Повеќе од осум милиони чешки гласачи попладнево и утре, сабота ќе излезат на гласање за да одлучат на третите директни избори кој ќе застане на чело на Чешка по ерата на триото истакнати политички актери, „Плишаната револуција “ и транзицијата.

Меѓу осумте кандидати, пак, нема личности од калибарот на првите тројца претседатели: Вацлав Хавел, Вацлав Клаус и во последните два мандата Милош Земан, кои успеаја да се наметнат со својот личен авторитет и да преземат повеќе овластувања да припаѓаат на шефот на државата според чешкиот Устав.

Иако има осум кандидати, само тројца фаворити имаат реални шанси да ги освојат гласовите на Чесите.

Тајкун од агро и хемиска индустрија, имигрант од Словачка, петти најбогат во Чешка, поранешен популистички премиер близок до унгарскиот премиер Виктор Орбан, Андреј Бабиш; поранешен началник на Генералштабот и втор човек на НАТО како шеф на Воениот комитет на НАТО, пензионираниот генерал Петр Павел; и поранешен ректор на Универзитетот Мендел во Брно, економист Дануше Нерудова.

Ако се прашуваат Чесите кои масовно се обложуваат на исходот од изборите, новиот претседател веќе е јасен - генералот Павел, додека сите предизборни модели врз основа на анкети за расположението на гласачите како фаворити со околу 27 отсто од гласовите епрв, а потоа второ место, со разлика на ниво на статистички грешки ги ставија Бабиш и Павел, додека Нерудова заостанува зад нив со околу 21 отсто поддршка.

„Социјална емпатија, патриотизам и независност“, изјави Андреј Бабиш ден пред изборите на прашањето на модераторот на последната претседателска ТВ дебата да каже три збора кои најдобро би го карактеризирале како претседател на Чешка.

„Искуство, смиреност, одговорност“, одговори генералот Павел, додека Нерудова смета дека најдобро ја опишуваат „енергијата, храброста и емпатијата“.

Како приоритет, Бабиш изјави дека како претседател ќе се обиде да помогне и да го подобри животот на граѓаните, дека генералот Павел не би сакал, како претседателот Земан, да предизвикува поделби во општеството и ќе придонесе за враќање на довербата во политиката на Чехов, додека Нерудова би обрнала внимание на социјалните нееднаквости.

Сите тројца се залагаа за помош на Украина да се одбрани од Русија, додека Бабиш рече дека ќе свика мировен самит во претседателскиот дворец во Прага Храдчане за конечно да се реши конфликтот околу масата и се пофали кој од европските и светските државници му е пријател.

„Би разговарал со францускиот, германскиот, романскиот, бугарскиот, турскиот претседател. Ги знам сите. Би отишол кај украинскиот претседател, со кого разговарав три пати како премиер“, изјави Бабиш за евентуален мировен самит.

Предизборните анкети предвидуваат речиси сигурна победа во вториот круг, со 57 отсто од гласовите, на генералот Павел, независен кандидат чија кампања е спонзорирана главно од бизнисмени блиски до десниот центар и граѓанското општество.

За овие избори, според проценките на аналитичарите, ќе одлучуваат неопределени гласачи, кои ги има невообичаено многу: од петтина до третина од гласачкото тело според различни анкети.

Исходот од првиот круг од изборите ќе биде познат во сабота навечер, а веројатно вториот круг ќе биде за 14 дена.

Фото: unsplash