Радиша Андрејиќ од селото Бобово, во близина на Свилајнец, е страствен одгледувач на овошје и речиси нема расад што не може да го одгледува во својот овоштарник. Посебен предизвик за него се овошните дрвја што ретко се одгледуваат во овој крај, па кога ќе наиде на нешто ново, сака да го засади. Така било и со зинзулот, кој првпат го видел во Црна Гора.

Првите плодови по петтата година

Откако ги пробал неговите необични и вкусни плодови, веднаш го прашал продавачот за каков вид овошје станува збор. Кога дознал дека растението потекнува од Кина, каде што се одгледува уште од античко време, и дека е долговечно, отпорно на болести и лесно за одгледување доколку има доволно вода, повеќе немал дилема дали да го засади.

Купил квалитетни садници од проверен производител и ги засадил во плодна почва, како и другите овошни дрвја, водејќи сметка за доволно ѓубриво и вода.

„Засадив околу триесет садници и со голем интерес го следев нивниот развој. Кога се млади, гранките им се покриени со трње и мали листови“, вели Радиша, додавајќи дека трњето најверојатно претставува природен одбранбен механизам на ова овошно дрво, кое цвета во мај и јуни.

Под листовите се појавуваат жолтеникави цветови со пријатен мирис, кои пчелите особено ги сакаат. Кога растението ќе достигне висина до три метри, трњето на гранките станува поретко.

Првата берба ја добил по петтата до седмата година од садењето. Минатата година родот, познат и како хинап или кинеска урма, бил значително намален поради мразовите, но растението повторно формирало цветови и плодови. Во зависност од условите, едно дрво може да даде и до 10 килограми плод.

„За квалитетен плод, растението мора да има доволно вода“, нагласува Радиша, додавајќи дека во неговиот овоштарник има и сорти со поголеми и со помали плодови.

Берба во средината на септември

Бербата започнува во средината на септември, кога плодовите ја менуваат бојата од зелена во потемна, и трае до октомври. За свежа консумација бере цврсти плодови со темни дамки. Дел од нив ги чува во фрижидер и по неколку месеци, по што остануваат вкусни и сочни.

Ова необично овошје, кое содржи четири пати повеќе витамин Ц од некои агруми, не бара посебна грижа и заштита. Од пред две години забележале појава на смрдливи бубачки, но не во мера што би барала сериозна интервенција. Дрвјата редовно се кастрат во јануари или февруари, со цел да се отстранат вишокот гранки и да се овозможи подобар род.

Продажба на пазар и онлајн

Зинзулот го продаваат заедно со другите производи од овоштарникот на пазарот во Алексинац, како и преку интернет. На почетокот купувачите го гледале со недоверба, бидејќи ги потсетувал истовремено на киви и на маслинка поради бојата на кората.

Некои, откако ќе го пробале и ќе забележеле мало семе во плодот, мислеле дека станува збор за маслинка. Но, кога дознале повеќе за неговите хранливи вредности, особено за високото ниво на витамин Ц, интересот значително пораснал.

Цената по килограм се движи од 700 до 1.200 динари, во зависност од квалитетот и побарувачката.

Фото: Пиксабеј