„Првиот го определува клиничкиот исход, вториот динамиката на ширење“: доктор Даниловски со детално објаснување за вакциналните политики
Доктор Драган Даниловски, истакнат епидемиолог преку социјалните мрежи сподели објаснување за ризиците и различните реакции на вакцините кај луѓето.
Тој потенцира дека не треба да се мешаат два суштински концепти при дискусии за вакцините.
- ИНДИВИДУАЛНАТА ИМУНОЛОШКА РЕАКТИВНОСТ И ПОПУЛАЦИСКИОТ РИЗИК: КОНЦЕПТУАЛНО РАЗГРАНИЧУВАЊЕ СО КРИТИЧНО ЗНАЧЕЊЕ ЗА ВАКЦИНАЛНИТЕ ПОЛИТИКИ
Современите дискурси во јавноста и на социјалните мрежи сè почесто сведочат за значајно мешање на два суштински различни концепта: индивидуалната имунолошка реактивност и популацискиот епидемиолошки ризик.
Иако овие категории се поврзани преку биолошката реалност на инфективните болести, тие се методолошки, функционално и аналитички раздвоени рамки - пишува Даниловски, и потоа појаснува во детали.
Еве го целото негово објаснување:
Разграничувањето меѓу нив е предуслов за валидно донесување јавноздравствени политики и за воспоставување прецизна комуникација со стручната и општата јавност.
Индивидуалната имунолошка реактивност е резултат на комплексна интеракција меѓу:
• вродени и адаптивни имунолошки компоненти,
• нутритивен и витамински статус,
• метаболичка хомеостаза,
• генетски варијации,
• микробиомска композиција,
• ендокрино-имунолошки односи,
• хронобиолошки и психонеуроимунолошки механизми.
Овие детерминанти ја дефинираат индивидуалната ранливост, интензитетот и динамиката на воспалителниот одговор, времето на клиничката манифестација и веројатноста за тежок исход.
Студиите во дисциплини како клиничка имунологија и системска биологија недвосмислено покажуваат дека нутритивните и метаболичките нарушувања, нарушениот сон и дисбиотските состојби можат да ја модулираат ефективноста на имунолошкиот одговор.
Сепак, овие индивидуални биолошки карактеристики немаат капацитет да ја регулираат епидемиолошката динамика на ширење на патогените микроорганизми.
Популацискиот ризик, пак, е епидемиолошка категорија заснована врз:
• основниот репродукциски број (R0),
• ефективниот репродукциски број (Rt),
• структурата и густината на контактните мрежи,
• хетерогеноста на подгрупите (училишни колективи, урбани целини),
• сезонска варијабилност,
• локалната циркулација на серотипови и генотипови,
• опфатот со имунизација и распределбата на имунитетот.
Трансмисијата на високо контагиозни патогени микроорганизми – како што се морбилите, пертусисот или варичелата – е функција, пред сè, на R0 и на контактните структури, а не на индивидуалните биолошки профили.
Дури и популација со генерално добар нутритивен и здравствен статус може да биде високо ранлива ако постои критичен процент на подложни лица!
Ова ја потврдува фундаменталната епидемиолошка реалност: колективната ранливост е независна од индивидуалната физиолошка кондиција.
Колективниот имунитет е популациски стабилизирачки механизам кој произлегува од намалена веројатност за трансмисија во рамки на контактните мрежи.
Тој не претставува агрегат од индивидуални имунитети, туку структурен ефект кој се јавува кога доволен процент од популацијата е имун и на тој начин ја прекинува патеката на пренос.
Критичните прагови (~95% за морбили) се математички изведени од R0 и не можат да се постигнат со немедицински интервенции или индивидуални здравствени практики.
Витаминската суплементација, здравата исхрана или физичката активност — иако биолошки корисни — немаат популациски ефект врз R0 или Rt!
Зошто погрешното поистоветување на двете рамки е проблематично? Затоа што:
1. Создава погрешни претстави за функцијата на вакцините.
Вакцините не се интервенции за индивидуално „засилување на имунитетот“, туку јавноздравствени инструменти за прекин на трансмисија.
2. Генерира неточни процени за ризикот.
Поединец со добар имунитет може да придонесе кон трансмисија, додека систем со висок вакцинален опфат го минимизира популацискиот ризик.
3. Водат кон погрешни здравствени одлуки.
Мешањето на индивидуалните и популациските параметри создава привид дека личното здравје може да ја замени популациската заштита.
4. Ги поткопува јавноздравствените стратегии.
Намален опфат резултира со повторни епидемии, без оглед на просечната индивидуална „здравствена кондиција“.
Кои се импликациите за дизајнот на вакциналните политики?
Ефикасните вакцинални календари се конструираат врз основа на:
• локалната циркулација на патогените микроорганизми,
• епидемиолошките показатели,
• демографската структура,
• ранливите групи,
• системските капацитети за детекција и одговор.
Индивидуалните биолошки варијации можат да влијаат на клиничките одлуки, но не ја заменуваат популациската логика на јавноздравственото планирање.
Од таа причина, концептуалната јасност е неопходна за да се избегнат погрешни интерпретации кои можат да резултираат со нарушување на колективниот имунитет, реемергенција на вакцино-превентабилни болести и непотребна јавна конфузија.
Да заклучиме:
Индивидуалната имунолошка реактивност и популацискиот епидемиолошки ризик се два комплементарни, но методолошки независни концепти.
Првиот го определува клиничкиот исход, вториот ја определува динамиката на ширење.
Едниот не е сурогат на другиот.
Јасното разграничување меѓу овие рамки е предуслов за валидни вакцинални политики, за научно заснована здравствена комуникација и за стабилен јавноздравствен систем.
Тој претходно даде објаснување на темата вакцини и ревидирањето на бројот на вакцини во САД.
Фото: Принтскрин/Фејсбук
Слично
Поврзани вести
