Руските напади врз украинските цивили и инфраструктура се воено злосторство и чист тероризам, истакна во Стразбур претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен.

„Руските насочени напади врз цивилната инфраструктура, особено на електричната мрежа, претставуваат ново поглавје во веќе бруталната војна. Тоа се воени злосторства. Целните напади врз цивилната инфраструктура со јасна цел да се лишат луѓето од вода, струја и греење со доаѓањето на зимата се чисти терористички акти“, рече Фон дер Лајен во говорот на пленарната седница на Европскиот парламент.

Претседателот на ЕК учествуваше на расправата во Европскиот парламент на тема претстојниот самит на лидерите на ЕУ, што ќе се одржи во четврток и петок во Брисел.

„Најдобар одговор на уцената на Путин е европското единство и солидарност“, истакна Фон дер Лајен.

Таа ги запозна пратениците со предлозите за намалување на цената на бензинот што Комисијата ги објави во вторник, а за кои ќе се расправа на претстојниот самит на ЕУ, а потоа и министрите за енергетика на нивната средба на 25 октомври.

Комисијата предложи пакет мерки кои предвидуваат заедничко купување на гас, воведување механизам за ограничување на цените на берзата за гас, нови мерки за транспарентно користење на инфраструктурата и солидарност меѓу земјите-членки, со континуирани напори за намалување на побарувачката на гас.

Комисијата не одлучи да воведе ограничување на големопродажните цени на гасот и наместо тоа предложи создавање на нов репер за цените на течниот гас, рамка за предлагање механизам за корекција на цените за да се воспостави динамична граница на цените за трансакциите на берзата за гас и беше спречена привремена рамка за екстремен пораст на цените на пазарите на деривати.

Комисијата предложи реформа на индексот на холандската берза за гас ТТФ, кој служи како референтна вредност за Европа. Тој индекс го зема предвид само гасот што се испорачува преку цевководи, чија цена вртоглаво порасна по намалувањето на рускиот гас, и не го зема предвид зголемениот увоз на течен природен гас за да се компензира рускиот гас.

Оттука, Комисијата сака да создаде нов, комплементарен индекс до март следната година, со кој подобро ќе се одржи состојбата на пазарот на гас, односно зголеменото учество на течниот гас, а со цел да се дојде до стабилни и предвидливи цени за купување на течен гас за полнење гасни складишта за следната сезона 2023 година.

Во меѓувреме, додека не се воспостави новиот индекс, Комисијата предлага нов привремен механизам со кој би се воведе динамично ограничување на цените на берзата ТТФ, што значи дека при определувањето на горната цена, цените во другите делови на светот би биле земени во предвид. сметка, за производителите да не го пренасочат својот гас кон други пазари и да ја остават Европа без тој извор на енергија.

Овој механизам би ја намалил нестабилноста на цените со поставување на ценовниот плафон над кој нема да бидат дозволени трансакции.

„Потребна ни е нова референтна вредност за течен гас. Комисијата ќе го развие овој комплементарен индекс заедно со европскиот регулатор, но за тоа ќе биде потребно време. Значи, како привремена мерка - ги ограничуваме цените преку ТТФ“, рече Фон дер Лејен.

Иако Комисијата не предложи ограничување на цената на гасот што се користи за производство на електрична енергија, што веќе е во сила во Шпанија и Португалија, Фон дер Лајен сега најавува дека таквиот пристап треба да се разгледа на ниво на ЕУ.

„Гасот ја зголемува и цената на струјата. И таму го имаме иберискиот модел, кој заслужува да се разгледа на ниво на ЕУ. Сè уште има прашања на кои треба да се одговори, но сакам да го превртам секој камен во потрагата по решение“, рече Фон дер Лејен.

Се чини дека зголемениот притисок на земјите-членки за ограничување на цената на гасот што се користи за производство на електрична енергија доведе до промена на ставот на Комисијата.

Според нацрт-заклучоците за самитот на лидерите на ЕУ, кој се уште е предмет на промени, лидерите на земјите-членки ќе ја повикаат Комисијата да предложи „привремена рамка за ограничување на цената на гасот што се користи за производство на електрична енергија на ниво кое ќе помогне да се намалат цените на струјата“.

Прашање е дали тој заклучок ќе добие поддршка од сите земји-членки бидејќи некои од нив не се согласуваат со него, како Германија и Холандија, кои стравуваат дека тоа може да доведе до зголемување на побарувачката на гас.