„Жешок компир“ во рацете на новиот премиер: Може ли Сунак да ја „извади“ Британија од кризата?
Идеалното сценарио би било ако Сунак донесе економска, а со тоа и политичка стабилност, но тие две работи не одат секогаш заедно.
Издигнувањето на Риши Сунак на врвот на британската политика е импресивно. Пред само седум недели загуби од Лиз Трс на изборите за лидер на Конзервативната партија, а денес, откако победи во нов натпревар по забрзана процедура и на остатоците од нејзиниот краток мандат, влегува во Даунинг стрит.
Човекот кој две и пол години беше канцелар на финансиите и поднесе оставка за да ја собори владата на Борис Џонсон, сега се соочува со незавидна задача да ја издигне нацијата по катастрофалниот мандат на Лиз Трас, пренесува Си-Ен-Ен.
Тој ќе го стори тоа, се верува, со спроведување на економскиот план што го наведе при неговата неуспешна понуда претходно оваа година. Сунак ги критикуваше нејзините планови за намалување на даноците и финансирање на секојдневните трошоци со заеми, велејќи дека тоа ќе предизвика економски хаос.
Тој се покажа дека е во право кога владата на Лиз Трас имплементирала „мини-буџетски“ планови кои ја спуштија фунтата на најниско ниво во последните децении и ги урнаа вредностите на обврзниците, зголемувајќи ги трошоците за задолжување и ги доведоа пензиските фондови на работ на ликвидност.
Како што предвиде Сунак, скокот на каматните стапки ги зголеми трошоците за отплата на заемите, кредиторите се обидуваа да ги повлечат своите производи од пазарот, а многу потенцијални сопственици на куќи останаа без надеж преку ноќ.
Меѓународниот углед на Британија беше нарушен уште пред доаѓањето на Лиз Трус, за што придонесоа постојаните скандали кои на крајот го принудија Борис Џонсон да се повлече од премиерската функција. По Брегзит, светските лидери не гледаа многу позитивно на Обединетото Кралство.
Тоа, сепак, не значи дека Британија е ирелевантна на меѓународната сцена. Поддршката на Лондон за Киев и донесе на Британија, а особено на Џонсон, пофалби од западните лидери.
Доаѓањето на Сунак на власт може директно да се поврзе со хаосот од претходните месеци. Важи за доверлива личност и за време на пандемијата се здоби со признание за менаџирање со економијата, поддршка на бизнисите и граѓаните во тој период.
Неговата работа сега е јасна - да ја смири ситуацијата.
За жал на Сунак, тој наследи поделена политичка партија. Конзервативната партија во 2022 година е толку фрагментирана што ниту Џонсон ниту Трс не можеа да управуваат со неа.
Партијата е поделена на многу повеќе линии од левата и десната, но на Сунак ќе му биде најтешко да се справи со популистичкото крило на оние кои го поддржаа Брегзит, кои го обожаваат Џонсон и кои знаат дека новиот премиер ќе биде во судир околу пост- Договорот за Брегзит, особено околу протоколот за Северна Ирска.
Салма Шах, поранешен конзервативен консултант, изјави за Си-Ен-Ен дека Сунак може да се обиде да го неутрализира тоа крило, но тие луѓе нема да му простат што „го предал Џонсон“ и назначил кабинет од кој нема да бидат задоволни.
Ако не биде така, Џонсон би можел да му направи проблеми на Сунак одзади ако е расположен за одмазда.
- Веројатно нема да биде повикан во владата, што значи дека може да прави проблеми од задната клупа. Мислам дека се надеваат дека ќе се откаже од своето место и ќе заработи пари - вели Тим Бејл, професор по политички науки на Универзитетот Квин Мери.
Во блиска иднина Сунак најверојатно нема да биде вклучен во водењето на партијата. Но, економската политика и соработката со меѓународните партнери ќе бидат во негови раце.
- Тој е некој со големо искуство надвор од политиката и е познат на меѓународната сцена бидејќи беше канцелар. Тој е одличен соговорник и знае што зборува кога е економијата во прашање. Мислам дека ги има сите шанси меѓународната заедница да го прифати не само ако успее да ја реши британската економија, туку и политиката – додаде Бејл.
Идеалното сценарио би било ако Сунак донесе економска стабилност, а со тоа и политичка стабилност. Но, искусни набљудувачи на британската политика ќе знаат дека двете работи не одат секогаш заедно.
- Ќе мора да спроведува непопуларни политики поради мини-буџетот на Лиз Трус - вели Вики Прајс, поранешен економски експерт во владата.
Тоа, рече Прајс, би можело да значи штедење за балансирање на буџетот, даноци за енергетските компании и укинување на идејата на Лиз Трас за отстранување на ограничувањата на бонусите на банкарите. Тој ќе мора да ги балансира политиките што би можеле да ги налутат конзервативните пратеници и да ја свртат јавноста против него.
Следните избори во Британија треба да се одржат за две години. Тоа е повеќе од доволно време Сунак да го преземе кормилото на бродот и да го подобри скромниот резултат на ториевците на анкетите, но за тоа му е потребна поддршка од партијата, се заклучува.
Извор: Telegraf.rs
ФОТО: ЕПА/TOLGA AKMEN
