето на пандемијата COVID во 2020 година, глобалното богатство на милијардерите се зголеми повеќе од кога било.

Веќе имаше неколку обиди низ светот да се оданочуваат богатите повеќе. На пример, во претседателската кампања во 2019 година во Соединетите држави, сенаторот Елизабет Ворен предложи „данок на ултра-милионерите“ за секој долар од нето-вредноста над 50 милиони долари.

Но, не е толку едноставно да се спроведат овие мерки

- Потписниците на петицијата во Давос се претежно наследници кои активно не ја водат компанијата, па затоа се чувствуваат непријатно поради големото богатство што самите не го создале – објасни Штефан Бах од германскиот институт за економски истражувања (ДИВ) во Берлин.

- Но тие имаат тенденција да бидат изолирани гласови - додава тој. Тој рече дека огромното мнозинство од супербогатите се порезервирани во овој поглед. Навистина, имаше силен политички отпор од деловните здруженија, кои, благодарение на нивната работа со лоби групите, генерално беа добро поврзани со високи политичари.

Идејата, тврдат деловните здруженија, е дека ниските даноци за претприемачите обезбедуваат поттик за инвестирање и создавање работни места, што значи дека повисоките даноци би можеле да ги загрозат работните места и инвестициите - па дури и да доведат до тоа наследниците на компанијата да изберат да не ја водат компанијата.

Сепак, тој посочи дека е можно да се генерираат повеќе приходи за државната каса преку балансирана комбинација на зголемување на даноците на највисокиот данок на доход или богатство.

Повеќе од 130 земји, кои заедно сочинуваат 90 проценти од светското економско производство, исто така се согласија за минимална корпоративна даночна стапка од 15% во обид да ги спречат компаниите едноставно да се преселат во други земји со подобри даночни стапки.

Минатата година, неколку пратеници на ЕУ предложија сличен глобален минимален данок на исклучително високото приватно богатство.

Но, Бах се сомнева дека ќе има некаков развој на овој фронт во блиска иднина, а тоа беше делумно поврзано со општото поместување надесно низ Европа.

Тој рече дека ништо нема да се случи во Германија „во догледна иднина“, и дека „уште потешко е да се координира вакво нешто на меѓународно ниво“, пишува ДВ.