Клеветници, лажговци, лицемери. Во моментов тоа се најомилените зборови на унгарскиот министер за надворешни работи Петер Сијарто. Тој ги обвинува половина од европските влади дека не ја зборуваат вистината за бегалската криза.

А погодените реагираат навремено. Министерот за надворешни работи на Романија, Богдан Ауреску ја нарече владата во Будимпешта „аутизам“. Хрватска соопшти дека премиерот Виктор Орбан ја подгрева хистеријата во Будимпешта. Српскиот министер за надворешни работи, Ивица Дачиќ громогласно објави дека неговата земја е под закана да се претвори во „концентрационен логор“ поради затворањето на границите од страна на Унгарија и Хрватска.

Кон стандардниот репертоар сега спаѓаат и други меѓусебни обвинувања во фашизмот. Политичкиот тон во Централна и Југоисточна Европа ретко е софистициран, но бегалската криза доведе според набљудувачите до вистинска вербална војна во регионот, пишува во својата анализа „Der Spiegel“. „Нашиот министер за надворешни работи Петер Сијарто навистина се изразува грубо, тоа нема никаква врска со дипломатијата“, вели политикологот Атила Тибор Наѓи од седиштето во Будимпешта „Méltányosság Institute“. Српскиот аналитичар Јелена Милиќ која се наоѓа во Белград, во Центарот за евроатлански студии (CEAS) и препорачува на својата влада да се изјаснува „повнимателно“, бидејќи во спротивно Србија ги ризикува планираниот за крајот на годината почеток на преговорите за пристапување кон ЕУ.

Вербалното непријателство во Централна и Југоисточна Европа е израз на нова ледена доба на овдешните држави во нивните добрососедски односи. И тоа е речиси деценија по проширувањето на ЕУ и бројните обиди за билатерална и мултилатерална соработка во регионот да се стави на една постојана, сигурна основа. Но сега станува брутално јасно колку брзо врските на соработка и добрососедските односи можат да се распаднат во случај на криза.

Србија и Македонија протестираат некое време против унгарската ограда на границата со Србија. И Хрватска и Романија веќе ја осудуваат оградата на нивните гранични делови што Унгарците почнаа да ги градат неодамна. Будимпешта од своја страна ги обвинува земјите долж патот на бегалците низ Балканот - Грција, Македонија, Србија и од Хрватска дека само ги пропуштаат бегалците. Сите тие заедно се жалат на Грција дека таа не ги штити надворешните граници на ЕУ, како и на германската канцеларка за тоа што ги „поканила“ бегалците.

Комуникација помеѓу себе очигледно тие не водат, барем такви се и поплаките од Унгарија во Македонија. Да не зборуваме за поранешните божем одлични модели на соработка, како на пример редовните заеднички унгарско-романски меѓувладини седници.

Целосното затворање на унгарско-српската граница во почетокот на минатата недела доведе до конфликт помеѓу Хрватска, Србија и Словенија - бидејќи владата во Загреб ги затвори речиси сите гранични премини со Србија, а за иритација на Словенија почна да зборува за бегалски коридор до Австрија.

Унгарија вербално ја нападна Хрватска, бидејќи земјата не ги пушта бегалците без регистрација и без консултација до хрватско-унгарската граница. Што од своја страна не ја спречува Будимпешта за извршување на истата пракса, но во насока на Австрија.

„За сите земји во Источна Европа бегалците се жежок компир, никој не ги сака кај себе“, вели политикологот Атила Тибор Наѓи. Кон ова треба да се додаде дека бегалската криза веќе предизвикува големи проблеми и на паневропската соработка. „Резултатот е дека земјите од Источна Европа почнуваат да водат една постојано националистичка и класифицирана политика само од своите сопствени интереси“.

Политикологот од Букурешт, Кристијан Парвулеску смета дека некое време во Источна Европа изби „времето на националниот егоизам“, нешто што сега, за време на бегалската криза, е особено видливо. „На позадината на финансиската криза од 2008 година еврокризата и недостатокот на конзистентност на паневропската политика, но во Источна Европа почнуваат да избувнуваат антиевропски, расистички и ксенофобични трендови“, вели Парвулеску. „Меѓу примерите се екстремно десничарската партија „Јобик“ во Унгарија, радикализацијата на унгарската владејачка партија „Фидес“, преземањето на реториката на екстремно десничарската „Голема Романија“ од етаблирани романски партии или на изборните победи на националистички и антиевропски сили во Србија и Полска“.

Дали сега Источна Европа не е погодена со џиновски чекори назад кон деведесеттите години, кога распадот на Југославија доведе до неколку војни и долгогодишни дипломатски оддалечувања на одделни земји?

Политичкиот аналитичар Јелена Милиќ смета дека регионот е далеку од таквите конфликти, но е „многу загрижувачки“ како Европската унија треба да ја презентира Централна и Југоисточна Европа.

Но барем во однос на Брисел владите се едногласни. Словачкиот премиер Роберт Фицо пример ја обвинува ЕУ дека со својата политика во однос на бегалците ја направила Европа опасно место, бидејќи можат да емигрираат стотици терористи.

Неговиот колега во Будимпешта Орбан е убеден дека ЕУ се стреми да ги укине земјите во Европа. А романскиот државен председател Клаус Јоханис ја отфрла предвидената квота за бегалци за земјата, бидејќи на тој начин имало опасност од создавање на „нови и нови социјални случаи“. Значи сите тие најмалку имаат еден заеднички непријател - и тој неочекувано за многумина е ЕУ.

ИЗВОР: Инвеститор.бг (Обработка на анализа од  „Der Spiegel“)