За време на граѓанската војна балансот на силите во Сирија постојано се менуваше, а картата на териториите контролирана од различни групи, одамна личи на изпокасано ќебе без јасна линија на фронтот. Во моментов силите на Башар Асад и неговите сојузници од Хезболах водат борба со најразлични групи и исламистичките бунтовници.

На другата страна војуваат сите против „Исламска држава“ која е раширена на над половина од земјата.

Уште една страна има во конфликтот - Курдите, кои фактички создадоа автономна држава во северниот дел на земјата. „Газета.ру“ објаснува за односот на силите на различните страни во конфликтот.

Сириската армија и нејзините сојузници

Во март 2011 година во сирискиот град Дера го напишаа на ѕид антивладиниот слоган. Полицијата ги приведе, потоа ги претепа во распон. Како одговор на тоа локални жители ги нападнаа владините институции. Власта одговори со пукање против демонстрантите. Трагедијата заврши со десетици жртви.

Со тоа започна и катастрофата на режимот на Башар ал Асад и проширувањето на протестите низ цела Сирија.

Побегнатите генерали во Турција од сириската армија создадоа слободна сириска армија - тоа ги стави на почетокот на граѓанската војна, во која се проценува дека загинале над 200 000 луѓе и околу 10 милиони луѓе станале бегалци.

Војната во Сирија е тесно поврзана со етно-религиозните прашања. Претседателот Башар Асад е од владејачките алауити кои се разгранува на шиитскиот ислам. Во почетокот на војната алауитите се околу 10% од населението на земјата. Мнозинството Сиријци - речиси 75% - се сунити.

Во моментов Асад контролира околу 17% од територијата на Сирија, главно крајбрежните, густо населените западни делови на земјата. Таму живеат компактно алауити. Владините трупи го држат фронтот по линија што минува низ Дамаск, Хомс, Алепо до Латакија.

Деловите на лоалистите се состојат од копнена армија, морнарица, воздухопловни сили, сили за воздушна одбрана и неколку паравоени формации.

Копнената армија е намалена за 150 000 војници, а други 60 000 борци служат во гардата. Неколку десетици илјади борци ги имаат алауитската полиција и сојузниците на Асад од либанската шиитска група Хезболах. Уште околу 50 000 е бројот на курдските парамилитарци. Сите тие се послабо вооружени од сириската армија.

Вооружените сили на Сирија се вооружени главно со советска техника - во почетокот на војната имала околу 4.700 тенкови (Т-55, Т-72), 3 000 артилериски орудија, до 4000 БМП и БТР.

Противниците, главно радикалните исламисти од „Исламската држава“ и фронтот „Ан Нусра“, која е огранок на „Ал Каеда“, им помогаат на владините трупи на повеќето фронтови. Тешкотија за лоалистите претставува и самиот карактер на герилската војна, која се одржува од сунитското мнозинство.

„Дамаск потпаѓа во отворен ќор-сокак. Асад нема никакви шанси за победа без силна странска помош „не само со оружје и муниција, туку и со војска“, објаснува воениот експерт Александар Храмчишин.

Економијата на Сирија е одамна урната. Во текот на војната сите големи нафтени полиња во Дамаск , индустриските синџири во земјата се расцепкани и властите опстануваат во голема мера благодарение на надворешната помош од Иран, Русија, Кина и Северна Кореја. Хуманитарна помош праќаат и Ирак, Алжир и Венецуела.

Исламска држава

„Исламска држава“, која првично се викаше „Исламска држава во Ирак и Левант“, беше дел од „Ал Каеда“ и денес контролира огромен дел од Сирија и значителен дел од Ирак. Главен град на оваа квазидржава и најмногу страшна терористичка група од сите кои постоеле досега се наоѓа во сирискиот град Рака.

Според критичарите на американската политика во регионот на појавата на „Исламска држава“ е реакција на американската кампања во Ирак - тогаш групата се нарекуваше „Ал Каеда во Ирак“, чиј лидер Абу Мусаб ас Заркави се заколна во верност пред Бин Ладен. Зарзауи беше ликвидиран во средината на првата деценија на 21 век, но веќе се појавуваа нова генерација исламистички лидери. Еден од нив е и од самопрогласениот за калифот Абу Бакр ал Багдади, лидер на „Исламска држава“.

За време на Арапската пролет групата го искористи хаосот во Сирија и ги зафати источните провинции. За време на војната таа конечно се дистанцира од „Ал Каеда“.

Тогаш „Исламска држава“ зазеде значаен дел од Ирак. „Исламска држава“ имаше зајакнување сериозно за сметка на поранешните офицери на Садам Хусеин, главно сунити, кои се покажаа непотребни на новата власт.

Тренирана од американски инструктори, армијата на Ирак е оган пред бранот на бунтовниците од „Исламска држава“ и буквално се распадна во 2014 година, предавајќи им на „Исламска држава“ град по град.

Во 2014 година „Исламска држава во Ирак и Левант“ го скрати името со „Исламска држава“. Групата е наречена териториите на калифат.

„Ал Каеда“ беше исламистичка група, која војуваше за соборување на секуларните режими од муслиманските востаници. „Исламска држава“ има порадикални задачи - создавање главно во муслиманскиот свет на „прочистена од нечистотии“ сунитска исламска држава со најмногу радикалната во светот фирма на шеријатот со егзекуции и телесни казни. Се претендира за глобален калифат од Персискиот залив до источниот Медитеран.

Затоа групата води војна со целиот свет и дури со поранешните соборци од „Ал Каеда“.

Се води поактивна агитација во целиот свет - десетици илјади странци од целиот свет се врбуваат од приврзаници на калифатот, главно преку интернет. Се шират жестоки клипови со терористички акти, егзекуции и пропаганда, и се привлекуваат приврзаниците.

„Исламска држава“ дури пушти сопствена валута - златен динар, сребрен Дирхам и меден филс.

Податоците за бројот на екстремистичката организација според различните проценки варираат - од 20 000 до над 100 000 луѓе. Тие имаат тешко вооружување, превземено од магацините на ирачката и сириската армија, а го користат цивили, опремени со митралези и минофрлачи.

Опозицијата на Асад: светот на исламистички крила

Главната борбена сила на сириската опозиција е „Слободната сириска армија“. Таа е основана во 2011 година. Во нејзиниата основа дезертирале офицери од сириската армија. Целта им е уништување на системот и режимот на Асад.

Набргу по основањето организацијата се обедини со движењето на слободните офицери. Медиумите објавија дека речиси 90% од армијата се сунити, а мал дел - алауити. Се проценува дека околу 15% од армијата се Курди.

Слободната сириска армија си постави за цел да биде примарно воено крило на сириската опозиција. Во почетокот на летото бројноста и се проценуваше на 45 000 до 60 000 војници. Според податоци од медиумите тие се вооружени со автомати АК-47, митралези Дегтарев и РПГ-7.

Слободната сириска армија особено страда од недостаток на поддршка од воздух, поради што не може целосно да се спротистави на владините трупи. Според некои податоци опозиционерите имаат и други видови вооружување - пушки М-16, војнички универзални пушки и др. Од некои клипови пак се гледа дека тие располагаат и со тешка опрема, преземена од владините трупи.

Слободната сириска армија ја смета „Исламска држава“ за свој непријател.

Медиумите објавија и висока бројност на т.н. „Исламски фронт“ - 45 000 луѓе. Тој е составен од седум исламистички групи во ноември 2013 година. Целта на фронтот е соборување на режимот на Асад и изградба на исламски ориентирана држава.

Друг играч во регионот е радикалната салафитска група „Джебхат ан Нусра“ или „Фронт на победата“ поврзана со Ал Каеда. Групата врши терористички акти и ја напаѓа армијата на Асад со цел да изгради сириски емират и да ја прочисти Сирија од алауити и христијани. Според различни податоци бројноста на групата е од 6 до 10 илјади луѓе. Фронтот војува не само со лоалистите, туку и со „Исламска држава“.

Обработка од „газета ру“