Тензиите меѓу САД и Иран повторно се зголемија откако двете страни извршија серија ракетни напади и напади со беспилотни летала, додека Техеран соопшти дека повторно го затворил стратешкиот Ормуски Теснец – еден од најважните светски енергетски коридори.

Ескалацијата следува по неколку дена вооружени судири, по што американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека прекинот на огнот, кој требаше да ги запре борбите започнати од САД и Израел на 28 февруари, повеќе не е во сила. Сепак, тој остави можност за продолжување на дипломатските разговори.

Новото заострување на односите дојде по неколку инциденти со комерцијални бродови во регионот. Иран соопшти дека го затворил Ормускиот Теснец откако испукал предупредувачки истрел кон брод кој, според Техеран, се движел по недозволена рута, а подоцна информираше дека е оневозможен и втор брод.

„Теснецот ќе остане затворен до крајот на мешањето на САД во овој регион“, соопшти Иранската револуционерна гарда.

Од друга страна, Централната команда на американската армија тврди дека комерцијалниот сообраќај низ теснецот продолжува, нагласувајќи дека овој воден пат е од клучно значење за глобалниот пазар на енергенси, бидејќи низ него пред војната поминувале околу една петтина од светските испораки на нафта и течен природен гас.

Американската војска соопшти дека погодила 140 ирански воени цели во еден ден, а вкупно повеќе од 300 цели биле нападнати во текот на трите ноќи на операцијата, со цел, како што наведоа, да се намали способноста на Иран за напади врз цивилни бродови и трговски пловила.

Иранските државни медиуми известија за експлозии во повеќе пристанишни градови, додека Револуционерната гарда соопшти дека возвратила со напади врз американски и сојузнички цели во регионот.

Според нивните тврдења, биле погодени команден центар и хангари за беспилотни летала во Јордан, радарска станица во Кувајт, како и објекти поврзани со американските воени сили во Оман и Катар.

Катарските власти соопштија дека три лица, меѓу кои и едно дете, биле повредени од шрапнели по нападот, додека Обединетите Арапски Емирати информираа дека нивните системи за воздушна одбрана пресретнале ирански ракети и беспилотни летала. Во Бахреин биле активирани сирени за тревога, а експлозии биле слушнати и во Доха.

Конфликтот предизвикува сериозни последици за енергетските пазари. Ограничувањето на движењето низ Ормускиот Теснец доведе до раст на цените на енергенсите, што може дополнително да ја поттикне глобалната инфлација.

Зголемените цени на горивата се особено чувствително прашање за американската администрација, имајќи предвид дека претседателот Трамп се соочува со политички притисоци пред претстојните конгресни избори.

Иранскиот министер за надворешни работи Абас Аракчи ги обвини САД за прекршување на договорот за прекин на огнот, нагласувајќи дека „може да има само меѓусебно почитување“.

Главниот ирански преговарач Мохамед Бакер Калибаф порача дека Техеран повеќе нема да прифаќа еднострани договори.

„Ерата на еднострани договори заврши. Ви рековме: држете се до зборот или платете ја цената. Реалноста тропа на врата“, напиша тој на социјалната мрежа „Икс“.

Додека воениот притисок расте, неизвесноста околу понатамошниот развој на ситуацијата останува голема, а меѓународната заедница стравува дека новата криза може дополнително да го дестабилизира Блискиот Исток и светските енергетски пазари.