Инженерот Валериј Семонов, кој работи во поранешната нуклеарна централа во Чернобил, рече дека се обидувал да најде гориво за да го одржи генераторот да работи.

Поранешната нуклеарна централа во Чернобил во северна Украина беше преземена од руските сили на првиот ден од инвазијата. Сега е повторно под контрола на Украина. Јогита Лимаје од Би-Би-Си е меѓу првите новинари кои погледнале внатре откако Русите си заминале.

Попладнето на 24 февруари, руските сили го опколија Чернобил со тенкови и оклопни возила, влегувајќи во Украина од белоруската граница, на само околу 16 километри (10 милји).

Околу 170 украински национални гарди кои ја обезбедуваа фабриката беа одведени во подрумот и таму беа заробени. Потоа руски војници ги пребарале просториите за оружје и експлозиви.

Инженерите, надзорниците и другиот технички персонал добија дозвола да продолжат со работа. Во следните два дена беа донесени екипи на руската агенција за атомска енергија Росатом.

Персоналот на Чернобил сакаше да ја задржи контролата врз одржувањето на централата. Тоа не е работна електрана, но радиоактивен отпад се складира на местото на најголемата нуклеарна катастрофа во светот. Милијарди долари се потрошени од несреќата во 1986 година за да се исчисти и да се спречи дополнителна контаминација. Доколку условите на локацијата не се следат правилно, постои голем ризик од ослободување на нуклеарен материјал.

„Тие сакаа да знаат како се управува со објектот. Сакаа информации за сите процедури, документи и операции. Бев исплашен бидејќи испрашувањето беше постојано, а понекогаш и насилно“, рече Олександр Лобада, надзорник за радијациона безбедност во станицата.

Олександр Лобада вели дека Русите кои го зазеле Чернобил сакале целосни детали за тоа како се управувал.

На горниот кат од главната зграда на електраната се клучните простории од каде се контролира локацијата, сместени од двете страни на долг, тесен премин. Некои од собите беа заклучени. Кога Русите не ги нашле клучевите, провалиле во собите, отсекувајќи го делот од вратата во кој била вградена бравата.

„Моравме постојано да преговараме со нив и да се трудиме да не ги навредиме, така што тие дозволија нашиот персонал да управува со објектот“, рече инженерот Валериј Семонов.

Кога напојувањето на станицата беше исклучено три дена, Валериј рече дека се обидувал да најде гориво за да работи генераторот, па дури и прибегнал да украде дел од Русите.

„Да ја изгубевме моќта, можеше да биде катастрофално“, објасни Олександр. „Можеше да се ослободи радиоактивен материјал. Размерите на тоа, можете добро да ги замислите. Не се плашев за мојот живот. Бев исплашен што ќе се случи ако не бев таму и ја надгледував фабриката - трагедија за човештвото“.

Областа зад фабриката наречена „Црвена шума“ е едно од најрадиактивните места на земјата. Снимките од дрон објавени од украинската војска покажуваат дека руски војници ископале ровови, па дури и останале таму. Ова за Би-Би-Си го потврдија и претставници на станицата.

Тоа е доказ за тоа колку малку војниците знаеле за нуклеарната безбедност.

Енергоатом, украинската државна агенција за нуклеарна енергија, соопшти дека руските војници биле изложени на „значителни дози“ на радијација.

Дозиметрист го мери нивото на радијација околу рововите ископани од руската војска во област со високо ниво на радијација, наречена Црвена шума

Извор и фото: BBC