Американскиот претседател Доналд Трамп се закани дека ќе воведе нови царини за Канада, обвинувајќи ги властите во земјата за „намерна небрежност“ откако чадот од стотици пожари покри големи делови од северниот дел на САД и значително го влоши квалитетот на воздухот.

Трамп изјави на социјалната мрежа Truth Social дека „Соединетите Американски Држави се непотребно изложени на валкан, загаден и нездрав воздух“ и најави дека ќе разговара со канадскиот премиер Марк Карни за да побара објаснување за она што тој го тврди дека е лошо управување со шумите.

Според Канадскиот информативен систем за шумски пожари, околу 888 пожари биле активни низ целата земја во петокот, повеќето од нив надвор од контрола. Само во покраината Онтарио се регистрирани повеќе од 190 активни пожари.

Изјавите на Трамп дојдоа откако некои републикански пратеници ја критикуваа Канада за ширење чад кон САД, додека премиерот на Онтарио, Даг Форд, возврати со повик до Вашингтон да испрати противпожарна помош наместо критики.

„Наместо да се жалите, испратете помош. Истото го направивме и за нашите американски пријатели кога се справуваа со шумски пожари во Калифорнија и урагани во Северна Каролина“, рече Форд.

Канадската влада ги отфрли обвинувањата на Трамп, истакнувајќи дека двете земји соработуваат со децении во реагирањето на природни катастрофи. Министерот задолжен за управување со вонредни состојби објави дека Канада и САД се во постојан контакт и дека договорите за меѓусебна помош во гаснењето пожари сè уште се применуваат.

Пратеничката Елеонор Олшевски истакна дека Канада инвестирала околу 12 милијарди долари во одржливо управување со шумите и спречување на пожари.

„Ова е предизвик што не познава граници, а Канада работи брзо, координирано и во соработка со партнерите за да ги заштити луѓето“, рече таа.

Чадот ги покри големите американски градови

Пожарите досега уништија речиси три милиони хектари земја во Канада, а густиот чад се прошири во неколку американски држави, вклучувајќи ги Минесота, Мичиген, Охајо, Пенсилванија и Њујорк.

Поради исклучително лошиот квалитет на воздухот, издадени се здравствени предупредувања во поголемиот дел од североистокот и средниот запад на САД. Бројни настани на отворено се откажани, а властите препорачуваат граѓаните да останат во затворен простор. Заштитни маски беа поделени и во одредени области.

Според податоците од платформата IQAir, Детроит имаше најзагаден воздух во светот во петокот, додека Чикаго, Вашингтон и Њујорк беа меѓу градовите со најлош квалитет на воздух.

Чадот ја намали видливоста во Њујорк, каде што облаците од чад го замаглија погледот на Емпајр Стејт Билдинг и Статуата на слободата, додека слични сцени беа забележани и во Вашингтон.

Лошиот квалитет на воздухот, исто така, предизвика одложувања на летовите на некои аеродроми поради намалена видливост.

Научници: Проблемот е многу посложен

Американските републикански претставници Џон Џејмс, Џон Муленар, Џек Бергман и Лиза Меклејн ја обвинија Канада за недоволно инвестирање во управувањето со шумите и предупредија дека САД би можеле да размислат за подиректно вклучување во заштитата од пожари на границите.

Сепак, експертите предупредуваат дека ситуацијата е многу посложена.

„Времето не познава национални граници“, рече Патрик Џејмс од Универзитетот во Торонто, објаснувајќи дека чадот патува во правец на ветерот и дека големите пожари во САД во последните години, исто така, влијаеле на квалитетот на воздухот во Канада.

Научниците истакнуваат дека многу пожари горат во оддалечени и недостапни области на Канада, каде што е тешко да се откријат навреме и да се стават под контрола. Тие додаваат дека подоброто управување со шумите може да го намали ризикот во одредени области, но не може да спречи пожари од ваков обем.

Климатските промени, продолжениот топлотен бран на крајот на јуни, подпросечните врнежи од дожд и ударите од гром се сметаат за главни причини за исклучително тешката сезона на пожари оваа година.

„Би било неточно да се каже дека Канада сама ги предизвикала или можела да ги спречи овие пожари“, рече Анабела Бонада од Универзитетот во Ватерло.

Евакуации и уништени заедници

Пожарите предизвикаа евакуација на неколку заедници во северниот дел на Онтарио, вклучувајќи ги и домородните заедници. Шефицата на Првата нација Намајгусисагагун, Хелен Павола, рече дека нејзината заедница е „изгорена до темел“.

Според премиерот Форд, вкупно десет заедници биле евакуирани, а многу жители биле привремено сместени во градови во јужниот дел на Онтарио.

„Чудо е што никој не ги загубил животите“, рече Форд.

Пожарите продолжуваат да беснеат во западна Канада, во Британска Колумбија, каде што се регистрирани десетици активни пожари, од кои повеќе од половина се надвор од контрола.