Растот на цената на енергијата во Европа ризикува да го забрза иселувањето на компаниите клучни за производството на основни лекови. Тоа дополнително ќе ги загрози синџирите на снабдување погодени од недостиг во екот на пандемијата „Ковид-19“, велат производителите.

Есенцијалните лекови се клучна терапија за неизлечиви болести, како и за хируршки процедури. Тие, исто така, не се патентирани и се продаваат по најниски можни цени поставени од здравствените агенции или осигурителните здруженија во Европската унија, што им овозможува да преживеат само најпрофитабилните добавувачи, пишува Ројтерс.

Притисокот врз цените на овие генерички лекови долго го турка производството на најинтензивната енергетска компонента - активните фармацевтски состојки (API) - од Европа на исток до Индија и Кина, каде што трошоците се многу помали.

Сега, војната во Украина и придружната енергетска и економска криза се закануваат „трајно да го ослабат фармацевтскиот сектор на континентот за некои клучни лекови“, рече Тева, најголемиот светски производител на генерички лекови, во извештајот од четвртокот.

Тоа значи дека клучните лекови, од антибиотици до генерички терапии за дијабетес, би можеле да исчезнат од европските фабрики во следните пет до десет години, оставајќи го континентот зависен од други земји, се наведува во извештајот на „Teva“.

Претставниците на Teva истакнаа дека во Германија неодамна има недостиг на тамоксифен, активната состојка што се користи за лекување на рак на дојка.

Единствениот европски производител на API на „тамоксифен“ го запре производството бидејќи стана неекономично, изненадувајќи ги европските производители на готовиот лек и оставајќи само неколку добавувачи во Азија, велат тие.

Друг пример е „парацетамол“. Последната европска фабрика за лекови која произведуваше „парацетамол“ се затвори во 2008 година, па Азија стана примарен извор на производство.

Во екот на пандемијата, се појавија значителни проблеми со снабдувањето со „парацетамол“ во Европа, бидејќи тој немаше капацитет да го зголеми производството на краток рок, се вели во извештајот.

И кога Индија, главниот производител на „парацетамол“, привремено го забрани извозот на таа состојка за да ги задоволи сопствените потреби, Европа привремено остана без клучен API.

Имајќи го предвид актуелниот економски амбиент, се очекува забрзување на тој тренд, најави Teva.

Производството на API му претходи на готовиот лек за приближно шест до 12 месеци, а многу производители на API имаат постоечки договори за енергија кои барем делумно ги заштитија од скокови на цените на енергијата, изјави Филип Дрексл од европската подружница на Теве за Ројтерс.

Штом тие елементи исчезнат, вистинското влијание ќе стане очигледно, додаде тој.

„Сè уште е рано... има многу пореметувања напред“, рече Рекс Клемент, извршен директор на холандскиот производител на API Centrient Pharmaceuticals.

Во холандската фабрика на „Центриента“ има осумкратно зголемување на трошоците за енергија. Како резултат на тоа, таа фабрика работи со 25 до 30 отсто помал капацитет во однос на минатата година, рече Клемент.

„Тоа не е затоа што нема побарувачка, туку затоа што не можеме да ја исполниме на профитабилен начин“, рече тој, додавајќи дека и другите европски производители на API се принудени да го забават или намалат производството.

„Како некој кој живее во Европа и е зависен од здравствениот систем на континентот, јас сум загрижен“, додаде Клемент.

Ројтерс истакнува дека зголемувањето на цените на енергијата, исто така, ризикува да ја поткопа неодамнешната иницијатива за зголемување на производството на лекови во Европа за да се направи помалку зависна од другите.

Сè уште не се појави значително подобрување во европските синџири за снабдување со лекови од тие повици на почетокот на пандемијата, рече Тева.