Пред последниот американски авион да го напушти Кабул во понеделникот на полноќ, многу светли, зачудувачки сцени и звуци од градскиот живот во Авганистан почнаа да згаснуваат, додека оние што останаа се обидуваа да се вклопат во строгиот тон на новите талибански владетели.

Талибанците досега се обидуваа да му покажат на светот попомирувачко лице, без какви било строги јавни казни и директни забрани за јавни забави, што го означи нивното време на власт пред 2001 година.

Културните активности се дозволени, велат тие, се додека се во согласност со шеријатскиот закон и исламската култура во Авганистан.

Талибанските власти во Кандахар, родното место на движењето, минатата недела издадоа официјална наредба против радио станици што емитуваат музика и објавувачи, но за многумина наредбата не беше ни потребна.

Шарените излози на продавници веќе се обоени, фармерките ги заменија традиционалните фустани, а радиостаниците се префрлија од хинди и персиска поп во темна патриотска музика.

„Не ни наредија Талибанците нешто да промениме, Талибанците не добија наредба да смениме нешто, но досега ние сами ја сменивме програмата затоа што не сакаме Талибанците да не принудат да се затвориме“, рече Калид Седиќи, продуцент на приватна радио станица во градот Газни На.

„Никој во оваа земја не е расположен за забава, сите ние сме во состојба на шок“, рече тој. „Не сум сигурен дали некој повеќе ќе го вклучи радиото.

За 20 години Влада поддржана од Запад, Кабул и другите градови развија живописна популарна култура со мноштво бодибилдери, енергетски пијалоци, екстравагантни фризури и џангл поп. Турските сапуници, покани и телевизиски емисии како „Авганистанска Звезда“ станаа голем хит.

Промената заостана зад постарите Талибанци, од кои многумина израснаа во верски медреси и живееја со години на конфликти и тешкотии.

„Нашата култура стана токсична, ние гледаме руско и американско влијание насекаде, дури и во храната што ја јадеме, луѓето треба да го разберат тоа и да ги направат потребните промени“, рече талибанскиот командант. „Ќе треба време, но ќе се случи.

Иако високи талибански претставници постојано повторуваат дека нивните сили треба да се однесуваат кон населението со почит и да не изрекуваат произволни казни, многумина се сомневаат во тоа или не веруваат дека можат да ги контролираат своите борци на улица.

„Нема музика во целиот град Џалалад, луѓето се плашат затоа што Талибанците тепаат луѓе“, рече Насим, поранешен службеник во источната провинција Нангархар.

Зарифулах Сахел, локален новинар во провинцијата Лагман во близина на Кабул, рече дека шефот на талибанската локална комисија за култура им рекол на државното радио и шест приватни радио станици да ги приспособат своите програми за да се усогласат со шеријатскиот закон.

Оттогаш, музичките, политичките, културните и информативните програми што не обработуваат верски прашања пресушија.

Дури и таму каде што не се издадени официјални наредби, пораката е јасна: нема повеќе слободно движење и побезбедно е да не се истакнувате.

„Се плашам дека би можел да станам цел на Талибанците ако ме видат во фармерки, маици од Западот или костум“, рече Мустафа Али Рахман, поранешен даночен службеник во провинцијата Лагман.

Поранешен активист во северниот град Мазари Шарифу рече дека се чини дека продавниците и рестораните сами одлучиле да го исклучат радиото.

„Нема предупредување за музиката, но луѓето сами ја исклучија“, рече тој.

Извор и фото: Индекс.хр