Официјални лица на американската Агенција за меѓународен развој (УСАИД) започнаа масовно уништување на доверливи документи во нејзиното седиште во зградата Роналд Реган во Вашингтон, со помош на машина за уништување хартија и специјални „торби за изгореници“, покажува внатрешна е-пошта што ја видел Гардијан.

Е-поштата, испратена од вршителот на должноста секретар на УСАИД, Ерика Џ. Кар, содржи упатства до вработените за постапката за уништување документи од сефови кои содржат доверливи податоци и лични документи.

Во вторникот им било наредено да користат шредери за што повеќе документи во текот на денот, а да користат „торби за изгореници“ со ознака „ТАЈНА“ само кога шредерите ќе се расипат или прегреат, пишува Гардијан.

Update: Destroy the Evidence!! Email directive tells USAID staff to SHRED ‘as many documents’ as possible!!

‘Classified safes’ to be CLEARED!! pic.twitter.com/UyJlxKyNPh

— US Homeland Security News (@defense_civil25) March 11, 2025

Уништување на документи во услови на контроверзии

Оваа акција доаѓа во време кога УСАИД се соочува со затворање, откако администрацијата на Доналд Трамп спроведе реформи преку таканаречениот „Оддел за владина ефикасност“ (DoGE). На чело на Doge е најбогатиот човек во светот, Илон Маск, кој има задача драстично да го намали бројот на вработени во владините агенции и да ги намали државните трошоци, пренесува „Нова.рс“.

Во атмосферата на голема неизвесност што ја тресе американската администрација, УСАИД е една од агенциите што е најмногу погодена. Драстичното намалување на буџетот и откажувањето на проектите ширум светот предизвика бура од бес, како кај вработените во агенцијата, така и кај глобалната меѓународна развојна заедница. Експертите предупредуваат дека затворањето на УСАИД ќе има катастрофални последици за најранливите популации во светот.

Прашањето за законитоста на уништувањето на документите

Според сегашниот Федерален закон за архиви и записи (FRA), кога федералните агенции се распуштаат или реорганизираат, нивните записи мора да бидат предадени на новите институции или на Националната управа за архиви и записи (NARA). За време на хаотичното повлекување на САД од Авганистан во 2021 година, НАРА предупреди на обврската за правилно уништување на доверливите документи.

Но, законот изречно забранува уништување на службените исправи пред да истече пропишаниот рок на чување, кој во повеќето случаи е најмалку три години. Исто така, постои загриженост дека оваа практика би можела трајно да ги отстрани доказите потребни за тековните барања на Законот за слобода на информации (Foia) и идните истраги на комитетот за надзор.

УСАИД под истрага за Starlink на Маск во Украина

Канцеларијата на генералниот инспектор на УСАИД минатата година започна истрага за надзорот на агенцијата за испораката и користењето на терминалите Starlink во Украина, кои се обезбедени од компанијата на Маск.

Демократите од Комитетот за надворешни односи на Сенатот испратија писмо до државниот секретар Марко Рубио во февруари, барајќи објаснување за пристапот на Дож до седиштето на УСАИД и неговите документи. Иако во писмото директно не се споменува уништување на документи, се поставува прашањето дали овој процес е во согласност со прописите за зачувување на државната евиденција или се бришат важни податоци што треба да се зачуваат.

„Доколку ви требаат дополнителни кеси за изгореници или маркери, ве молиме контактирајте ме мене или тимот на SEC InfoSec“, се наведува во внатрешната е-пошта.

Стејт департментот не одговори на барањето за коментар.