Вадим Красиков, кој во Германија стана познат како убиецот на Тиергартен, е првиот кој излезе од авионот по слетувањето во Москва, а рускиот претседател Владимир Путин го прегрна. Тој беше на списокот на руски државјани осудени на различни затворски казни за злосторства на Запад кои беа ослободени во оваа најнова размена на затвореници, пишува ДВ.

Красиков ја отслужи казната во германски затвор - и тој е посебен случај. Затоа што едно е да имаш шпиони, предавници, двојни агенти или економски криминалци, кои во минатото постојано биле разменувани меѓу Москва и Западот. За разлика од нив, Красиков е убиец кој е осуден на доживотен затвор во Германија.

Претседателот Владимир Путин лично неколку пати јасно стави до знаење дека Кремљ е заинтересиран за негово враќање во Русија. Во интервјуто со американскиот новинар Такер Карлсон на почетокот на февруари 2024 година, Путин зборуваше за човек кој „од патриотски убедувања елиминираше бандит во европска престолнина“.

Еден месец подоцна, Путин на прес-конференција по руските претседателски избори изјави дека е подготвен да го размени дисидентот Алексеј Навални, кој подоцна почина во руски затвор, за „одредени луѓе кои се во затвор во западните земји“. Путин зборуваше во множина, но очигледно мислеше на Вадим Красиков. Кој е тој човек?

Убиство во Тиергартен среде Берлин

Красиков го изврши убиството на 23 август 2019 година среде Берлин - во паркот Тиергартен. Негова жртва беше поранешниот командант на чеченската пешадија, грузискиот државјанин Зелимкан Чангошвили. Русија претходно издаде налог за негово апсење под обвинение за тероризам, по што Чангошвили отпатува во Германија.

Среде бел ден, пред многу луѓе, човек на велосипед му пришол на Чеченецот одзади, извадил пиштол со пригушувач и го застрелал три пати. Сведоците успеале да го спречат убиецот да избега. Тие на полицијата и покажале човек кој го фрлил својот велосипед во вода во блиските грмушки на брегот на реката, се пресоблекол и ја симнал периката. При апсењето му е одземен рускиот пасош на име Вадим Соколов со шенген виза издадена од француската амбасада во Русија, како и пиштол во кој сепак имало девет од 15-те куршуми.

Тешка истрага, долго судење, јасна пресуда

Германските инспектори сосема случајно го откриле вистинскиот идентитет на убиецот. Имено, архивата на Интерпол содржела фотографија која руските власти ја дале во 2014 година, кога побарале помош од своите странски колеги за пронаоѓање на Вадим Красиков. Во тоа време тој беше осомничен за убиство на бизнисмен во Русија. Оваа фотографија беше првото парче од мозаикот и овозможи да се разјасни целиот случај.

Во меѓувреме, се покажа дека пред атентатот на Чангошвили во Берлин, во регистарот на руски пасоши или на списоците на Федералната даночна служба на Русија немало лице по име Соколов. Името се појави во двете бази на податоци само неколку недели пред убиството во Берлин. Според сведоците, само тајните служби можат да создадат таков аватар.

Судењето на Вадим Красиков започна на 7 октомври 2020 година во Берлин и траеше 14 месеци. Казната беше доживотен затвор и беше изречена на 15 декември 2021 година. Судот утврди дека е докажано дека Красиков го убил Зелимкан Чангошвили по наредба на руските власти.

Красиков станува баран кандидат за размена

По изрекувањето на пресудата, сојузната министерка за надворешни работи Аналена Баербок рече: „Ова убиство во име на државата, како што утврди судот, претставува сериозно кршење на германскиот закон и германскиот суверенитет“. Во овој контекст, сојузната влада прогласи двајца дипломати од руската амбасада во Германија за непожелни лица.

Но, само шест месеци по објавувањето на пресудата, во јули 2022 година, во американските медиуми се појави информација дека Русија бара Красиков да биде ставен на листата за размена на американски државјани затворени во Русија. Во тоа време, тоа беше кошаркарката Бритни Гринер, која подоцна беше разменета за рускиот државјанин Виктор Бут, кој служеше затворска казна во САД за трговија со оружје.

Името на Вадим Красиков се споменуваше и во врска со обидите да се извади од затвор рускиот дисидент Алексеј Навални. „Навални требаше да биде ослободен за неколку дена бидејќи постигнавме договор за негова размена. Меѓутоа, на почетокот на февруари на Путин му беше понудено да го размени офицерот на ФСБ Вадим Красиков, кој издржува затворска казна во Берлин за убиство, за двајца американски државјани и Алексеј Навални“, рече Марија Певчих од Антикорупциската фондација на Навални (ФБК) веднаш по смртта на критичарот на Кремљ.

Одлучна промена во германското кривично право

За многумина во Германија, приказната за можната размена на Красиков за затвореник во Русија изгледаше како чиста фантазија, токму затоа што не се работи за шпион или предавник, туку за убиец чија вина е докажана. Дополнително, пресудата на германскиот суд не предвидуваше можност за предвремено ослободување поради особено сериозната природа на кривичното дело.

Меѓутоа, Федералниот законик за кривична постапка (StPO) на Сојузна Република Германија сега предвидува можност за ослободување од затвор на криминалец осуден од германски суд, без оглед на кривичното дело и висината на казната.