ОПАЃА НАСЕЛЕНИЕТО ВО КИНА ЗА ПРВ ПАТ ОД 1961 - и понатаму се најбројни
Населението на Кина опадна за прв пат по 60 години, при што националната стапка на наталитет достигна рекордно ниско ниво - 6,77 раѓања на 1.000 луѓе.
Населението во Кина во 2022 година изнесувало над 1,4 милијарди луѓе, што и понатаму ја прави земјата најнаселена, односно земја со најголемо население во светот.
За 2022 година, кинескиот завод за статистика известува за пад од 850.000 жители- првпат по неколку децении.
Стапката на наталитет во Кина се намалува со години, што поттикна низа политики да се обидат да го забават трендот.
Но, седум години по укинувањето на политиката за едно дете, таа влезе во она што еден функционер го опиша како „ера на негативен раст на населението“.
За споредба, во 2021 година, САД забележале 11,06 раѓања на 1.000 луѓе, а Обединетото Кралство 10,08 раѓања. Стапката на наталитет за истата година во Индија, која е подготвена да ја надмине Кина како најнаселена земја во светот, беше 16,42.
Смртните случаи, исто така, ги надминаа родените за прв пат минатата година во Кина.
Земјата ја забележа највисоката стапка на смртност од 1976 година - 7,37 смртни случаи на 1.000 луѓе, што е повеќе од 7,18 претходната година.
Претходните владини податоци најавуваа демографска криза, која на долг рок ќе ја намали работната сила во Кина и ќе го зголеми товарот на здравствената заштита и другите трошоци за социјално осигурување.
Резултатите од пописот еднаш во деценија објавен во 2021 година покажаа дека населението на Кина расте со најбавно темпо во последните децении. Населението исто така се намалува и старее во другите источноазиски земји, како што се Јапонија и Јужна Кореја.
„Овој тренд ќе продолжи и можеби ќе се влоши по Ковид“, вели Јуе Су, главен економист во Економист разузнавачка единица. Су е меѓу експертите кои очекуваат популацијата на Кина дополнително да се намали до 2023 година.
„Високата стапка на невработеност кај младите и слабостите во очекувањата за приходи може дополнително да ги одложат плановите за брак и породување, влечејќи го бројот на новороденчиња“, додаде таа, пренесува Би-Би-Си.
И стапката на смртност во 2023 година ќе биде веројатно поголема отколку што беше пред пандемијата поради инфекции со Ковид, рече таа. Кина забележа пораст на случаи откако се откажа од својата политика за нулта Ковид минатиот месец.
Трендовите на населението во Кина во текот на годините во голема мера беа обликувани од контроверзната политика за едно дете, која беше воведена во 1979 година за да се забави растот на населението.
Семејствата кои ги прекршиле правилата биле казнети, а во некои случаи дури и без работа. Во културата што историски ги фаворизира момчињата пред девојчињата, политиката, исто така, доведе до принудни абортуси и наводно искривен сооднос на половите од 1980-тите.
Полисата беше укината во 2016 година и на брачните парови им беше дозволено да имаат две деца. Во последниве години, кинеската влада исто така понуди даночни олеснувања и подобра здравствена заштита на мајките, меѓу другите стимулации, за да се смени или барем да се забави падот на наталитетот.
Но, овие политики не доведоа до постојано зголемување на раѓањата. Некои експерти велат дека ова е затоа што политиките што го поттикнуваат породувањето не биле придружени со напори за олеснување на товарот на грижата за децата, како што е поголема помош за вработените мајки или пристап до образование.
Во октомври 2022 година, кинескиот претседател Си Џинпинг го постави зајакнувањето на наталитетот приоритет. Кси на Конгресот на Комунистичката партија што се одржува еднаш во пет години во Пекинг посочи дека неговата влада „ќе спроведе проактивна национална стратегија“ како одговор на стареењето на населението во земјата.
Освен што дава стимулации за раѓање деца, Кина треба да ја подобри и родовата еднаквост во домаќинствата и работните места, рече Бусараван Теравичичаинан, директор на Центарот за истражување на семејството и населението на Националниот универзитет во Сингапур.
Скандинавските земји покажаа дека таквите потези можат да ја подобрат стапката на плодност, додаде таа.
Според Пол Чеунг, поранешен главен статистичар во Сингапур, Кина има „многу работна сила“ и „многу време“ за да се справи со демографскиот предизвик.
„Тие не се веднаш во сценарио на судниот ден“, рече тој.
Набљудувачите, исто така, велат дека самото зголемување на наталитетот нема да ги реши проблемите зад забавувањето на растот на Кина.
„Зголемувањето на плодноста нема да ја подобри продуктивноста или да ја зголеми домашната потрошувачка на среден рок“, рече Стјуарт Гител-Бастен, професор по јавна политика на Универзитетот за наука и технологија во Хонг Конг.
„Како Кина ќе одговори на овие структурни прашања би било поважно“.
