И покрај некои шпекулации за руската загуба на окупираната област Херсон во Украина, сè уште е рано да се предвиди кога и како претседателот Владимир Путин ќе ја предаде власта - дали тоа ќе биде преку соборување или пензионирање, или едноставно ќе умре на функцијата.

Сепак, веќе можеме да видиме некои процеси кои би можеле да го обликуваат и поттикнат неговото заминување. Освен тоа, дури и да остане на власт, Путин никогаш нема да ја исполни сликата што ја создаде за себе, пишува за Си-Ен-Ен Марк Галеоти, почесен професор на Универзитетскиот колеџ во Лондон и автор на неколку книги за руската историја.

Одамна е познато дека Путин страда од проблеми со грбот

Особено во првите месеци од војната многу се шпекулираше за неговото здравје. Се тврди дека има сè, од рак до Паркинсонова болест. Голем дел од шпекулациите стивнаа, особено откако се чини дека Путин се ослободи од надуениот изглед и чудните грчеви за кои се сметаше дека се доказ за болест.

Не беше изненадувачки што привлече толкав интерес, нудејќи нешто како деус екс-машина за западните влади желни за брзо решавање на конфликтот.

Сепак, според американските разузнавачи кои го проучувале ова прашање, додека Путин можеби има тековни здравствени проблеми - одамна е познато дека тој страда од проблеми со грбот, па дури и може да страда од состојба која го компромитира неговиот имунолошки систем, што ги објаснува екстремните мерки за заштита од ковид-19 - нема знаци дека нешто може да доведе до негова непосредна смрт или трајна онеспособеност.

Нема премногу шанси за државен удар во Русија

Сепак, тој има 70 години и неговото здравје навистина стана егзистенцијално прашање за системот. На крајот на краиштата, иако рускиот Устав предвидува што ќе се случи ако Путин умре на функцијата - премиерот станува привремен претседател до одржување на предвремените избори - нема одредба во случај тој да биде трајно неспособен, ниту пак има потпретседател кој би можел да го замени.

Токму таква политичка криза може да генерира конфликти во елитата и која може да го урне овој режим.

На крајот на краиштата, досега шансите за државен удар се минимални Путин да биде соборен со протести на улиците. Бројни безбедносни сили се одржуваат меѓусебно во рамнотежа. На пример, во Москва има воен гарнизон, специјална дивизија на Националната гарда и полкот на Кремљ, сите подредени на различни синџири на команда. Федералната служба за безбедност ги надгледува сите три единици, а Федералната служба за заштита ја надгледува службата за безбедност.

Се чини дека е тешко да се собори сè додека Путин може да ги контролира шефовите на овие таканаречени „министерства за моќ“ и тие управуваат со лојалноста на нивните услуги. Сепак, иако се чини дека тој има цврста контрола, неговиот систем станува сè по кревок, губејќи ресурси кои во минатото обезбедувале соодветен одговор на неочекуваните предизвици.

Станува збор за финансиски средства. Како што санкциите стануваат построги и трошоците за војната ескалираат, парите се трошат. Речиси една третина од буџетот за 2023 година (повеќе од девет трилиони од вкупно 29 трилиони рубљи) ќе оди за одбрана и безбедност. Ова остава пропорционално помалку за поддршка на регионалните буџети и одржување на клучните индустрии.

Националната гарда е десеткувана од борбите во Украина

Но, тоа значи и ослабен легитимитет и добра волја на безбедносните служби и локалните елити. Рејтингот на Путин отсекогаш бил вештачки висок, имајќи предвид дека тој нема значајна опозиција со која да се натпреварува, но сепак паѓа.

Националната гарда, клучна сила задолжена да ги контролира уличните протести, е десеткувана во борбите во Украина. Членовите на Националната гарда се исто така бесни поради тоа што се користат како топовско месо во војна за која славната полиција за безредијата не била ниту обучена, ниту опремена.

Иако негодувањето во елитата е внимателно премолчено, тоа е очигледно. Исто како што направи за време на пандемијата „Ковид-19“, Путин ја префрла тешката и непопуларна работа за подигање „волонтерски баталјони“ и одржување на воена економија на неговите регионални градоначалници и гувернери. Додека некои, како гувернерот на Санкт Петербург Александар Беглов, го искористија ова како можност да му се заблагодарат на Путин, многу други се тивко згрозени.

Сето ова придонесува за уште потешко да се предвиди иднината на Путин и неговиот режим. Дури и кревките и стагнантни режими можат да се одржат долго време. Империјална Русија веројатно била мртва уште во 1911 година, кога реформистичкиот премиер Петер Столипин бил убиен, но сепак издржала три години катастрофа од Првата светска војна пред да се распадне во 1917 година.