Европската унија испрати сериозно и драматично предупредување до своите земји членки и граѓаните – да се подготват за најлошото сценарио, бидејќи актуелната криза може да трае подолго од очекуваното. Пораката доаѓа во време на зголемени глобални тензии, економска неизвесност и нестабилност на енергетските пазари.

Според претставници на Европската унија, комбинацијата од геополитички конфликти, растечките цени на енергенсите и нарушените синџири на снабдување создаваат услови за долготрајна криза која ќе бара издржливост и адаптација од сите земји.

„Мора да бидеме реални – ова нема брзо да заврши. Потребна е подготовка, солидарност и стратегија за долгорочно справување“, наведуваат европски извори, потенцирајќи дека ситуацијата може дополнително да се влоши доколку конфликтите продолжат да ескалираат.

ЕУ веќе разгледува мерки за ублажување на последиците, вклучително и зајакнување на енергетската независност, диверзификација на снабдувањето и поддршка за најпогодените економии. Сепак, експертите предупредуваат дека ефектите нема да бидат моментални.

Дополнителен притисок доаѓа и од инфлацијата, која останува висока во многу европски земји, како и од неизвесноста на финансиските пазари. Граѓаните веќе го чувствуваат товарот преку повисоки сметки за струја, гориво и храна.

Аналитичарите сметаат дека ова предупредување не е случајно – станува збор за обид навреме да се подготви јавноста за потенцијално тежок период. Во исто време, се испраќа порака дека ќе биде потребна заедничка акција и координација на ниво на цела Европа.

Во разговор за „Фајненшл тајмс“, европскиот комесар за енергетика, Ден Јергенсен, предупреди дека Европа мора да се подготви за долгорочен енергетски шок, истакнувајќи дека Европската унија разгледува итни мерки како што се рационализирање на горивото и користење на стратешките резерви.

„Ова ќе биде долгорочна криза“, рече тој, додавајќи дека ситуацијата за некои клучни извори на енергија би можела да стане уште потешка во наредните недели.

На итен состанок на министрите за енергија на ЕУ, земјите-членки беа повикани да преземат координирани мерки за намалување на потрошувачката на нафта и гас и подобро управување со снабдувањето. Според достапните податоци, цените на нафтата се зголемија за околу 70 проценти, додека цените на бензинот скокнаа за околу 50 проценти, што предизвика сериозна загриженост за безбедноста на снабдувањето.

На земјите од ЕУ им е препорачано и да разгледаат дополнителни мерки, како што се доброволно намалување на потрошувачката на гориво и воведување „недели без автомобили“, што потсетува на енергетската криза од 1970-тите. Исто така, се предлага одложување на ремонтите на рафинериите за одржување на производството, како и поголема зависност од биогорива.

Меѓународниот монетарен фонд предупредува дека влијанието на кризата ќе биде различно низ цела Европа. Земји како Италија и Велика Британија се особено изложени поради нивната поголема зависност од гас, додека Франција и Шпанија се во нешто поповолна позиција благодарение на нуклеарната енергија и обновливите извори на енергија.

Јергенсен нагласи дека клучот за успехот е заедничката работа: „Само со заедничка работа можеме да бидеме посилни и поефикасни во заштитата на граѓаните и економијата“.