Фалсификувањето пари одамна не е работа на поединци со импровизирани печатници. Денес станува збор за глобален проблем вреден милијарди евра, зад кој стојат организирани криминални мрежи, па дури и држави, додека новите технологии овозможуваат фалсификатите да стануваат сѐ поубедливи и потешки за откривање.

Иако фалсификувањето постои со векови, во 21 век доби нова димензија. Според проценките на американското Министерство за финансии, во секој момент во оптек има меѓу 70 и 200 милиони долари фалсификувани банкноти. Тоа значи дека на секои 10.000 вистински долари има по една лажна банкнота.

Во Европа, полицијата бележи рекордни заплени. Во февруари 2026 година, во рамки на операцијата „DECOY III“ на Европол, спречен е влез на околу 1,2 милијарди евра лажни пари на европскиот пазар. Во акцијата учествувале 18 земји, а запленети се повеќе од седум милиони фалсификувани банкноти и кованици.

Според Европската централна банка, во 2024 година од оптек се повлечени 554.000 фалсификувани евра, што е околу 18 лажни банкноти на милион оригинални – значително помалку од претходните години. Сепак, најчесто се фалсификуваат банкнотите од 20 и 50 евра, кои сочинуваат повеќе од 75 проценти од сите случаи.

Во САД најчеста мета е банкнотата од 20 долари, додека надвор од земјата најмногу се фалсификуваат оние од 100 долари.

Еден од најпознатите случаи е таканаречениот „супердолар“ од Северна Кореја – речиси совршена копија на американската валута, произведувана индустриски со високопрецизни машини. Американските власти досега заплениле околу 50 милиони долари од вакви фалсификати, а Интерпол уште во 2006 година издаде специјално предупредување поради нивната распространетост.

Денес, фалсификаторите користат напредни технологии како 3Д печатење и вештачка интелигенција, што дополнително го отежнува откривањето. Како одговор, банките и институциите воведуваат системи базирани на вештачка интелигенција кои во реално време ги анализираат сомнителните банкноти.

Експертите предупредуваат дека иднината може да донесе намалување на употребата на готовина. Се проценува дека до 2035 година, кешот би можел да учествува со само 5 проценти во вкупните плаќања. Но, ова отвора нови прашања поврзани со приватноста, безбедноста и контролата на финансиските податоци.