Топлотниот бран навистина не измори, па имавме кратка пауза, но од денеска температурите се приближуваат до 40-тиот степен бидејќи топлотната купола повторно се спушта над Србија, но и над Македонија. Колку висока температура можеме да издржиме, има ли граница после која човечкото тело тешко поднесува екстремна топлина и како да се заштитиме кога ќе ја достигнеме таа граница.

Д-р Нада Ќосиќ Бибиќ, специјалист по социјална медицина, раководител на Центарот за унапредување на здравјето при Институтот за јавно здравје во Суботица, за Блиц.рс вели дека штом температурата на надворешниот воздух ја надмине телесната температура, постои опасност по здравјето.

- Нашата природна температура е 36,5 степени, а кога надвор е 37 Целзиусови степени, мораме да ги искористиме сите наши ресурси за да се оладиме, за да спречиме прегревање. Загрозени се на прво место крвните садови кои мора да ја пренасочат циркулацијата за да се олади телото и да дојде до пот, бидејќи кога релативната влажност на воздухот е над 70 проценти, тогаш притисокот на таа влажност на воздухот е речиси еднаков на влажноста на потењето на кожата. Тогаш веќе го немаме механизмот на испарување како што треба, а тоа го препознаваме по тоа што потта буквално ни капе по главата, по телото и капе од нас. Затоа мораме да бараме начини да му помогнеме на нашето тело – објаснува д-р Нада Ќосиќ Бибиќ.

Поради топлината губиме минерали и вода

Таа нагласува дека во вакви ситуации поради обилно потење губиме не само вода, туку и минерали. Ако лицето е постаро, ако се работи за дете или лице со кардиоваскуларни или белодробни заболувања, механизмите за борба против високите температури ќе бидат многу послаби.

- Колку е помала возраста, толку побрзо ќе дојде до дехидрација. Доволно е детето да остане во загреана кола од 10 минути до половина час и да дехидрира, бидејќи губи и минерали и вода. За ова мора да се внимава. Штом видиме дека ни се губи таква пот, мора да направиме нешто, да се избришеме, да се истушираме, да пиеме вода, да се соблечеме, да му дадеме шанса на телото да ја одржи температурата и да не се прегрее - вели д-р Ќосиќ Бибиќ.

Зошто ни отекуваат прстите и имаме грчеви кога е многу топло

Во ситуации кога воздухот буквално застанува и нема проток на воздух, тоа е особено тешко поради атмосферскиот притисок и притисокот на влагата што ги имаме. Поради високите температури не е добро ниту за најздравите луѓе, а најлошо е за лицата кои имаат намалени капацитети или поради возраста или поради болести кои ги имаат.

Секакво ладење и хидратација се добредојдени при екстремна топлина

- Поради топлотниот бран, сите имаме отечени прсти во моментот, бидејќи еден од механизмите со кои нашето тело се брани е тоа што дел од течноста излегува од нашите крвни садови, кои се зголемени. Крвните садови на температура се шират и дел од течноста излегува во околното ткиво, поради што имаме чувство на оток и стегање во прстите. Следната последица што ја доживуваме поради високите температури е, доколку изгубиме многу минерали, се грчеви, најчесто во работните мускули, во делот од телото кој е најактивен. Почеста е на нозете, но може да биде и на рацете, додека изгорениците и топлотните удари се последици кои сериозно можат да не загрозат - вели д-р Нада Ќосиќ Бибиќ.

Топлинска исцрпеност

Дијана Габриќ, стручен соработник на „Црвен крст“ Суботица за прва помош и постапување при несреќи, вели дека има неколку состојби кои произлегуваат од изложеноста на екстремни температури.

- Нормалната телесна температура е помеѓу 36 и 37 степени и за функционирање на органите и ткивата е важно таа температура постојано да се одржува, а за тоа постојат одредени механизми како зголемено потење, зголемено испарување или зрачење од површината на телото и зголемено дишење. Кога ќе се скрши еден од тие механизми, може да настанат сериозни состојби кои ако навреме не се спречат може да завршат трагично - вели Дијана Габриќ.

Топлотната исцрпеност се разликува од топлотниот удар во однос на интензитетот на симптомите и се јавува кога човек поминува долго време во област каде што температурата на околината е над 36 степени. Таквата состојба е последица на неможноста на телото да испушта топлина преку зрачење од површината или потење. Како резултат на тоа, се јавува зголемено потење, што може да предизвика непријатност.

- Знаци на топлотна исцрпеност се зголемено потење по целото тело, слабост, вртоглавица, мачнина, послаб пулс кој се јавува поради пад на крвниот притисок, а овој пад е резултат на голема количина на течност изгубена со потење. Температурата на телото останува непроменета. Целта на прва помош во оваа ситуација е да се премести лицето на поладно и посува место и да се надомести изгубената вода и сол - објаснува Дијана Габриќ

Мерките што треба да се преземат се:

обезбедете му на лицето поладно и посува место

треба да се оддалечи од загреаниот простор и топлина

да се стави лежејќи на грб со кренати нозе - во положба на автотрансфузија бидејќи на овој начин се користи силата на Земјината гравитација за враќање на крвта од периферните делови на телото во витално важните центри и на овој начин се враќа нормалниот крвен притисокот што паднал поради губење на голем волумен вода.

треба да дадете течност што може да се излади и малку да се посоли, но во никој случај не треба да се прави наеднаш, туку голтка по голтка.

Неопходно е да се намали температурата на телото од прегревање

- Рецептот за растворот за рехидратација е да додадете една лажичка кујнска сол во литар вода. Се следат виталните знаци и квалитетот на пулсот, а по потреба се обезбедува и транспорт до здравствена установа - изјави за „Блиц“ Дијана Габриќ.

Како да се преживее топлината

Според временската прогноза, во наредните денови се очекуваат вртоглави температури поради врнежите и горештините, па поднесувањето на влажноста ќе им го отежне секојдневието на сите, особено:

астматичари

пациенти со опструктивна белодробна болест

срцеви пациенти

ревматски пациенти

здрави кои реагираат на промени, т.е. метеоропати.

Нашиот народ е особено тешко да се навикне на жештината бидејќи не живееме во клима каде таа е константна. Експертите велат дека можеме да си помогнеме за време на жештините со:

престој во климатизиран простор

вклучете ја програмата на клима уредот за да ја извлечете влагата

избегнувајте физички напор, џогирање и фитнес

Изгореници од сонце и како да му помогнете на лице кое страда од него

Од Центарот велат дека сончачите се ранливи лица кои не го штитат задниот дел од главата и главата од сонцето. Ако некој не ја заштити главата и задниот дел од главата од сончевото зрачење, симптомите може да се појават подоцна, додека спие и за време на спиењето. Сунчаница ќе биде препознаена од:

вртоглавица

главоболка

потење

црвено лице

сува кожа

топлина во рацете и нозете

повраќање

зголемена температура

Ако не реагираме на време и не го оладиме телото, тоа може да доведе до кома и смрт. Можно е да избегнеме изгореници само ако се заштитиме, а тоа можеме да го направиме со помош на капа, шал, чадор, останување под сенка, ладење на косата, главата и задниот дел од главата и пиење многу течности.

Ако ги игнорираме првите симптоми на сончев удар, може да се случи:

зуењето во уши

оштетување на видот

несвестица

пулсот се забрзува

дишењето станува плитко и брзо

За влошување на состојбата може да придонесе зголеменото потење, бидејќи на тој начин се губат течности и минерали, особено калиумот, кој е важен за биохемиските процеси во организмот, пред се во мозокот. Помладите луѓе може да се чувствуваат уморни и летаргични, додека постарите може да доживеат конфузија и губење на свеста.

Лицето кое страда од сончев удар мора:

ставете го во сенка или во затемнета и оладена просторија

постепено прелијте го со вода.

ставете облоги со мраз на главата и задниот дел на вратот

ладењето може да престане кога температурата на телото ќе се врати во нормала

потребно е да се пијат ладни пијалоци

избегнувајте кафе, алкохол и други пијалоци кои влијаат на протокот на крв

Доколку се работи за посериозен случај, човекот ја губи свеста и покажува збунетост, треба да се јави лекар.

Топлотен удар, симптоми и прва помош

Иако е сличен на сончевиот удар, топлотниот удар не се јавува како резултат на директно изложување на сонце, туку често е резултат на нагло и прекумерно зголемување на телесната температура. Се јавува за време на летните горештини, што го отежнува потењето и природното ладење на телото.

Тоа е сериозна состојба, а симптомите се:

црвенило на кожата

покачена температура

кожата е сува

свеста може да биде нарушена од блага дезориентација до поспаност и целосно губење на свеста

Прегреаното лице треба да се отстрани од изворот на топлина за да се намали температурата на неговото тело на безопасна вредност. Ова го правиме со преместување на место каде што не е многу топло. Треба да се отстрани вишокот облека, да не се собираат луѓе околу него, туку да му се остави простор да дише и да се стават ладни и влажни чаршафи за да се намали температурата на телото.

Ако лицето е свесно и не чувствува мачнина, може да му се даде малку вода, само со голтки. Кога ќе се постигне нормална телесна температура, влажните чаршафи треба да се заменат со суви, да се следат виталните функции и, доколку е потребно, да се обезбеди транспорт до здравствена установа.

Од Центарот велат:

бидете внимателни и кога е облачно бидејќи УВ зраците продираат низ облакот како и низ површинските слоеви на водата

не заборавајте да ги заштитите очите со висококвалитетни очила за сонце

добар предлог е диета богата со овошје и зеленчук, црвени производи богати со ликопен, различни видови семки, производи од цели зрна, а за месо изберете сардина, туна, лосос или друга морска риба.

водата е најдобриот избор на течност и пијте по една чаша на секои 20 минути