Акциите на германската компанија „Volkswagen“ продолжија да поевтинуваат втор ден по избувнувањето на огромниот скандал, кој ги чини загуба од речиси 25 милијарди евра од капитализација на најголемиот светски производител на автомобили.

Признанието дека лажеле во САД за штетните гасови што се испуштаат од моторите предизвика кривична истрага и им се заканува парична казна до 18 милијарди долари. Не е исклучено да следат колективни судски постапки за уште неколку милијарди долари од еколозите, акционери и клиенти кои се сметаат за заведени.

Истрага започна и во Јужна Кореја за 4-5 илјади возила, а францускиот министер за финансии во вторникот повика истото да биде направено и во целата Европска унија.

„Треба да е на европско ниво. Ние сме на европскиот пазар со европски правила кои треба да се почитуваат. Токму такви правила биле прекршени во САД“, изјавил тој за француското радио „Europe 1“. Швајцарија ќе проверува дали дизел автомобилите, поради кои избувна скандалот во Америка, се продавале и во земјата.

Европската комисија во понеделникот изјавила дека е во врска со компанијата и американските регулатори, но дека е премногу рано да се коментира дали во Европа се потребни било какви конкретни мерки за контрола и дали проблемот влијае и на автомобилите за европскиот пазар. „Претпоставената ситуацијата е многу сериозна“, изјавил портпаролот на Еврокомисијата.

Расте и притисокот за оставка на главниот извршен директор Мартин Винтеркорн. Токму тој ја освои битка со долгогодишниот претседател Фердинанд, но во средата кризата се дискутира од посебна комисија, а во петок претстои борд на директори, на кој треба да се одлучи дали ќе се продолжи неговиот договор до 2018г.

Во понеделникот акциите на „Volkswagen“ пропадната во Франкфурт со 18,6%, а во еден момент девалвацијата им се приближи на 23%. Капитализацијата на компанијата се намали од 77.3 милијарди евра на 62.9 милијарди евра. Денеска трендот продолжи, иако со забавено темпо - во утрото тргувањето поевтини со над 6%.

Регулаторите во САД велат дека компанијата ги лажела повеќе од една година за штетните емисии на речиси половина милион возила, продадени на американскиот пазар по 2008г., Како и отстапувањата во некои индикатори кои достигнале 40 пати. Сепак автомобилите не се опасни за здравјето и може да се возат и продаваат.

Според „ЕРА“ од „Volkswagen“ инсталирале софтверски алгоритам кој детектира „кога автомобилот е подложен на текст за емисиите и вклучува целосна моќ и контрола за овие емисии само за време на проверката“. Ефикасноста на уредите на возилото за намалување на емисиите „е слаба при нормално возење“. Според законот „Clean Air Act“, предметниот софтвер има статус на „defeat device“.

Од 2007г. наваму Винтеркорн е одговорен за истражување и развој, како и за брендот „Volkswagen“. „Тој или знаел за случувањата во САД, или тоа не му било соопштено. Во првиот случај треба да си поднесе оставка веднаш. При вториот треба да се одговори зошто толку масовно прекршување не е пријавено во водство, по што работите сепак ќе забележат“, коментирал за „Ројтерс“ Арнд Елингхорст, аналитичар од „Evercore ISI“.

Од американската Агенција за заштита на животната средина (EPA) велат дека ќе ја прошират истрагата и врз други автопроизводители. Засега од водечките германски конкуренти во секторот - „BMW“ и „Daimler“, велат дека она што се случило не ги засега.

Акциите во европскиот автомобилски сектор во вторникот беа поевтини за 4% поради загриженоста на инвеститорите дека претстои заострување на режимот за тестирање на нивните производи. Во Јужна Кореја властите најавија дека може да ги повлечат сите сомнителни автомобили на „Volkswagen“ и да ја прошират проверката за сите германски дизел автомобили.

Начинот на кој компаниите ги тестираат своите автомобили, одамна е предмет на критики од екологистите во целиот свет. Според нив производителите ги користат дупките во регулациите за да манипулираат со податоците за економичноста и штетните гасови од автомобилите. Скандалот со „Volkswagen“ ќе го зголеми притисокот над регулаторите за да го затегнат режимот и да го направат уште потешок пазарот за дизел автомобили во САД.

„Секако дека сме загрижени од тоа дека страда заслужено прекрасната репутација на германската автомобилска индустрија, а особено онаа на „Фолкскваген“, изјавил заменик-канцеларот и министер за економија Зигмар Габриел. Кризата беше дискутирана во понеделникот меѓу Винтеркорн и министерот за транспорт. „Тоа е неввозможна катастрофа“, коментирал Фердинанд Дуденхаофер, раководител на Центарот за автомобилски истражувања на Универзитетот во Дуисбург-Есен.

Инго Шпих, фонд менаџер во „Union Investment“ и акционер во „Volkswagen“, смета дека кризата ќе излезе од истрагата на модели „Jetta“, „Beetle“, „Golf“ и „Passat“ плус „Audi A3“ и ќе влијае на целиот производен спектар на компанијата - од „Seat“ и „Skoda“ до луксузните „Bentley“ и „Lamborghini“. „Пазарот смета дека не станува збор само за САД. Треба да признаеме дека од овие факти се гледа огромна загуба на доверба во раководството. Ова е главното прашање“, изјавил тој за „Ројтерс“.

Агенција „Фич“ предупреди дека случувањата може да доведат до намалување на кредитниот рејтинг на „Volkswagen“.