Рускиот претседател Владимир Путин толку му се налутил на турскиот претседател Реџеп Ердоган поради соборувањето на рускиот воен авион, дури и одби да разговара со него по телефон и да се сретне со него на конференцијата на ОН за климатските прашања во Париз. Но во суштина Путин не може да направи ништо со што ќе му наштети на Ердоган или Турција. Тој може само да го комплицира уште повеќе животот на Русите.

Ова го пишува во свој коментар Леонид Бершидски за Агенција „Bloomberg“.

Русија не презеде никакви конкретни воени и големи економски чекори, што ја прави емоционалната реакција на Путин бесмислена и лошо сметана. Сосема во својот стил на пропаганда, Русија распореди крстосувачи „Москва“ со ракетен систем C-400, покажувајќи дека со неа ќе престане секоја непријателска воздушна акција за авионите и едвај не дека со овој потег ги блокира активностите на големата западна коалиција која оперира во Сирија. Западњаците негираа, но дури и да е вистина, тогаш од овој потег заработува „Исламска држава“, божем официјално соочени како непријатели и причина број еден за руската интервенција во Сирија.

Забраната за увоз на овошје и зеленчук, како и санкциите против турскиот туризам ќе бидат болни и за двете страни. Минатата година извозот на турска земјоделска продукција за Русија беше за 2,1 милијарди долари - тоа се 7% од целиот обем на турскиот извоз на храна. Можно е сепак турските фармери да ја пополнат оваа дупка без особени тешкотии. Минатата година нивните колеги од ЕУ успеаја да го зголемат извозот и покрај ембаргото на Русија.

Во исто време загубите на Русија може да се покажат посериозни: Русија купува од Турција 20% од увезените зеленчуци и до 90% од агруми, кои се продаваат во големите синџири на продавници. Минатата година Турција стана најпопуларното место за одмор на Русите: таа беше посетена од 3,3 милиони гости од Русија или 19% од руските туристи, кои патувале во странство. Турските летувалишта заработија милијарди долари, но ако Русите престанат да летуваат во Турција, тоа нема да биде прашање на живот и смрт за нејзината туристичка индустрија. Според податоците на Министерството за култура и туризам на Турција во јули 2014 година или во шпицот на туристичката сезона Турција донела 686 256 Руси и речиси 3,1 милиони европејци.

Слабеењето на рубљата го направи одморот во Европа премногу скап за Русите. Египет, кој е втор по туристичка популарност во Русија, сега е под забрана поради соборениот руски патнички авион над Синајскиот Полуостров во октомври.

Путин би можел да му предизвика на Ердоган многу поголема штета со прекин на испораките за гас - Турција купува 60% од нејзиниот потребен гас од Русија. Или пак да запре со изградбата на првата турска нуклеарна централа „Акјују“ под раководство на руската државна компанија „Росатом“. Но, тогаш руските добавувачи на енергоресурсите ќе изгубат профитабилен пазар, а „Гаспром“ ќе се лиши од Јужна Европа, исто така и од конкурентите како Азербејџан и Иран. Азербејџан веќе испорачува гас во Турција и ќе биде среќен ако се зголеми обемот на своите резерви. Ако руската влада не сака да оди на таков ризик и продолжи да го отежнува животот на своите сонародници со надеж дека ќе успее да ја компензира со провокативна пропаганда. Тоа е сериозно количество - познатиот провладин новинар Дмитриј Кисељов кој има забрана да стапне во ЕУ, го наслика Ердоган како светско зло - кој ја обновил Отоманската империја со финансирање на „Исламска држава“. Додека Владимир Жириновски побарал 100 турски пилоти да бидат убиени како одмазда за загинатиот руски пилот.

Сега, кога Русија е принудена се конфронтира со растечки број на своите соседи и да ја смири растечката изолација, на крајот на краиштата Русите можеби ќе сфатат дека Путин е проблем, а не решение. Но засега гневот и реториката на Путин наоѓа поддршка помеѓу Русите, а и предизвикува кривично расположение помеѓу Турците кои работат руски занает да чекаат со часови за да поминат преку Босфорот.

Ердоган, како и Путин, умее маестрално да ги користи надворешни закани, за да го одвлече вниманието на сонародниците од внатрешните проблеми, но неговите непријатели се далеку помалку. И најверојатно од оваа криза тој ќе изведе повеќе бенефиции од Путин.