Никој не може да знае до кога ќе продолжи инфлацијата, особено ако се има предвид дека централните банки пред неколку месеци рекоа дека инфлацијата ќе се стабилизира до крајот на годината и дека е само преодна, што најновите податоци го негираат бидејќи инфлацијата продолжува да расте, а сега тие срамежливо признаваат дека сепак тоа е долгорочен проблем.

Вистинската куповна моќ на платите ќе се намалува со порастот на инфлацијата, односно за иста плата ќе може да се купат помалку производи. На ова не може многу да се влијае, можеби ќе се сменат навиките за купување и ќе се купуваат поевтини верзии на слични производи.

Инфлацијата технички не е зголемување на вредноста на нештата, туку пад на вредноста на парите со кои се купуваат тие работи. Шолја кафе е секогаш шолја кафе, нејзината вредност сама по себе не се променила со инфлација, туку ја променила, поточно паднала вредноста на парите дадени во замена за тоа кафе. Едноставно, парите се помалку вредат. А истото важи и за парите што ги користиме секојдневно и парите што ги чуваме како заштеда. Годишната инфлација од 5 отсто значи дека вредноста на вашите заштеди паднала за 5 отсто. Како што парите вредат помалку, така и парите собрани од заштедата вредат помалку.

Затоа, некои наоѓаат решение во насочување на заштедите од банката и инвестирање во работи кои не губат вредност, односно нивната цена расте паралелно (или повеќе) од инфлацијата. Историски гледано, луѓето користеле злато за да ги заштитат своите заштеди од поевтинувањето на националните валути. Откупот на злато се сметаше за бегство од падот на вредноста на валутите, односно инфлацијата.

До 1971 година, златото беше основата на светскиот финансиски систем бидејќи сите валути беа врзани за доларот, а доларот со златото. Неговата цена се зголеми повеќе од тројно во последните 15 години, од околу 500 долари за унца во 2007 година, до денешните 1.570 долари за унца. Но, во 2012 година цената падна од 1.370 долари на 900 долари за унца до крајот на 2013 година, така што има свои варијации.

Криптовалути

Модерна опција за инвестиции се криптовалутите, кои имаат фантастични стапки на раст на цените на долг рок. Реално, сите криптовалути го следат подемот и падот на цената на биткоинот, па во контекст на пораст или пад на цената на криптовалутите слободно можеме да зборуваме исклучиво за биткоин. Сепак, треба да се напомене дека иако другите валути го следат растот/падот на цената на биткоинот, овие осцилации не се со ист интензитет. Така биткоинот може да ја предвиди насоката на цената на сите криптовалути, но не и интензитетот.

Што се однесува до биткоинот, од цена од 1.000 долари во 2017 година дојде до денешните 48.000 долари. Но, тој пат беше полн со големи осцилации. Првото зголемување беше од 1.000 американски долари на 19.000 долари (до 2017 година), за да се намали на 3.800 американски долари до почетокот на 2019 година, кога повторно ќе се зголеми на 12.000 американски долари до средината на годината, за да падне на 5.400 американски долари во петтиот месец од 2020 година. Оваа година влегува од 35.000 долари, се искачува на 64.000 долари во април кога следи „корекција“ на 31.000 долари, нов пораст на 53.000 долари, потоа повторно благо опаѓање и на крајот пораст на 68.000 долари и најновата „корекција“ на тековниот 48.000 долари.

Во основа, криптовалутите можат да бидат добра инвестиција за оние кои се подготвени да се задржат на долг рок и се доволно ментално силни за да не паничат бидејќи тогаш постои опасност од продажба во време кога цената паѓа поради страв од понатамошни падови. Варијациите се многу почести и подрастични од златото.

Дали е можно да се заштеди во Лего коцки?

Еден од начините за штедење и инвестирање кој стана популарен во јавноста последните денови се колекционерските предмети, поточно Лего коцките. Колекционерскиот пазар е многу широк и секој сегмент е приказна за себе. Некој што е колекционер на антички мебел не може да го пренесе своето знаење (освен елементарно) на стари монети. Потребно е многу многу специфично знаење за да може да се одреди кој колекционерски предмет е валиден, а кој не. Но, се чини дека пазарот на лего коцки е сè попопуларен за инвестиции.

Веб-страницата BrickEconomy многу прецизно ги следи движењата на цените на различни видови лего коцки, статистиката и анализите.

Тоа не значи дека вашите стари Лего коцки, измешани и изгубени, автоматски вредат некои пари. Постојат правила. Може да се тргува само со комплетни сетови или поединечни минифигури. Ако недостасува коцка од одреден сет, таа е безвредна. Така, вашите стари Лего коцки веројатно се безвредни освен ако немате совршен комплет.

Но, тоа не значи дека денес не можете да купите одреден комплет (на страницата се користи терминот „сет“), да почекате да излезе од производство и неговата вредност ќе се зголеми по неколку години. Ова е дефиницијата за добро штедење и инвестирање, да се има денес нешто што нема да изгуби во вредност како парите за време на инфлација (ако зборуваме за заштеда) или дури и да ја зголеми вредноста (инвестиција).

Колку поскапува Лего коцките

Прегледот на неколку комплети лего коцки открива дека нивната цена постојано расте од година во година, особено откако одреден сет ќе престане да се произведува. Можете дури и да нарачате однапред, пред да се појави во продавниците.

Годишниот раст на најпопуларните комплети е од 10 до 20 отсто. Стабилна, од година во година. Но, бидете внимателни, не секој сет го има истиот потенцијал. Многу ретки и интересни минифигури се особено вредни стоки; Минифигурата Mr.Gold од 2013 година денес се продава за 4.880 евра, а во 2013 година можела да се купи за 2,49 евра. Но, тоа е ограничено издание, па неговата вредност расте особено брзо. Комплетот „Заштитник на мразот“ кој масовно се произведуваше во нормални количини (не ограничено издание) во 2015 година, денес вреди 62,88 евра, а во годината кога е произведен можеше да се купи за 4,99 евра.

Секако, општо правило е дека колку е постаро изданието на комплетот, толку е повалидно. На пример, сетот од 1998 година „Самурајска тврдина“ има постојан пораст на цената; Во 2018 година можеше да се купи за 130-200 евра додека денес се продава за 300 евра.

Има илјадници комплети и минифигури, така што нема потреба да ги набројуваме сите. Но, BricEconomy наведува и статистика базирана на целиот пазар, а не само на индивидуални фигурини. Годишниот раст на просечната цена на фигурините годишно на производство се движи од 4 до 7 отсто. Но, тоа не значи дека е врвот; некои комплети и минифигури имаат раст до 40% годишно, а некои воопшто не се тргуваат. Цената не зависи само од тоа колку комплети се произведени во дадена година (може да биде од 100 до 400+), туку од многу фактори, но забележливо е дека повеќето комплети и минифигури имаат пристоен годишен раст.

Треба да се биде внимателен

Важно е да се нагласи дека за секој од овие начини на штедење и инвестирање треба да имате одредено знаење за овие пазари. Најризично е да се инвестира во криптовалути, поради многу големите осцилации и неизвесноста за самите криптовалути, бидејќи тоа е сепак новина.

Повеќе детали на Индекс.хр