Додека инфекцијата предизвикана од сојот делта на коронавирус се шири низ целата земја, во Шведска започнува нова учебна година. Иако стандардната реакција на многу европски земји во таква ситуација е воведување на нови ограничувања, Шведска продолжува со својот „опуштен“ модел на борба против ковид, кој дури и во време кога остатокот од Европа беше во локдаун на почетокот на пандемија, предизвика бројни дебати.

Во училиштето Соргенфри во Малме, единствената видлива епидемиолошка мерка е дека на родителите не им е дозволен влез во училишните простории. Родителите не се загрижени за тоа.

„Не сум воопшто загрижена“, изјави 35-годишната Елин Брусевиц за Дејли Телеграф додека нејзиниот млад син вози скејтборд до неа. Таа посочува дека семејството добро се снаоѓало во изминатите епидемии.

„Претпоставувам дека сум типичен Швеѓанец. Не се грижам додека властите не ми кажат дека треба да се грижам“, вели таа, опишувајќи уникатен модел за управување со кризи. Имено, Швеѓаните се познати по тоа што безусловно им веруваат на своите власти и институции, кои, пак, сметаат на нивната максимална поддршка.

Минатата година Шведска го привлече вниманието на меѓународната јавност со својата одлука да остави отворени кафулиња, ресторани, трговски центри и основни училишта. Во тоа време, милиони луѓе ширум светот беа затворени во своите домови, а деловните активности пропаѓаа или се бореа да останат во живот поради се порастечките поригорозните мерки. Но, за десет милиони Швеѓани, животот изгледаше многу поинаку отколку за остатокот од светот. Осумнаесет месеци откако се случи првиот случај, тие живееја малку нормален живот.

Две третини од населението не се грижи за коронавирусот, според податоците од државните агенции добиени врз основа на анкетата во јули. Повеќето жители го поддржуваат владиниот пристап кон кризата. Само една четвртина од населението верува дека владата требало да се фокусира на јавното здравје, а не на економијата.

Контроверзниот Андерс Тегнел, државен епидемиолог, кој важи за креатор на „шведската манекенка“, минатата недела беше прогласен за „Швеѓанец на годината“ во шведско списание.

Телеграф потсетува дека Шведска, исто така, имаше сериозни проблеми со коронавирусот. Досега, околу 15.000 луѓе починаа како резултат на инфекцијата, но стапката на смртност е помала од просекот на Европската унија, и далеку помала отколку во Франција, Шпанија, Италија и Велика Британија, кои воведоа ригорозни ограничувања и полициски час.

Сепак, некои веруваат дека Шведска не направила доволно. Научниците, пак, се изненадени од успехот на таканаречениот шведски модел.

„Во неколку наврати мислев дека ситуацијата може да ескалира, но во Шведска се остана под контрола“, вели Самир Бхат, професор по јавно здравје на Универзитетот во Копенхаген.

„Шведска успеа да воспостави контрола над инфекцијата, успеа да ја одржи стапката на инфекција релативно ниска и немаше колапс на здравствениот систем“, рече тој.

Вистинските ефекти на шведската политика може да се видат во економијата, но и во зачувувањето на менталното здравје на населението. На почетокот на првиот бран минатата година, ММФ предвиде дека шведската економија ќе потоне за седум проценти. Наместо тоа, БДП падна за само 2,8 проценти, значително помалку од шест проценти од европскиот просек или речиси десет проценти за колку падна економијата на Обединетото Кралство, на пример.

Шведската економија, исто така, закрепна многу побрзо отколку во другите земји, до јули оваа година БДП беше на нивоа пред пандемијата и се очекува економијата да порасне за 4,6 проценти оваа година.

Шведската влада не потроши многу на „огнени“ мерки кога станува збор за коронавирусот, тие и дадоа на економијата „само“ 22 милијарди долари, или околу 4,2 проценти од БДП, за надминување на кризата. Резултатот од овие потези е дека во 2020 година земјата го имаше вториот најмал буџетски дефицит, веднаш по Данска, а јавниот долг остана речиси на исто ниво.

Нема посилни последици за психолошкото здравје на граѓаните. Националниот одбор за здравство објави пад на бројот на луѓе кои бараат помош поради вознемиреност и депресија, особено кај децата и младите. Се верува дека одлуката за отворање на основните училишта доведе до тоа. Дури и во повисоките одделенија само оние деца кои беа позитивни на вирусот мораа да останат дома, сите други лесно можеа да доаѓаат на часови, да учат и да се дружат. Карантините на цели часови или училишта беа исклучително ретки и ова се случи само ако таква мерка беше наложена од локален епидемиолог. Ова е целосно спротивно на Обединетото Кралство каде милиони деца се испратени дома поради пандемија.

Извор и фото: Јутарњи лист