Се очекува кинескиот претседател Си Џинпинг да бара отстапки за Тајван и американските тарифи кога ќе се сретне со американскиот претседател Доналд Трамп на клучниот самит во сенка на војната со Иран, објави Ал Џезира.

Трамп ќе пристигне во Кина во среда вечерта на тридневна посета, прва на американски претседател во земјата од 2017 година, кога Трамп ја посети Кина на почетокот на својот прв мандат.

За разлика од Трамп, кој е познат по своето непредвидливо креирање политики, Си се смета за прилично предвидлив во своите цели за самитот, особено кога станува збор за долгогодишните „основни интереси“ на Пекинг поврзани со националната безбедност и територијалниот интегритет.

Додека тајванската влада се смета за раководство на де факто суверена држава, Пекинг го гледа островот како неотуѓив дел од кинеската територија.

САД формално ги прекинаа дипломатските врски со Тајван - познат и како Република Кина - пред неколку децении, но се обврзани според Законот за односи со Тајван од 1979 година да помогнат во одбраната на самоуправната демократија.

Според тој закон, Вашингтон му обезбеди на Тајван оружје во вредност од милијарди долари и соработка во области како што се воена обука и споделување разузнавачки информации, што Пекинг го смета за мешање во нејзините внатрешни работи.

Владата на САД официјално признава дека Кина го смета Тајван за дел од својата територија, но не зазема јасен став дали се согласува со ова. Вашингтон, исто така, намерно го остава нејасно дали би интервенирал воено за да го одбрани Тајван доколку Кина се обиде да го анектира островот со сила.

Во разговор со американскиот државен секретар Марко Рубио минатиот месец, кинескиот министер за надворешни работи Ванг Ји јасно стави до знаење дека Тајван ќе биде тема на самитот, нарекувајќи го прашањето „најголем ризик во кинеско-американските односи“, според кинески извештај за разговорот.

Кинеската амбасада во Вашингтон ја повтори таа порака откако Трамп замина на самитот во вторник, наведувајќи го Тајван како прва од „четирите црвени линии“ што „не смеат да се преминат“.

Иако аналитичарите велат дека е малку веројатно САД да го променат својот став за Тајван под кинески притисок, Трамп оваа недела изјави дека агендата на самитот ќе вклучува продажба на американско оружје на островот, што покренува прашања за иднината на застојот на договорот за оружје од повеќе милијарди долари.

Конгресот на САД претходно оваа година одобри пакет оружје за кој се вели дека е вреден 14 милијарди долари, но продажбата сè уште бара конечно одобрение од Трамп.

За време на состаноците, Си ќе се обиде да „влијае врз Трамп и потенцијално да го убеди да ја намали, ако не и целосно да ја запре, продажбата на оружје на Тајван“, изјави за Ал Џезира Вилијам Јанг, аналитичар на Кризната група со седиште во Тајпеј.

Доколку Трамп се согласи на отстапки поврзани со продажбата на оружје на Тајван, тој ќе отстапи од долгогодишната политика на неусогласеност со Пекинг по ова прашање, која датира од времето на поранешниот претседател Роналд Реган.

Откажувањето или ослабувањето на договорот би бил сериозен удар за тајванскиот претседател Вилијам Лаи Чинг-те, кој е заглавен во жестока политичка битка со опозицијата околу воените трошоци, рече Јанг.

„Тие се надеваат дека прво ќе влијаат на одлуката на Трамп по ова прашање и потенцијално ќе создадат ситуација каде што ќе биде многу потешко за владата на Вилијам Лаи да бара дополнителни специјални трошоци за одбрана во иднина“, рече Јанг.

Обнова на рамката меѓу САД и Кина

Си е исто така заинтересиран да ги стабилизира односите меѓу САД и Кина по турбулентните 18 месеци во кои Трамп започна втора трговска војна со втората најголема економија во светот, велат аналитичарите.

Застојот доведе до меѓусебно наметнување на сè повисоки царини - накратко над 100 проценти - како и други казнени мерки, како што се ограничувања на извозот, пред Вашингтон и Пекинг привремено да се деескалираат во мај.

За време на нивниот последен состанок во Јужна Кореја во октомври, Си и Трамп се согласија на едногодишно примирје во трговската војна, додека задржаа некои трговски мерки, вклучувајќи одредени царини и контрола на извозот.

Во текот на изминатиот месец, САД воведоа неколку нови санкции врз кинески компании, вклучувајќи рафинерии обвинети за купување иранска нафта и компании обвинети за помагање на Техеран да набави материјали за беспилотни летала и ракети.

Порано овој месец, Пекинг издаде „наредба за забрана“ со која им наредува на компаниите да ги игнорираат санкциите на САД врз кинеските рафинерии.

„Пекинг сака предвидливост и сигурност до крајот на мандатот на Трамп во јануари 2029 година, бидејќи треба да може да ги планира сопствените економски политики“, изјави за Ал Џезира Фенг Чученг, коосновач на консултантската компанија „Хутонг рисрч“ со седиште во Пекинг.

Овие размислувања вклучуваат разбирање на нивото на тарифите што САД ќе ги наметнат врз Кина и нејзините трговски партнери, рече Фенг.

Три принципи

Ванг Вен, декан на Факултетот за глобално лидерство на Универзитетот Ренмин во Пекинг, рече дека Кина сака враќање на односите засновани на „мирен соживот, меѓусебно почитување и соработка од која сите добиваат“.

„Се надеваме дека овој состанок ќе ја врати политиката на САД кон Кина на овие три принципи“, изјави Ванг за Ал Џезира.

Влоговите се високи во Пекинг, каде што перцепцијата за Трамп се промени од „предвидлив трансакциски партнер“ во „противник ориентиран кон акција кој е потешко да се сопре“, рече Хунг Пу-Чао, заменик-извршен директор на Центарот за студии за континентална Кина и регионален развој на Универзитетот Тунгаи во Тајван.

Стабилизирањето на односите меѓу САД и Кина е еден начин да се ублажат тие ризици, рече Хунг.

Наместо да се обезбедат отстапки, приоритет на Кина е „обидот да ја прилагоди моменталната стратешка позиција и темпото на преговорите што не се во нејзина корист и да ги врати односите меѓу САД и Кина во рамка што може подобро да ја контролира“, додаде тој.

На самитот, Си веројатно ќе се согласи да ги зголеми купувањата на американски земјоделски производи и авиони „Боинг“, рече Фенг, а би можел да го поддржи и планот на Трамп за формирање „Трговски комитет“ и „Инвестициски комитет“ за надгледување на економските односи меѓу САД и Кина.

Но, Кина веројатно нема да се согласи на компромис за ретките земји - сектор во кој доминира - освен ако САД не понудат големи политички отстапки, заклучи Фенг.