На самитот во Брисел лидерите на земјите членки на ЕУ постигнаа договор за врвните позиции во европските институции - за претседател на Европската комисија (ЕК) ја предложија актуелната претседателка Урсула фон дер Лајен, за претседател на Европскиот совет (ЕК) за мандат од две и пол години поранешниот португалски премиер Антонио Коста, и Каја Калас како висок претставник за надворешна и безбедносна политика.

Има континуитет и новина

Јелица Миниќ, членка на Европското движење во Србија, за српски весник вели дека има континуитет - фон дер Лајен, но и новина - кандидатурата на Коста и Калас.

„Она што е ново, а не се појави толку многу во јавноста, е кандидатурата на поранешниот премиер на Португалија, Антонио Коста за претседател на Европскиот совет. Станува збор за вест што претставува своевидно изненадување, додека за Каја Калас, премиерката на Естонија, многу се шпекулира во европските медиуми. Значи, имаме човек на континуитет и двајца нови луѓе кои немаат такво искуство на меѓународна сцена“, вели Миниќ.

Таа додава дека и изборот на новиот генерален секретар на НАТО, Марк Руте, треба да се стави во овој контекст пошироко.

„Што е исто така ново и исто така дојде од премиерската функција. Имаме нови луѓе на многу важни позиции за целата ЕУ бидејќи односите и позициите на ЕУ во НАТО се активираа со војната во Украина и зајакнувањето на одбранбената воена димензија во ЕУ. Тоа е интересна четворка која ќе води три европски и една евроатлантска институција“, забележува Миниќ.

Како што вели, може да се очекува дека ќе има некои новини „во стил“, но не треба да има некои поголеми промени во генералната политика.

„Можеме да очекуваме зајакнување на проукраинската политика во рамките на ЕУ со Каја Калас на чело и можеме да очекуваме зголемен притисок врз Израел барем да стави крај на конфликтите за тие да не ескалираат и практично да го погодат дури и ЕУ“, нагласува Миниќ.

Демонстрација на злоба

Кандидатите за трите позиции ги поддржаа 25 од вкупно 27 европски лидери. Италијанскиот премиер Џорџо Мелони гласаше против Коста и Каја Калас и се воздржа од гласање за Фон дер Лајен, додека унгарскиот премиер Виктор Орбан гласаше против Фон дер Лајен, воздржан од Калас, додека гласаше за Коста.

Како што вели Миниќ, може да се каже дека Мелони и Орбан претходно биле многу блиски, дека нивните очекувања биле дека ќе имаат поголема улога во изборот на лидери во ЕУ, дека Италија сигурно ќе добие некои многу важни позиции во Европската комисија, некои дирекции и дека едноставно нема да бидат игнорирани.

„Се смета дека Мелони е оправдано незадоволна затоа што нејзината партија го освои третото место на изборите за ЕП (европските конзервативци и реформисти) и постигна успех, иако овој успех не беше соодветно одразен во договорите и консултациите. Сепак, таа ќе се обиде да ги задоволи и нејзините интереси и интересите на Италија во поделбата на функциите, додека нејзиниот глас против Калас и Коста е демонстрација на одредена злоба. „Посебно, имајќи предвид дека Коста припаѓа на левото крило“, забележува Миниќ.

Кога станува збор за Орбан, вели Миниќ, не бил задоволен од односот на Комисијата, која во неколку ситуации била децидна кон него.