Белата куќа и американскиот Конгрес усвоија петгодишен план за „климатска интервенција“ кој повикува на создавање технологии за управување со климата.

Научниците се противат на овој процес, а експертите за безбедност предупредуваат дека доколку една земја навистина ги спроведе, тоа ќе создаде можност за климатска војна.

Климата е на страната на Русија

Во документот објавен на веб-страницата на Белата куќа се наведува дека целта на програмата е „да се создаде научна основа за управување со сончевото зрачење со цел да се создадат краткорочни климатски ризици“. На овој начин во Соединетите Американски Држави сакаат да се борат против земјоделската доминација на Русија. Во Американскиот национален совет за развој сметаат дека тоа е „проблем на националната безбедност кој се потценува како политичка закана“.

Експертите велат дека земјоделството е најзагрозената гранка на американската економија, бидејќи е под големо влијание на климатските промени. Поради топлината, сушата и влошувањето на квалитетот на почвата, површината на обработливите површини секоја година се намалува. Приносите во традиционалните земјоделски земји веќе би можеле да се намалат за 90 отсто до 2040 година, а регионот на одгледување жито би можел да се префрли кон канадската граница.

Русија, за разлика од САД, има само корист од глобалното затоплување. Научниците пресметале дека земјоделската зона во Сибир ќе се удвои до 2080 година и ќе изнесува речиси пет милиони квадратни километри. Русија ќе стане главен производител на пченица на планетата со пазар кој ќе вклучува 20 отсто од светските приноси.

Експлозивниот раст на земјоделското производство е само мал дел од она што климатските оптимисти велат дека го чека Русија. Континуираното топење на арктичкиот мраз ќе го направи Северниот поморски пат најкраткиот и најевтин пат за товар од Кина и цела Југоисточна Азија до Европа. Оваа најважна транспортна артерија ќе обезбеди голема предност и приход.

Инженери на сонцето

Во Америка не се подготвени да го прифатат тој факт. За да се спротивстави на ова, Белата куќа има намера да користи соларен геоинженеринг, што е релативно нова насока во науката. Научниците развиваат различни технологии кои можат да го намалат или отфрлат протокот на сончева топлина што стигнува до Земјата. Станува збор за вселенски огледала кои ги рефлектираат морските облаци, односно аеросолската заштита во стратосферата.

Сè започна кога во 2006 година, нобеловецот, холандскиот хемичар Пол Крусен, објави статија за начините да се избегне глобалното затоплување. Тој предложи да се манипулира со атмосферата.

По силните вулкански ерупции има заладување година-две. Ова е поврзано со фактот дека голем број минерални честички кои ги рефлектираат сончевите зраци се испуштаат во атмосферата со пепел и гасови. Во проектите за геоинженерство, природниот вулкански ефект ќе се имитира со дисперзија во горните слоеви на атмосферата аеросол честички од сулфур диоксид кои рефлектираат светлина, сулфат или честички на калциум карбонат.

„Одговорот“ на Америка

Според планот на Белата куќа, авионите ќе почнат да растураат десетици милиони тони честички на сулфур диоксид во горниот дел од атмосферата, кои кога ќе се кондензираат, формираат слој што ги рефлектира сончевите зраци. Ова ќе создаде ефект сличен на оној по ерупцијата на вулканот Пинатубо на Филипините во 1991 година. Во тоа време, околу 15 милиони тони сулфур диоксид беа ослободени во атмосферата и просечната глобална температура се намали за еден степен.

Тоа е брз и евтин метод. Но, геоинженерските технологии не треба да се применуваат локално, само преку една земја, но засега нема меѓународна правна рамка.

Неоправдани ризици

Научниците се убедени дека американските власти ги потценуваат ризиците од геоинженерските проекти. Ниту еден климатски модел не може точно да предвиди како промените во атмосферата во еден дел од планетата ќе влијаат на времето во друг.

Постои сомнеж дека зад слојот сулфур диоксид температурата се зголемува, предизвикувајќи катастрофален топлотен бран ширум светот. Ова е таканаречениот ефект на температурен долг. Ако аеросолите во стратосферата постојано не се надополнуваат, тој рефлективен слој во голема мера ќе се истроши и температурата на планетата може да се зголеми, буквално преку ноќ.

Различни научни организации, вклучувајќи го и Националниот совет за истражување на Националната академија на науките на САД, постојано забележуваат дека геоинженерските интервенции само привремено ги маскираат знаците на затоплување и не ја решаваат клучната задача за отстранување на стакленички гасови од атмосферата.

Во 2021 година, голем број научници од областа на животната средина од универзитетите во ОК, Германија и Холандија објавија писмо упатено до Обединетите нации и владите со повик да се забрани соларниот геоинженеринг и да се потпише меѓународен договор со кој се блокира финансирањето на слични проекти.

„Ризиците од соларниот геоинженеринг се малку проучени, ефектите ќе варираат од регион до регион, а постои голема загриженост за влијанието врз временските услови, земјоделството и обезбедувањето основни потреби за

храна и вода. Шпекулативната можност за идното соларно геоинженерство може да стане моќен аргумент за лобистите во индустријата, негаторите на климата и некои влади. „Без ефикасна глобална и демократска контрола, геополитиката на можно еднострано распоредување на сончевиот геоинженеринг би била застрашувачка и неправедна“, се наведува во документот.

На повикот се јавија повеќе од 410 експерти од 60 земји. Загриженоста на научниците ја делат многу политичари и јавни личности.

Претставници на разузнавачките служби укажуваат на можност за вооружени конфликти поради геоинженерски проекти - климатски војни. Белата куќа го игнорира сето ова, великодушно финансирајќи го развојот на технологијата за климатско оружје и сето тоа го оправдува со глобалното затоплување.