Додека светот штотуку почнува да закрепнува од корона вирусот, се наѕира можна пандемија на многу посмртоносен патоген, предупредуваат научниците за Sciencealert.

Птичјиот грип долго време ги загрижува научниците. Овој патоген, особено сојот H5N1, досега не ги инфицирал луѓето често, но кога тоа се случува, 56 отсто од оние за кои се знае дека биле заразени починале. Неможноста лесно да се шири од човек на човек го спречуваше да предизвика пандемија досега.

Но, работите се менуваат. Вирусот, кој долго време предизвикува епидемии меѓу живината, заразува сè повеќе птици преселници, што му овозможува да се шири, дури и на различни цицачи, зголемувајќи го ризикот новата варијанта да се прошири и меѓу луѓето.

„Загрижувачки е тоа што неодамна беше објавено дека мутираниот вид на H5N1 не само што заразил визон на фарма за крзно во Шпанија, туку најверојатно се шири меѓу нив. Уште полошо, горниот респираторен тракт на визон е еминентно погоден да дејствува како „провод“ за пренос на луѓе“, рече научникот Томас Пикок.

Неопходноста од итна акција

„Светот мора да дејствува сега, пред H5N1 да добие какви било шанси да стане разорна пандемија. Имаме многу алатки кои се потребни, вклучително и вакцини. Она што недостасува е чувството на итност и итна акција“, вели Пикок.

Најдобрата одбрана против смртоносниот нов патоген е агресивната контрола, која најпрво бара нејзино брзо откривање. Америка, Светската здравствена организација и глобалните здравствени научници веќе имаат мрежи за надзор на грип, но многу експерти за птичји грип рекоа дека мислат дека мрежите не работат доволно добро со оглед на обемот на заканата.

Ако различни видови на грип заразиле исто лице во исто време, соевите можат да ги заменат генските сегменти и да создадат нови, попреносливи. Ако работник на фарма за визон со грип се зарази и со H5N1, тоа би можело да биде сè што е потребно за пандемија.

Контрола на фармата

За да се избегне ова, брзото тестирање треба да биде широко достапно и лесно да се добие ширум светот, особено за работниците со живина и луѓето кои се занимаваат со диви птици или други диви животни.

Американската влада има залихи на вакцини против H5N1 но тие не би биле ни приближно доволни доколку се појави сериозна епидемија. Сегашниот план е нивно масовно производство доколку и кога се појави таква епидемија, врз основа на конкретната варијанта за која станува збор.

Сепак, има неколку проблеми со овој пристап дури и во најдобрите сценарија. Производството на стотици милиони дози од новата вакцина би можело да потрае шест месеци или повеќе. Загрижувачки е тоа што сите одобрени вакцини освен една се произведуваат со инкубирање на секоја доза во јајце. Единствената фабрика со вакцина против H5N1 одобрена од ФДА и која не е на база на јајца, се очекува да може да произведе 150 милиони дози во рок од шест месеци од евентуално прогласување на пандемијата.