Поранешниот шеф на НАТО предлага на Киев да му биде дозволено да се приклучи на воената алијанса, иако дел од земјата се уште е под руска окупација. Овој предлог, меѓутоа, засега нема официјална поддршка од членките на НАТО. НАТО од 2008 година ветува дека Украина еден ден ќе стане членка на воената алијанса. Украинскиот претседател Володимир Зеленски постојано, досега неуспешно, се залагаше за ветувањето дека Киев ќе може да се приклучи на НАТО кога ќе заврши војната.

Сега поранешниот генерален секретар на НАТО, Андерс Фог Расмусен, кој со години е платен советник на украинските политичари, излезе во јавноста со предлогот поради кој многу набљудувачи ја тресат главата.

Бидејќи крајот на војната не е на повидок, Расмусен вели дека Алијансата сепак треба да и понуди на Украина членство без да ги врати Крим, Донбас и другите територии незаконски анектирани од рускиот претседател Владимир Путин. Расмусен тврди дека покривањето на Украина со член 5, кој на членките на НАТО им обезбедува колективни безбедносни гаранции, ќе го одврати Путин од обидот да заземе дополнителна украинска територија.

Сепак, дури и за оние државници кои силно се залагаат за брз пристап на Украина во НАТО, формулата на Расмусен е неприфатлива. Литванскиот министер за надворешни работи Габриелиус Ландсбергис не сака ниту да ја разгледа опцијата за прекин на огнот со Путин, нарекувајќи ја идејата „срамна“.

„Секој вид на преговори е увертира за Денот на победата во Москва“, рече тој на состанокот на министрите за надворешни работи на Европската унија во понеделникот, додавајќи: „Давањето територија е против меѓународното право. Територијалниот интегритет е нешто што мора да биде свето“.

Против „компромис со злото“

Украинскиот парламентарец Андриј Осадчук во интервју за ДВ вели дека тоа не е опција која би била добра за Украина. „Секој прекин на огнот, какво било замрзнување на конфликтот, каков било компромис со злото само ќе и дадат време на Русија да ги наполни батериите“, рече тој, поставувајќи прашање дали НАТО воопшто би размислил да се приклучи на земја која нема целосна контрола врз нејзината територија.

Осадчук, исто така, смета дека Русија би го отфрлила таквиот предлог и ќе се држи до своите апетити за поголеми придобивки. „Тие сè уште веруваат дека можат полека да ја проголтаат цела Украина, како некоја голема змија“, истакнува Осадчук. „Само недостатокот на волја за борба на Западот - не за Украина, туку за себе - им дава на сите овие „експерти“ основа за такви „неверојатни“ идеи, кои немаат никаква врска со реалноста.

Пробен балон?

Ова не е прв пат да се појави ваква идеја. На конференција во Норвешка во август, Стиан Јенсен, шеф на канцеларијата на генералниот секретар на НАТО, Јенс Столтенберг, рече дека еден можен исход би можел да биде Украина да отстапи дел од својата територија во замена за членство во НАТО.

Кога овие коментари, првично на норвешки, стигнаа до меѓународните медиуми, веднаш имаше отфрлање, како од Киев, така и од голем број украински сојузници. Во рок од 24 часа, Столтенберг мораше да потврди дека НАТО ја поддржува Украина да го врати нејзиниот територијален интегритет, а Јенсен мораше да изјави дека погрешно се изразил.

Што е со фразата „Крим е Украина“?

Аналитичарот Едвард Хантер Кристи, поранешен одбранбен економист на НАТО, вели дека ова е само еден пример за грешки што се прават против Украина - не само со зборови, туку и со дела.

„Постои јаз меѓу официјалните позиции кои го изразуваат идеалниот исход од војната во Украина, односно враќањето под контрола на целата нејзина територија и сегашното ниво на помош - особено воената - што сојузниците се подготвени да ја пружат“, Хантер. Кристи изјави за ДВ.

„Сосема е необично и, да бидам искрен, бизарно што ние и нашата дипломатија заземаме став дека Крим е Украина и дека Украина има право да ја врати целата своја територија, а во исто време постојано одбиваме да им даваме на Украинците оружје. Потребен им е цел арсенал оружје за да имаат реална шанса да ја променат ситуацијата на теренот и дури тогаш можеме да видиме каде води дипломатијата“.

Индекс.хр