Сместена во североисточна Полска во близина на југоисточната граница на Литванија, тесната стратешка територија позната како коридор Сувалки повторно се најде во фокусот на одбранбените воени кругови додека руската инвазија на Украина се приближува кон својот петти месец.

Западните воени планери предупредуваат дека делот од 100 километри на литванско-полската граница меѓу Белорусија на исток и руската енклава Калининград на запад, најверојатно ќе биде една од првите цели на рускиот претседател Владимир Путин, доколку војната во Украина ескалира и неговите сили влегуваат во кинетичка конфронтација со НАТО, пишува „Политико“, нарекувајќи го коридорот „најопасното место на светот“.

Регионот Сувалки, чија топографија се покажа како пречка за германската армија во Првата светска војна, е пошумен, мочурлив терен со езера, без индустрија и аеродроми.

НАТО оценува дека оваа област е најважна и најклучна за алијансата, бидејќи доколку дојде до конфликт со Русија на Балтикот, таму треба да помине војската на НАТО во загрозените подрачја. Тесниот копнен коридор би бил клучен за префрлање на силите на НАТО на Балтикот. Но, има руски сили од енклавата Калининград, како и оние групирани во Белорусија, кои алијансата ги смета за де факто дел од руската армија. Синхронизиран напад од крилото ќе ги отсече Балтикот и Полска и ќе им овозможи на руските трупи да ги прегазат Литванија, Естонија и Летонија за само три дена, според студијата на RAND од 2016 година, со што коридорот ќе стане „Ахилова пета“ на НАТО.

Јужниот литвански град Друскининкаи, чии 12.000 жители знаат за турбулентните настани од руската и европската историја, влегува во коридорот. За време на Студената војна, ова беше омилена советска дестинација, која денес е дом на најголемата затворена снежна арена во светот, како и воден парк. Од руската инвазија на Украина, жителите на Друскининкаи веруваат дека ќе бидат безбедни и дека НАТО ќе ја заштити Литванија со нејзините 2,8 милиони жители.

„Заедницата има доверба во литванската армија и НАТО и нивниот капацитет да обезбедат безбедност“, се вели во писменото соопштение на градската управа.

Рамунас Шерпатаускас, кој го предводи локалното литванско стрелачко здружение, доброволна милиција која постои со векови, вели дека засега сè уште е тивко на источниот фронт на Литванија. Тој смета дека Русија нема да проба ништо се додека има полни раце работа во Украина, но сепак ја следи ситуацијата во пограничниот регион на коридорот Сувалки.

- Некои мислат дека нема смисла да не напаѓаат нас (Русите), но мора да се истакне дека тоа е директен копнен пат до Калининград. Ако успеат да ја освојат Украина, можно е следниот удар да го падне тука – изјави Шерпатаускас.

Причини за страв

Свеж потсетник за тесниот раб по кој чекори Вилнус покрај Москва дојде викендот, кога националната железница на Литванија, во согласност со европските санкции, објави дека повеќе нема да дозволува транзит на одредени стоки преку нејзината територија од Белорусија до Калининград, вклучително и јаглен, метали и градежни материјали. На ова остро реагираше гувернерот на Калининград.

- Сметаме дека ова е најсериозното прекршување - рече Антон Алиханов, додавајќи дека овој потег ќе влијае на половина од извозот на Русија во енклавата.

Вилнус, исто така, на почетокот на април објави дека целосно го прекинал увозот на гас од Русија и дека е првата од 27-те земји на Европската унија која се ослободила од енергетската зависност од Москва.

Литванија неодамна најави купување на 18 самоодни хаубици од Франција за да ги зајакне своите одбранбени капацитети, а исто така, според Гардијан, планира да инвестира дополнителни 300 милиони евра во својот воен буџет за оваа година, бидејќи војната во Украина ги зголеми безбедносните грижи во земјата. Во април, литванскиот министер за одбрана Арвидас Анушаускас истакна дека Русија веќе има нуклеарно оружје во балтичкиот регион и дека тоа било распоредено во Калининград уште пред да започне руската инвазија. Тој рече на почетокот на февруари, додека растеше стравот од инвазија на Украина, дека ќе побара од САД трајно да стационираат војници во Литванија. Првата земја што го напушти СССР е особено загрижена за руската инвазија, а неодамнешните повици за поништување на нејзината „незаконска независност“ само ги поттикнаа овие стравови.

Генералот на Полска Раимунд Андрежејчак за „Политико“ изјави дека прекуграничната соработка меѓу полската и литванската армија никогаш не била подобра.

- Гледаме што прават Русите во Украина и не им веруваме. Мора да бидеме многу, многу подготвени – предупреди тој.

„Балтикот ќе биде следен“

Поранешниот естонски претседател Томас Хендрик Илвес изјави дека тој го смислил името „Коридор Сувалки“ во 2015 година, неколку минути пред средбата со Урсула фон дер Лајен, тогашна германска министерка за одбрана, во обид да алармира поради дупка во одбраната на Западот. Постои загриженост дека во конфликтот со Западот, Русија би можела истовремено да влезе во коридорот од исток и од запад, отсекувајќи ги балтичките земји од Европската унија од сојузниците на југ.

- Ова е голема ранливост бидејќи инвазијата ќе ги отсече Литванија, Летонија и Естонија од остатокот од НАТО - истакна Илвес.

Ваквиот потег, посочува „Политико“, веднаш би довел до сегашната конфронтација меѓу Москва и членките на НАТО вооружени со нуклеарно оружје, туркајќи го светот на работ на фатален конфликт.

Предупредувањето на Илвес до фон Дер Лајен, сега претседателка на Европската комисија, беше реакција на руската анексија на Крим во 2014 година, но ова сценарио доби ново внимание поради инвазијата на Украина.

Што би добил Путин со окупирањето на коридорот?

Исто како што Путин се обидува да создаде копнен мост меѓу Русија и полуостровот Крим, окупирањето на коридорот Сувалки може да ги поврзе руските трупи во Калининград, клучна руска станица, со оние стационирани во Белорусија, де факто руски протекторат.

Иако нема причина да се мисли дека нападот е неизбежен, се чини дека Путин, како што пишува „Политико“, „е воодушевен што Западот шпекулира за неговите следни потези“. Тој неодамна ги пофали подвизите на Петар Велики, велејќи дека земјата е „или суверена или колонија“, а таквите коментари секако не ги смириле Балтикот. Михаил Касјанов, поранешниот премиер на Путин, додаде уште масло на огнот минатата недела, предвидувајќи дека „ако Украина падне, балтичките земји ќе бидат следните“. Во април истото го тврдеше и рускиот олигарх во егзил, Михаил Ходорковски.

Исто така, очекуваниот влез на Шведска и Финска во НАТО дополнително ја подигна температурата во регионот. Приклучувањето на двете скандинавски земји во алијансата би можело да и отежне на Русија да го отсече Балтикот од останатите, но исто така ќе го претвори Балтичкото Море во она што некои го нарекуваат „Езеро на НАТО“, што може да и даде на Москва уште поголем поттик за изградба на мост до Калининград.