Чадот почнал да го прикрива сонцето. Ветровите завивале и топлината се зголемувала додека пламените јазици ги зафатиле дрвјата на хоризонтот. Струја немало цел ден, па Мајк Чичино мислел дека ќе оди до продавница за да земе генератор за струја. Тој се свртел од својата улица и за момент му се чинело дека неговата населба Лахаина на Хаваите станала воена зона, пишува АП.

„Кога се свртев, видов апокалипса, рече тој. „Гледам луѓе како трчаат и ги грабнуваат своите бебиња, врескаат и скокаат во автомобили.

Било околу 15:30 часот, вторник кога Чикино и неговите соседи започнаа очајна борба за живот. Имаа само моменти да ги донесат одлуките што ќе одредат дали ќе живеат или ќе умрат во трката со пламените јазици - застрашувачки, тесен временски период во една од најлошите и најсмртоносните природни катастрофи во САД во последниве години.

Немаше сирени, никој со аларми, никој да им каже што да прават: тие сами, со своите семејства и соседи, избираа дали да останат или да бегаат и каде да трчаат - низ густ чад што ги заслепил додека пламените јазици се приближувале од сите страни. Автомобили експлодирале, урнати далноводи корнеле дрвја, оган што дува низ ветрот.

Властите потврдија дека речиси 100 луѓе загинале - што го прави најсмртоносниот пожар во САД во повеќе од еден век - и очекуваат тој број да се зголеми.

„Мораме да излеземе одовде сега!

Само 10 минути пред Чичино да ја напушти својата улица, пожарникарите од Мауи издале застрашувачко предупредување. Пожарот во Лахаина избувна тоа утро, но властите соопштија дека е под контрола. Сега, велат властите, ветерот, предизвикувачкиот терен и летачкиот жар го отежнуваат предвидувањето на патеката и брзината на пожарот. Може да биде една милја подалеку, рече помошник началникот на противпожарната служба Џеф Гисеа, „но за минута или две, може да биде кај вас дома“.

Чикино влегол дома и и кажал на сопругата дека мора да одат, да избегаат.

Истрчале до автомобилот и повикале полиција, а диспечерот рекол дека го следат сообраќајот. Пристапот до главниот автопат - единствениот пат во и надвор од Лахаина - бил отсечен од барикадите што ги подигнале властите. 

Неколку блокови подалеку, Кехау Каувај рече дека ветерот бил толку силен што го откорнал покривот од куќата на нејзиниот сосед. Вели дека се чувствувало како торнадо да ја сече нејзината улица.

За неколку моменти, рече таа, небото се затемнило, денот како да се претворил во ноќ.

Каувај повеќе не можела да ги види зградите. Нешто експлодирало; звучело како огномет. Таа истрчала внатре. Не можела да размисли - само го грабнала кучето и малку облека, не знаејќи дека никогаш повеќе нема да ја види својата куќа или нешто во неа.

Околу 16 часот влегла во автомобилот да замине. Сообраќајот се одвивал многу бавно, луѓето со голи раце ги тргале дрвјата од патот. Остатоци од нив удрале во автомобилот. Се чинело дека опасноста доаѓа од сите страни.

Луѓето плачеа и врескаа

Каувај сакала да вози до улицата Фронт, но странец кој поминувал ѝ рекол да оди на другата страна. Сега сака да му се заблагодари, бидејќи можеби и го спасил животот.

Фронт Стрит бил како затвор - луѓето беа во паника, плачеа, врескаа, свиреа со рогови, вели таа.

Бил Вајланд ги грабнал компјутерот, пасошот и картичката за социјално осигурување и ги пикнал во ранецот. Тој се качилна во својот Харли Дејвидсон и возела по тротоарот.

„Можев да ја почувствувам топлината како гори во мојот грб. Прилично можев да ја почувствувам на задниот дел од мојата глава", рече Веиланд.

„Во еден момент помина покрај човек на велосипед кој бегаше од огнот. Некои ги оставија своите автомобили и избегаа пеш. Чадот беше густ и отровен, некои рекоа дека повраќале.„

„Тоа е нешто што би го виделе во хорор филм „Зона на самракот“ или слично“, рече Вајланд.

„Сите ние возиме во стапица на смртта“

Улицата била заглавена. Луѓето што седеле закочени во своите автомобили гледале во црн.

„Сите ние возиме кон стапицата на смртта“, помисли Мајк Чичино. Тој и рекол на сопругата: „Мораме да излеземе од автомобилот, да го оставиме, мора да бегаме да си го спасиме животот“.

„Зад нас, точно пред нас, насекаде гореше“, рече Чичино. Поминале неполни 15 минути откако ја напуштил куќата и мислел дека тоа е крајот. Им се јавил на мајка си, брат му, ќерка си да им каже дека ги сака.

„Тоа беше како војна“

Експлодирале цистерните со пропан од угостителското комбе.

„Тоа беше како војна“, рече Цичино. 

Автомобилите звучеа како бомби“, изјави Дони Рок. Беше темно, беше 4 часот попладне и се чувствуваше како полноќ“.

Ѕид го дели градот од океанот, а Рокс сфатил дека тој и неговите соседи се соочени со страшна одлука: да останат на запалената земја или да одат до вода. „Морето беше бурно и предавнички дури и за силните капачи, а ветрот ги правеше брановите уште поголеми“.

„Сакаш да се изгориш или да ризикуваш и да се удавиш?“, се запрашал. Тој го прескокнал ѕидот. Така направија и десетици други, меѓу кои и Мајк Чикин и неговата сопруга.

„Луѓето ќе умрат“

„Немаше предупредување. Апсолутно немаше“, рече Лин Робинсон. „Никој не дојде. Не видовме пожарникарско возило или некој.

Таа излегла од станот во близина на улицата Фронт околу 4:30 часот. Околу една милја подалеку, момчето на Лејн Виере застанало до нејзината куќа и рекол дека видел оган како доаѓа кон нив.

„Тој директно ми рече: „Луѓето ќе умрат во овој град, мора да излезеш“, се сеќава таа. Така и таа направила.

Ен Лендон разговарала со другите во нејзиниот станбен комплекс. Таа рече дека почувствувала ненадејна експлозија на топол воздух кој сигурно бил над 100 степени. Истрчала во својот стан и ги грабнала чантата и кучето.

„Време е да излеземе! Ајде да излеземе надвор!“ им викала на соседите додека трчала кон својот автомобил.

Таа веќе ја спакувала торбата но не знаела каде да оди. Застанала и прашала полицаец, кој не знаел што да и каже, освен да и посака среќа.

Многу други останаа заробени на плажата.

Мајк Чичино и неговата сопруга ги соблекле кошулите, ги потопиле во вода и се обиделе да ги покријат лицата. Чичино се качил на ѕидот. Ги видел телата на починатите како лежат до ѕидот. „Помогнете ми“, врескале луѓето. „Постарите лица и лицата со попреченост не можеа сами да го преминат ѕидот. Некои беа тешко изгорени“.  Чичино ги подигнал најдобро што можел. Трчаше додека не повратил од чадот, со очи речиси затворени.

Следните пет-шест часа живееле во вода.Кога огнот пристигнал до самиот ѕид, Чичино и другите нуркале за да ги избегнат пламените јазици.

Американската крајбрежна стража првпат беше известена за пожарите кога командниот центар за пребарување и спасување во Хонолулу прими извештаи за луѓе во водата во близина на Лахаина во 17:45 часот, рече капетан Аја Киркси, командант на секторот за крајбрежна стража Хонолулу.

Бродовите беа тешко забележливи поради чадот, но Чичино и другите користле мобилни телефони за да ги запалат светлата, што ги поттикна пловилата да спасат некои, главно деца. На крајот дошле противпожарни возила и ги извлекле низ пламенот.