Отворањето на нови нуклеарни централи во Швајцарија може да потрае со децении поради огромен број политички и финансиски пречки, велат енергетските експерти и политичарите, откако швајцарската влада ја укина забраната за изградба на нови нуклеарни централи.

Федералниот совет на земјата во средата ја укина забраната од 2017 година за изградба на нови нуклеарни централи за да се исполнат климатските цели и да се одговори на геополитичките несигурности како што е војната во Украина, што ја поттикна загриженоста за недостиг на електрична енергија во земјата.

Експерт за нуклеарна енергија: Процесот може да потрае 35 години

Овој потег беше поздравен од нуклеарните застапници, а медиумите го нарекоа „добра вест“ со оглед на промените што беа направени на глобално ниво по несреќата во јапонската нуклеарна централа Фукушима во 2011 година, што ја натера Швајцарија да престане да користи нуклеарна енергија. Но, малкумина очекуваат оваа промена да дојде лесно или брзо.

Стефани Егер, експерт за нуклеарна енергија во Швајцарската енергетска фондација (СЕС), рече дека процесот на промена на законот, изнаоѓање милијарди долари за финансирање, добивање дозволи, со можност за референдум и изградба на самата централа најверојатно ќе трае во најмалку 35 години.

Тоа, исто така, веројатно ќе бара субвенции, така што на застапниците на нуклеарната енергија ќе им треба „многу издржливост и длабоки џебови“ за да го спроведат, рече Егер, тврдејќи дека има поевтини и поодржливи алтернативи.

Кога би можеле да започнат комерцијалните операции?

Речиси една третина од производството на електрична енергија во Швајцарија моментално доаѓа од нуклеарните централи, а хидроенергијата сочинува околу 62 отсто, според податоците на швајцарската влада. Фосилните горива и обновливите извори на енергија, без хидроенергијата, сочинуваат само девет проценти од енергијата во земјата.

Андреас Пауц, раководител на Центарот за нуклеарно инженерство и наука при Институтот Пол Шерер, наведува дека годините потребни за укинување на забраната за изградба на нови нуклеарни централи и добивање дозволи значеле дека секоја изградба веројатно ќе започне дури по 2040 година.

Во тој случај, со подобрени синџири на снабдување и поедноставени регулативи, комерцијалните операции би можеле да започнат до средината на 2040-тите, рече Пауц.

Швајцарија ја прекина работата на една нуклеарна централа, а останатите три се стари

Роџер Нордман, политичар кој се противи на укинувањето на законот, беше поскептичен и верува дека тоа ќе трае до почетокот на 2060-тите. „Тоа е многу долг процес и ќе биде многу тежок“, рече Нордман, кој исто така очекува референдуми за трите идни закони потребни за да се одобри изградбата на новата електрана.

Швајцарија затвори една нуклеарна централа, а преостанатите три се стари, изградени помеѓу доцните 1960-ти и почетокот на 1980-тите. Портпаролката на Министерството за енергетика Маријана Зунд рече дека е премногу рано да се проценат датумите на новите проекти. Сепак, електраните што во моментов произведуваат енергија би можеле да работат од најмалку 60-годишна возраст, под услов да ги исполнуваат безбедносните барања, рече таа.

Дополнителни трошоци како предизвик

Во Швајцарија, во 1969 година, првиот планиран реактор доживеа топење на јадрото, предизвикувајќи безбедносни стравови кои сè уште траат.

Трошоците се дополнителен предизвик, како што покажуваат примерите на Франција, која надминува милијарди долари буџет за спроведување на нуклеарни проекти. „Идејата доаѓа премногу доцна. И создава конфузија, бидејќи сега мораме да се фокусираме на обновливите извори на енергија“, смета експертот на Гринпис, Нејтан Солотурнман.