Шри Ланка и економската криза: Претседателот избега од земјата по масовните протести
Претседателот на Шри Ланка Готабаја Раџапакса ја напуштил земјата со воен авион поради масовните протести поради најтешката економска криза во повеќе од 70 години.
Воздухопловните сили потврдија дека 73-годишниот претседател одлетал на Малдивите со сопругата и двајца безбедносни службеници.
Тие пристигнале во главниот град Мале околу 03:00 часот по локално време, дознава Би-Би-Си.
Заминувањето на Раџапакса става крај на повеќедецениското владеење на семејната династија во Шри Ланка.
Претседателот се криеше откако толпата упадна во неговата резиденција во саботата и вети дека ќе поднесе оставка во среда, на 13 јули.
Извор за Би-Би-Си изјави дека Раџапакса нема да престојува на Малдивите и има намера да отпатува во друга земја.
Неговиот брат, поранешниот министер за финансии, Басил Раџапакса, исто така ја напуштил Шри Ланка и наводно се упатува кон САД.
Во мугрите, кога се појави веста дека претседателот ја напуштил земјата, илјадници луѓе излегоа на улиците на главниот град Коломбо.
На централниот градски плоштад, некои слушаа огнени говори на импровизираната бина поставена за обичните луѓе да го земат микрофонот и да зборуваат.
Некои демонстранти беа бесни на заминувањето на Раџапакса, велејќи дека тој требало да остане во земјата и да преземе одговорност.
„Не ми се допаѓа ова. Сакаме тој да ни ги врати парите и сакаме сите членови на семејството Раџапакса да бидат во отворен затвор за да работат на фармата“, рече демонстрантот ГП Нимал.
Сепак, 23-годишниот студент Решани Самаракун изјави за Би-Би-Си дека бегството на претседателот нуди „надеж дека во иднина Шри Ланка може да стане развиена земја“.
Жителите на Шри Ланка го обвинуваат претседателот Раџапакса за најтешката економска криза во последните децении.
Струја нема со месеци, немаат гориво, храна и лекови.
Лидерот, кој ужива имунитет од гонење додека беше претседател, се верува дека сакал да побегне во странство пред да се повлече за да ја избегне можноста за апсење од страна на новата влада.
Што се случува во Шри Ланка?
Земјата е погодена од најтешката економска криза од 1948 година.
Има голем недостиг од гориво, храна и други основни одредби.
Во Шри Ланка веќе со недели траат масовни протести.
Минатиот викенд, стотици илјади луѓе од целата земја се собраа во главниот град Коломбо, барајќи од претседателот да се повлече, обвинувајќи го за економската криза.
Илјадници луѓе упаднаа во неговата резиденција во саботата и ја запалија куќата на премиерот.
Многумина се капеа во базенот на претседателската резиденција и се дружеа во канцелариите.
Претседателот и премиерот не беа во зградите кога демонстрантите упаднаа внатре.
Раџапакса најави дека ќе поднесе оставка на 13 јули, а и премиерот се согласи да поднесе и оставка.
Претседателот рече дека се согласува да се повлече за да „обезбеди мирен трансфер на власта“ и ги повика луѓето „да го почитуваат законот“.
Објавата предизвика ерупција од прослави и огномет низ градот.
Заминувањето на претседателот се заканува да создаде вакуум на власта во Шри Ланка, на која и треба функционална влада која ќе помогне да започне да ја извлекува од финансискиот колапс.
Политичарите од другите партии зборуваат за формирање нова влада на единство, но нема индиции дека се блиску до договор.
Не е јасно ниту дали граѓаните би го прифатиле она што на крајот би било договорено.
Според уставот, премиерот Ранил Викремесинг треба да дејствува на местото на претседателот доколку тој поднесе оставка.
Премиерот се смета за заменик претседател во парламентот.
Сепак, ниту Викремесинг не е популарен.
Демонстрантите во саботата ја запалија неговата приватна резиденција - тој и неговото семејство не беа внатре.
Тој рече дека ќе поднесе оставка за да формира влада на национално единство, но не прецизираше датум.
Доколку и премиерот поднесе оставка, тогаш според уставот следен е претседателот на парламентот, кој најверојатно ќе го заземе местото на привремениот претседател.
Но, Махинда Јапа Абхивардена е сојузник на Раџапакса и не е јасно дали јавноста би го прифатила.
Кој ќе стане вршител на должноста претседател има 30 дена да одржи избори за нов претседател од редот на пратениците.
Победникот на тој глас потоа би можел да остане на власт до 2024 година, мандатот на претседателот Раџапакса.
