Кога Владимир Путин го наруши мирот во Европа започнувајќи војна против демократија од 44 милиони луѓе, неговото оправдување беше дека модерната западно ориентирана Украина е постојана закана и дека Русија не може да се чувствува „безбедна, да се развива и да постои“.

Но, по речиси пет недели бомбардирање, илјадници мртви во опустошените градови и раселување на 10 милиони луѓе во Украина и пошироко, остануваат прашањата: која е нејзината цел и дали има излез?

Која беше целта на Путин?

Првичната цел на рускиот лидер беше да ја „прегази“ Украина и да ја собори нејзината влада, со што засекогаш ќе и стави крај на нејзината желба да се приклучи на Западната одбранбена алијанса, пишува Би-би-си во својата анализа.

Но, инвазијата е во застој и се чини дека тој ги намалил своите амбиции.

Започнувајќи ја инвазијата на 24 февруари, тој му кажа на рускиот народ дека неговата цел е да ја „демилитаризира и денацифицира Украина“, да ги заштити луѓето кои, како што рече, биле изложени на осумгодишно малтретирање од страна на украинската влада.

„Не е наш план да ја окупираме украинската територија. Немаме намера никому ништо да наметнуваме со сила“, инсистираше тој.

Тоа не е дури ни војна или инвазија, тврди тој, туку само „специјална воена операција“ која руските медиуми под контрола на државата се обврзани да ја усвојат.

Наводите за нацистите и геноцидот во Украина беа целосно неосновани, но беше јасно дека Русија го гледа ова како клучен момент.

„Иднината на Русија и нејзиното идно место во светот се доведени во прашање“, изјави шефот на надворешната разузнавачка служба Сергеј Наришкин.

Руската армија имаше за цел да го нападне главниот град Киев, напаѓајќи од Белорусија на север, како и на југ и на исток.

Министерот за надворешни работи, Сергеј Лавров, зборуваше за ослободување на Украина од угнетување, додека демократски избраниот претседател на Украина, Володимир Зеленски, рече „непријателот ме определи како цел број еден; Моето семејство е цел број два“.

Но, жестокиот отпор од Украина предизвика големи загуби и, во некои области, ги врати руските сили назад.

Дали Путин ги промени своите цели?

Се чини дека Русија ги намали своите амбиции, тврдејќи дека „генерално ги постигнала“ целите од првата фаза од инвазијата, што ја дефинираше како значително намалување на борбениот потенцијал на Украина.

На мировните преговори во Истанбул, Русија рече дека „драстично ќе ги намали“ своите воени операции околу главниот град и околу северниот град Чернихив.

Украинскиот претседател Зеленски изјави дека сигналите од преговорите може да се наречат позитивни, но дека тие не ги задушуваат експлозиите на руските гранати.

Тој рече дека Украина може да верува само во конкретен резултат, а не и во зборови.

Војната продолжува на исток и југ, каде руските сили се обидуваат да создадат копнен коридор долж јужниот брег, источно од Крим до руската граница.

Еден месец по инвазијата, Русија изјави дека нејзината главна цел е „ослободувањето на Донбас“ - главно мислејќи на источните украински региони Луганск и Доњецк. Повеќе од една третина од оваа област веќе е окупирана од сепаратистите поддржани од Русија во војната што започна во 2014 година.

Во предвечерието на војната беше јасно дека рускиот претседател Путин го сака целиот исток.

Шефот на државата Луганск предложи одржување референдум за приклучување кон Русија, слично на меѓународно дискредитираното гласање одржано на Крим во 2014 година.

Покрај неговите воени цели, поширокото барање на Путин беше да се обезбеди идната неутралност на Украина.

Украинците го понудија во замена за безбедносните гаранции на сојузниците, како дел од широкиот мировен план претставен на разговорите во Турција.

Зошто Путин сака неутрална Украина?

Откако Украина стекна независност во 1991 година, кога се распадна Советскиот Сојуз, таа постепено се сврте кон Запад - и ЕУ и НАТО. Рускиот лидер се обиде да го промени ова, гледајќи го падот на Советскиот Сојуз како „распад на историската Русија“.

Тој тврдеше дека Русите и Украинците се еден народ и ја негираше долгата историја на Украина.

„Украина никогаш немала стабилни традиции на вистинска државност“, тврди тој.

Неговиот притисок врз украинскиот проруски лидер Виктор Јанукович да не потпише договор со Европската унија во 2013 година доведе до протести кои на крајот го соборија украинскиот претседател во февруари 2014 година.

Русија потоа го окупираше јужниот украински регион Крим и започна сепаратистичко востание на исток и војна која однесе 14.000 животи.

Како би изгледала неутралноста?

Пред Украина да ги претстави своите планови, Русија рече дека размислува за „неутрална, демилитаризирана“ Украина со своја војска и морнарица, на линијата на Австрија или Шведска, двете членки на ЕУ.

Австрија е неутрална, додека Шведска е неврзана. Претседателот Зеленски веќе изјави дека Украинците сега разбираат дека нема да бидат примени во НАТО: „Тоа е вистина и мора да се признае“.

Украинскиот предлог имплицира дека Украина нема да се приклучи на НАТО или други воени сојузи и ненуклеарна земја без странски воени бази на нејзина територија, а за возврат ќе се воведат безбедносни гаранции според кои земјите како Велика Британија, Кина, САД, Турција, Франција, Канада, Италија, Полска и Израел ја бранеа неутралната Украина во случај на напад. На Украина би и било дозволено да се приближи кон ЕУ.

Желбата на Украина да влезе во НАТО (и во Европската унија) е содржана во нејзиниот Устав од 2019 година, па затоа треба да се одржи референдум за каква било промена во наредните месеци.

Кој е проблемот на Путин со НАТО?

За рускиот лидер, 30-члениот одбранбен воен сојуз на Западот има една цел - да го подели општеството во Русија и на крајот да го уништи.

Пред војната, тој побара НАТО да се врати во 1997 година и да го смени своето проширување на исток, отстранувајќи ги своите сили и воената инфраструктура од земјите-членки кои се приклучија на алијансата од 1997 година и не распоредувајќи „ударно оружје во близина на границите на Русија“. Тоа значи Централна Европа, Источна Европа и Балтикот.

Во очите на Путин, Западот уште во 1990 година вети дека НАТО нема да се прошири „или сантиметар на исток“, но тоа го направи.

Сепак, тоа беше пред распадот на Советскиот Сојуз, па ветувањето на тогашниот советски претседател Михаил Горбачов се однесуваше само на Источна Германија во контекст на обединета Германија.

Горбачов подоцна рече дека во тоа време „никогаш не се разговарало за темата за проширување на НАТО“.