За прв пат во историјата, недвосмисленото мнозинство српски граѓани се против влезот на нивната земја во Европската унија, покажува истражувањето на агенцијата Ипсос. Причина, како што пишува Блиц.рс, се притисоците што Србија ги трпи од ЕУ, а се однесуваат на воведувањето санкции против Русија.

Србија и Европската Унија

Според истражувањето на споменатата агенција, дури 44 отсто од граѓаните се против евроинтеграциите, додека 35 отсто се за, а останатите 21 отсто не знаат или не сакаат да се изјаснат. 

По правило, поддршката за пристапување во ЕУ паѓаше во кризни ситуации - кога се зголемија притисоците врз Косово или кога беше прогласена пандемија на коронавирусот. Сепак, колапсот на поддршката никогаш не се случи како во последните недели.

Марко Уљаревиќ, директор на Ипсос, за Блиц.рс вели дека денеска за прв пат откако се следат трендовите поврзани со евроинтеграциите, евидентирано е дека поголем број српски граѓани не би гласале за влез во Европската унија, доколку се организира можен рефере ндум за поддршка. 

„Во март имавме нагло зголемување на бројот на луѓе кои се против евроинтеграциите, по што следеше благ пад на оние кои ја поддржуваат интеграцијата. Изминатиот месец ни донесе продолжување на растечкиот тренд на бројот на луѓе кои се против пристапувањето во ЕУ, со уште поостар пад на оние кои ја поддржуваат интеграцијата. Сега имаме 34,9 отсто граѓани кои на референдум би го поддржале приемот на Србија во ЕУ, додека 43,8 отсто би гласале против“, вели Уљаревиќ.

Промени поврзани со војната во Украина

Тој објаснил дека оваа промена недвосмислено можеме да ја поврземе со војната во Украина.

„Колку што Србија во изминатите години беше успешна во балансирањето на меѓународната политика, сегашните околности се такви што секојдневните притисоци Србија да одлучи и да се приклучи кон санкциите кон Русија секако ги одредуваат граѓаните да одлучуваат поинаку кон Унијата. Секако, Русија не седи со скрстени раце, туку ја користи својата мека моќ, која доаѓа пред се од енергетската зависност на Србија, но и поддршката во меѓународните организации поврзани со статусот на Косово, но тоа не е видливо во јавноста“, вели тој. 

Запрашан како објаснува дека досега повеќето луѓе во Србија ја поддржувале интеграцијата, Уљаревиќ рече дека и покрај негативното расположение, голем број граѓани рационално пристапувале кон евроинтеграциите, па постојано имавме околу дваесет проценти или околу милион српски граѓани кои би гласале на референдум афирмативно, без разлика што тие лично немаат многу позитивно расположение кон ЕУ.

„Кога на оние рационалните ќе ги додадеме и оние кои имаа позитивно расположение и во исто време ја поддржуваа евроинтеграцијата на Србија, секогаш имавме поголем број граѓани кои на референдумот ќе гласаа за пристапување. Затоа, поддршката за евроинтеграциите нема само емоционална компонента, туку е рационално подеднакво или поизразена“, наведува Уљаревиќ.

Периодот со двотретинско мнозинство на поддршка кај општата популација заврши во моментот кога признавањето на Косово како независна држава првпат се појави како предуслов за европската интеграција на Србија.

„Според тоа, во текот на 2010 и 2011 година бројот на противници на евроинтеграциите во Србија се удвои, а во наредните години растечките трендови на поддршка за евроинтеграциите ќе бидат прекинати со најави за нови состојби без разлика дали доаѓаат од наши или европски политичари, дури и оние кои немаат никаква врска со евроинтеграциите на Србија. По падот на поддршката во првите неколку месеци од 2014 година, и покрај осцилациите, имавме позитивен тренд до прогласувањето на пандемијата во март 2020 година. Потоа гледаме нов нагло опаѓање, а речиси имавме ист број на луѓе кои се за и оние кои се против влез во ЕУ. Овој пад може да се толкува на различни начини од оваа временска дистанца, но сигурно е дека во тоа време на општ страв и неизвесност ЕУ не ги исполни очекувањата на граѓаните на Србија. По тие први месеци од пандемијата, трендот на поддршка закрепнуваше, со вообичаените осцилации предизвикани од дневно-политичките настани, до избувнувањето на војната во Украина“, објаснува Уљаревиќ.