Universal HIGH INCOME via checks issued by the Federal government is the best way to deal with unemployment caused by AI.

AI/robotics will produce goods & services far in excess of the increase in the money supply, so there will not be inflation.

— Elon Musk (@elonmusk) April 17, 2026

Илон Маск во објава на X оцени дека „универзален висок приход“ исплаќан преку чекови од федералната влада е најдобриот одговор на невработеноста што би можела да ја предизвика вештачката интелигенција. Во истата објава тој тврди и дека AI и роботиката ќе произведуваат стоки и услуги во обем што ќе го надмине растот на паричната маса, па според него, тоа не би довело до инфлација.

Станува збор за теза што добива внимание во време кога сѐ повеќе меѓународни институции предупредуваат дека AI силно ќе влијае врз пазарот на трудот. ММФ претходно оцени дека во напредните економии околу 60 отсто од работните места би можеле да бидат погодени од AI, додека Светскиот економски форум наведува дека 40 отсто од работодавачите очекуваат намалување на бројот на вработени таму каде што автоматизацијата може да преземе задачи.

Поддржувачите на ваков модел би рекле дека тој може да обезбеди финансиска сигурност за луѓето во период на технолошки потреси и да овозможи мирна транзиција кон нов економски поредок. Но, критичарите предупредуваат дека ваквата идеја отвора и многу подлабоки дилеми. Една од нив е прашањето на слободната волја и личната независност: ако егзистенцијата на човекот зависи од централизирана исплата, тогаш се поставува прашањето под кои услови таа би се добивала, кој би ги поставувал тие правила и дали некој би можел да биде исклучен поради административна одлука, непочитување на одредени правила или поради политички и општествени несогласувања.

Дополнителна дилема е и економската. Иако AI има потенцијал да ја подигне продуктивноста, ОЕЦД наведува дека ефектите врз вкупната продуктивност сѐ уште не се јасно видливи во статистиката, а ММФ предупредува дека AI може да ја зголеми нееднаквоста ако најголемиот дел од добивките завршат кај сопствениците на капиталот.

Така, објавата на Маск не е само предлог за економска политика, туку и најава за поширока дебата: дали идното општество ќе понуди поголема сигурност за граѓаните или ќе создаде систем во кој финансиската стабилност ќе биде врзана за сѐ построги услови, контрола и зависност од институциите.