Поранешниот американски претседател Доналд Трамп, кој сака да стане вториот врховен командант некогаш избран во два последователни мандати објави дека ќе се кандидира за номинација на претседателските избори во САД во 2024 година како кандидат на Републиканската партија.

За телевизија Курир во „Редакција“ свое мислење се изјаснија Никола Перишиќ од Центарот за социјални истражувања и Петар Милутиновиќ, истражувач во Институтот за европски студии и дипломат.

Перишиќ истакна дека оваа одлука воопшто не е изненадувачка.

- Тоа што го најави не е изненадување, некаде го очекувавме, но сепак е изненадување како поминаа републиканците на изборите, особено за претседателскиот дом каде што се проценуваше дека ќе добијат повеќе мандати и тој фамозен Црвен бран. Многумина во Републиканската партија го критикуваат Трамп за тој изборен неуспех. Така, се поставува прашањето како ќе помине на партиските избори за да биде воопшто кандидат на претседателските избори во 2024 година - рече Перишиќ, а потоа продолжи:

Неговата поддршка е во опаѓање, на околу 50 отсто, гувернерот на Флорида, Рон Десантис, кој постигна убедлива победа, неговата поддршка во Републиканската партија се повеќе и повеќе расте. Трамп се обидува да го обесхрабри да се кандидира велејќи дека тој не е најдобриот кандидат. Десантис ќе му биде главен противник, а дели некои ставови како Трамп, на пример кон миграциската политика, зборува и за тоа дека демократијата не е баш најдоброто решение, дека луѓето во демократијата се поданици.

– Ова може да биде проблем за Трамп, бидејќи тој е сличен кандидат, а некако моментално е попопуларен и има поголем политички успех врз кој може да изгради аргумент дека е најдобриот кандидат на Републиканската партија – заклучи Перишиќ.

Милутиновиќ тврди дека Трамп има богат политички капацитет и дека тоа може да му помогне.

- Значи, Доналд Трамп реши да се кандидира практично кога го загуби првиот мандат. Дури и Мајк Пенс, потпретседателот на САД, истакна дека во иднина гледа нови кандидати, а тоа можеби е показател за односот меѓу Доналд Трамп и неговиот најблизок соработник Мајк Пенс. Значи, што да очекуваме од луѓето кои не го ни познаваат Трамп, кога тој што го познава го искажува овој став дека во иднина ќе има подобри кандидати. Поважно, Трамп има огромен политички капитал, тој на Републиканската партија и донесе 74.200.000 гласови во 2020 година, повеќе од кој било друг републикански кандидат. Тој едноставно сака да ја искористи поддршката што ја има, гласачката база која е од големо значење за неговата одлука и да се кандидира за втор мандат - рече Милутиновиќ.

Перишиќ се осврна на фактот дека медиумите бараа афери за Трамп за да му припишат негативни елементи кои можат негативно да влијаат на него во сегашноста.

– Постојано беше притиснат од медиумите кои ја поддржуваат демократската партија, постојано бараа некакви афери и таков стил што Трамп го негуваше во својата политичка комуникација како некој што е несоодветен за Америка, која е стара демократија. Впрочем, припишувањето на различни негативни елементи имаше ефект и тоа продолжи дури и по поразот од Бајден - рече Перишиќ.

Како што пишува Си-Ен-Ен третата претседателска кандидатура на Трамп се совпаѓа со период на зголемена правна опасност, бидејќи претставниците на Министерството за правда кои го истражуваат него и неговите соработници повторно ја разгледуваат можноста за обвиненија во нивните истраги поврзани со Трамп. Поранешниот претседател моментално е под истрага за неговите активности пред и за време на нападот на американскиот Капитол на 6 јануари 2021 година и неговото задржување на доверливи документи на неговиот имот во Мар-а-Лаго откако ја напушти функцијата. Додека Трамп смета на лесен пат до номинацијата за републиканците со неговата постојана поддршка меѓу базата на партијата, неговата објава веројатно ќе ги уништи надежите на партиските лидери кои копнееја по нови таленти. Особено, врвните републиканци посветуваа големо внимание на следните потези на гувернерот на Флорида. Рон ДеСантис, кој победи на својот реизбор со разлика од 19 поени и значителна поддршка од малцинските и независните гласачи. Некои републикански лидери може да се обидат да ја срушат кампањата на Трамп со подигање или охрабрување на алтернативни кандидати, вклучително и ДеСантис, кој тивко ја поставува основата за можна понуда за Белата куќа.

Се разбира, секој контранапор да се спречи патот на Трамп до номинацијата веројатно ќе се покаже тежок. И покрај неговите безброј правни заплетки и дамката од 6 јануари, двапати отповикуваниот 45-ти претседател останува неизмерно популарен меѓу повеќето републикански гласачи и може да се пофали со длабока поврзаност со неговите основни поддржувачи што може да се покаже тешко за другите кандидати на Републиканската партија да се реплицираат или ослабат. Дури и водечките конзервативци кои не ја сакаа жестоката политика и хетеродоксните политики на Трамп останаа со него како претседател затоа што тој помогна да се зацврсти надесната промена на Врховниот суд на САД со неговите номинации - еден од најдалекусежните аспекти на неговото наследство, што резултираше со конзервативниот суд длабоко поларизирачката јунска одлука на мнозинството да стави крај на федералните права за абортус. Всушност, додека Трамп го заврши својот прв мандат со најнизок рејтинг од кој било претседател, републиканците го гледаа позитивно, според анкетата на NBC News во мај. Само тоа може да му даде на Трамп значајна предност во однос на примарните противници со кои гласачите сè уште се запознаваат.

Меѓу тие потенцијални конкуренти е Пенс, кој најверојатно ќе има корист од високото признание поради неговата улога како потпретседател. Пенс, кој се подготвуваше за можна кандидатура за Белата куќа во 2024 година, сигурно ќе се соочи со тешка битка која ќе им се додворува на најверните поддржувачи на Трамп, од кои многумина го навлекоа поранешниот потпретседател откако тој одби да ги надмине неговите конгресни овластувања и да го блокира сегашното сертифицирање Победа на претседателот Џо Бајден во 2020 година. Трамп, исто така, би можел да се најде наспроти ДеСантис, кој се искачи на статусот херој меѓу културните конзервативци и кој нашироко се смета за поисправена верзија на Трамп. Дури и некои советници на поранешниот претседател изразија слични забелешки за Си-Ен-Ен, истакнувајќи дека ДеСантис, исто така, направи упад со главните републикански донатори за време на неговата потрага по реизбор и изгради планина на добра волја со лидерите на Републиканската партија преку кампања за федералните и републиканските кандидати низ целата држава во средината на сопствената раса.

Надвор од неговите потенцијални ривали, Трамп има уште една препрека на својот пат, бидејќи комисијата за избор на Претставничкиот дом продолжува да ја истражува неговата улога на 6 јануари 2021 година, а претставниците на Министерството за правда размислуваат дали да поднесат кривични пријави. Комитетот, кој го повика за сведочење и документи во октомври и со кој Трамп сега се бори на суд, одржа јавни сослушувања во текот на летото и почетокот на есента на кои беа прикажани депозити од оние од потесниот круг на Трамп во Белата куќа - вклучително и членови на неговото семејство - дека ги детализираше неговите јавни и приватни напори за поништување на резултатите од претседателските избори во 2020 година преку кампања за постојан притисок врз бројни локални, државни и федерални функционери и врз неговиот потпретседател.

Но, желбата на Трамп да ја објави својата кампања рано може да се проследи особено во потрагата на ФБИ на Мар-а-Лаго, за која советниците велат дека дополнително ја охрабрила неговата одлука да го направи она што тој верува дека ќе биде триумфално политичко враќање. Ден по потрагата, поранешниот претседател упати повици од сојузниците кои го советуваа да ја забрза својата временска рамка за 2024 година. Таа ноќ, тој се гушкаше со пратениците во Претставничкиот дом во Комитетот за републикански студии и им рече дека „ќе се одлучил“ за покренување кандидатура, иако некои од истите републиканци во Претставничкиот дом подоцна го убедија да почека до посредничките избори за да го објави својот следниот потег.

Малкумина од тие пратеници беа присутни на говорот на Трамп во вторникот, избирајќи да останат во Вашингтон додека републиканците во Домот ги спроведуваа своите лидерски избори и партијата продолжува да се бори со своите неуспеси во високо ценетите среднорочни трки. Наместо тоа, просторијата беше исполнета со истакнати негирачи на изборите како извршниот директор на MyPillow Мајк Линдел, неколку адвокати на Трамп и минати и сегашни соработници. 

Фото: EPA/  CRISTOBAL HERRERA-ULASHKEVICH